Hôm nay,  

lẽ ra mùa này…

09/04/202315:22:00(Xem: 2530)

Tác giả là nhà báo quen biết trong nhóm chủ biên một số tuần báo, tạp chí tại Dallas. Ông dự Viết Về Nước Mỹ từ 2006, đã nhận Giải Danh Dự, thêm Giải Á Khôi, Vinh Danh Tác Giả VVNM 2016, và chính thức nhận giải Chung Kết Tác Giả Tác Phẩm 2018. 

 

***

 

Trời ảnh hưởng bão nên trở lạnh, lẽ ra mùa này rảnh lúc nào là ra hồ câu cá lúc nấy, ngược lại ngồi nhà như bị nhốt, bị cầm chân thời đại dịch. Ngồi nhà ắt sinh chuyện vì nhàn cư vi bất thiện, chẳng nghĩ đến cống hiến mà cứ nghĩ đến hưởng thụ. Mùa mưa về bên quê nhà khoảng tháng tư tháng năm, cũng là mùa cá nục ở vùng biển. Lái xe ngang qua Phan thiết thì không thể nào đếm hết có bao nhiêu bà Mệ bán gánh, nhưng cùng bán một món ngon ở Phan thiết là cá nục kho. Ngày xưa, làm nghề xe thì ai cũng nói về cánh lái xe là những người ăn như quan phủ ngủ như tôm kho vì đi ngang địa danh nào, ghé quán cơm nào cũng sẽ ăn món ngon nhất, không quan tâm chuyện mắc hay rẻ, nhưng ăn xong chui vô xe ngủ thì không đủ rộng để duỗi thẳng chân, cứ phải nằm co quắp như con tôm kho mà thành câu thành ngữ ăn như quan phủ ngủ như tôm kho.

 

   Riêng món cá nục kho ở Phan thiết là món của dân nghèo, bán rẻ đến không ngờ vì những bà Mệ bán gánh thì bán mắc cho ai được. Cứ cái lò than liu riu hâm nóng nồi cá kho bên trên đến xương cá mềm như xương cá hộp, cá nục đầu mùa mập ú ù u, mỡ rệu đến không cần cắn hay nhai mà chỉ cần miết lưỡi lên nóc họng là miếng mỡ tan ra vòm miệng, hoà theo cơm nóng sướng tê tái, lại không ngán như mỡ heo vì mỡ cá đâu phải ngày nào cũng được ăn. Thịt con cá nục vùng biển Phan thiết không trắng như biển Hà tiên hay ra phía ngoài cỡ Quy nhơn, Tuy hoà ra Đà nẵng, con cá nục Vũng tàu thịt cũng trắng nhưng ngon ngọt không bằng cá nục Phan thiết, thịt nó hồng hồng, chắc thịt, ngon ngọt và độ giai vừa đủ để giòn ngon. Các Mệ bán gánh kho cá với ớt bột, với gia vị gì không rõ chỉ thấy nước cá kho lên màu đỏ cam hấp dẫn với mỡ cá óng ánh… Nhìn nồi cá kho liu riu, không chỉ mùi cá mà có luôn mùi biển bốc lên nhẹ thoảng làm đói bụng.

 

    Thường khi đi xe du lịch tức lái xe hơi chở khách ra các tỉnh miền trung hay Hà nội thì không tiện mua cả nồi, nhưng khi đi xe vận tải thì chúng tôi thường đi ba tài, không có lơ xe để một người ngủ, một người lái và một người ngồi trò chuyện với người lái để anh ta không ngủ gục. Rồi thay phiên nhau ngủ, lái và nói chuyện từ Sài gòn lên Lạng sơn, qua Trung quốc và quay về. Đường ngày xưa xấu nên lái chậm, nên cần lái liên tục cho kịp hàng, nhất là mùa tết. Nhớ trời lạnh trên vùng tây bắc Việt nam, gặp hôm mưa rừng thì đừng chờ tạnh, chúng tôi ba đứa ở trong cabin xe riết cũng ngán nên ghé lại đâu đó; thường mưa thì xạt lở, đất đá trên núi trút xuống làm nghẽn đường, phải chờ những người lo về cầu đường ở địa phương họ dọn dẹp thì mới đi tiếp được. Đó là dịp chúng tôi dừng chân, lôi cái bếp dầu trong xe ra, bắc ấm nước trà uống cho bớt lạnh và tỉnh táo, sau đó bắc nồi cơm và lôi nồi cá nục kho ra. Ba đứa ăn tới quên thôi vì trời lạnh mà ăn cơm nóng với cá kho cay cay thì còn gì bằng, cá lại ngon nhất cả nước mới trở thành hàng qúy hiếm trên rừng, chia sẻ cho anh em lái xe khác cũng kẹt đường, ai cũng không ngờ món cá nục kho Phan thiết lại ngon đến vậy. Hầu như cánh xe tải thì trên xe ai cũng có gạo để nấu cơm vì khi qua những vùng không có người ở, không hàng quán thì phải tự nấu cơm ăn thôi; xe ai cũng có cá khô, cá hộp, chả lụa, nem chua để nhậu lai rai khi dừng chân qua đêm. Nhưng ăn hoài cũng ngán trừ món cá nục kho Phan thiết là ăn hoài được vì ăn miếng đầu hơi dội đũa với mùi cá biển, nhưng gắp vài miếng là bắt đầu ngây, gắp miết tới no không đứng dậy nổi.

 

   Đã bao năm xa nhà, xa quê, đã bao đêm chợt nhớ hay bỗng thèm một món dân dã đã mịt mù trong ký ức bỗng quay về. Đã đời thay cho cuộc sống hải ngoại khi ngoài trời đen kịt như đêm ba mươi, sấm sét như xé toang bầu trời rồi lại đen kịt như ngày tận thế, gió mưa gào thét làm nhớ rừng, nhớ biển, nhớ bạn, nhớ một thời rong ruổi từ nam ra bắc, xuôi ngược dải đất Việt nam hình chữ S đến vạt gót giày. Ngày ấy đâu ngờ có ngày ngồi nhớ những vất vả đến thương thân nhưng lại ước được sống lại một lần như thế, được ăn chén cơm nóng giữa rừng mưa tây bắc, cắn miếng cá kho đậm đà đến cả đời không quên được những bà Mệ lam lũ, bán gánh ngày mưa tháng nắng dãi dầu nhưng vui vẻ, tốt bụng, vừa bán vừa cho như giúp kẻ qua đường. Dù cái cách chúng tôi mua nồi cá kho thường làm các Mệ há hốc, không biết nói gì vì chỉ hỏi Mệ bán hết nối cá này được chừng bao nhiêu tiền, cái nồi để kho cá mua hết bao nhiêu tiền. Chúng tôi cộng lại rồi đưa Mệ gấp rưỡi, gấp đôi số tiền cá và nồi. Xong bưng cả nồi cá lên xe trong tiếng cười, những cái lắc đầu hết ý của những người phu khuân vác. Ánh mắt Mệ nhìn theo những đứa con ngổ ngáo đọng lại trong ký ức xa quê vẫn không quên được hương vị quê nhà.

 

   Đêm về sáng mày mò ra tủ đá ngoài garager kiếm cá kho ăn cho đỡ thèm. Cá hồi chợ Mỹ miếng miếng như miếng ngói đỏ. Cá này chỉ nướng mỡ hành, cuốn bánh tráng là khả dĩ ăn được. Nếu kho thì chỉ kho với cà chua là ăn được, nhưng ăn như thế ra mùi cá hộp, không phải hương vị đang thèm. Nhìn đến mớ cá Basa fillet, cá này chỉ làm được vài món không đúng hương vị đang thèm như muối sả ớt chiên, hay xào cà ri với nấm mèo, củ hành và miến sợi. Món nướng cho cá basa fillet thì nướng nghệ với rau thì là sẽ ngon lắm, nhưng cũng không phải hương vị đang thèm. Lục tung cái tủ đá ra được mấy chú cá chim vàng, cá này chỉ hấp hành gừng thôi… có con cá triped bass ngắn đòn nên goi là hybrid bass của bạn cho thì quá lớn, cá này không thể ăn một mình vì quá nhiều thịt. Đầu và đuôi của nó nấu canh chua thơm, bỏ ngò ôm cho nhiều càng ngon và ăn với bún. Bộ lòng với gan, bao tử cá đem xào tàu xì là đủ nhậu. Mình cá, nếu đông người ăn thì nướng cuốn bánh tráng cũng tạm ổn. Bằng không làm chà bông để dành ăn cháo trắng cũng ngon…

 

    Hết cách nhưng chưa hết thèm, chưa qua cơn thèm cá kho cơm nóng khi trời mưa giông và đêm dài vô tận. May sao nhớ ra hộp cá mồi, loại cá yellow bass chỉ nhỏ bằng ba ngón tay, thịt của nó rất ngọt và giai nên người đi câu thường dùng loại cá này làm mồi câu chứ không ăn vì xương nó rất cứng và sắc bén; chỉ những người biết ăn cá mới chịu khó bỏ công làm loại cá này để kho tiêu là số một, ăn như ăn cá rô đồng kho tiêu những hôm mưa gió ở quê nhà. Cả hãng chỉ có một bà chị làm chung, chị không xin cá lớn như những người khác mà xin cá yellow bass để kho nước cơm, chấm rau dền, rau mồng tơi luộc là ăn quên thôi… Nói ra chị buồn chứ dân đi câu sợ cá bass vàng như giặc châu chấu vì bầy của chúng rất đông, hôm nào đi câu mà gặp cá bass vàng thì gỡ câu không kịp với chúng. Nhiều người đi câu gặp hôm đàn cá bass vàng vào bờ thì họ bỏ về, không câu nữa vì xương cứng, sợ đám nhỏ ở nhà ăn mắc họng thì câu làm chi.

 

   Đêm dần tàn nhưng thèm bất tử lại tăng lên. Thôi đi bắc nồi cơm vì cần chút nước cơm để kho cá. Hộp cá đông lạnh không lớn nên xả đá cũng nhanh, trụng qua nước sôi với rượu trắng, vài lát gừng sẽ hết tanh; trụng xong ngâm nước lạnh cho da cá giòn lại rồi để ráo. Bắc chảo phi hành tỏi, gốc hành lá cho thơm, nhưng đổ nước vô chảo nấu luôn mười phút, nêm tiêu xay, ớt bằm. Nấu nhừ tử hết rồi lược lại bỏ xác hành tiêu tỏi ớt. Bây chừ mới cho cá đã trụng vô kho lửa nhỏ với miếng đường phèn, ít tép mỡ trụng qua nước sôi, cho nước cơm vô là muốn ăn ngay vì nước cá kho sền sệt, màu cánh gián bắt mắt, thơm hành tỏi mà không lợn cợn xác hành tỏi mới là kho nghệ thuật. Cá kèo kho nước cơm của ngoại ngon hơn kho rau răm. Giờ ngoại xa rồi nên món cá kho nước cơm của ngoại là di sản văn hoá. Bởi đời sau của ngoại chỉ có một bà chị biết món cá kho nước cơm ngon hơn kho rau răm.

   Nồi cơm trong nhà chín tới, thơm mùi gạo mới như tưởng đang ở dưới quê hồi nhỏ. Hôm qua lại là ngày nghỉ lễ Phục sinh, cô cháu gái ăn chay nên luộc cả nồi cải xanh bát ngát, đem đi tiệm neo cho mọi người cùng ăn với nước tương và đậu hũ chiên. Chắc lễ Phục sinh nên ghé cho chú dĩa cải ăn lễ. Nghĩ đến cháu gái biết luộc cải xanh đã hơn bạn bè nó chỉ biết nấu mì gói bằng microway, thích ăn bánh tráng trộn là cái món quái đản của thời nhuộm tóc hai ba màu…

 

   Sáng chưa tỏ mặt người, lờ mờ bóng cây sồi già ngoài khung cửa gió mưa. Tạ ơn trên ban cho lương thực hàng ngày. Sáng nay con bắt đầu một ngày mới với cơm trắng, cá kho và rau luộc như gom hết tinh túy của đất trời vào một bữa ăn nên không dám than phiền vì lẽ ra mùa này ăn con cá nục đầu mùa ở biển Phan thiết mới đúng là con của Ngọc hoàng. Nhưng xa quê mịt mù cố thổ nên ăn cá vàng kho nước cơm trên đất Mỹ đã là một ân sủng trong ngày lễ Phục sinh đã qua mười hai giờ đêm thứ Sáu. Cầu chúc cho hai người bạn cá nục kho còn ở quê nhà được bình an, mỗi lần hai bạn ngang qua Phan thiết mùa cá nục, nhớ đên1 tôi là đủ. Cầu nguyện cho các Mệ trên thiên đàng được yên vui sau một đời lam lũ vẫn vui cười và tốt bụng…

 

Phan

Ý kiến bạn đọc
10/04/202308:22:28
Khách
Đoản văn này làm người đọc nhớ tới tác phẩm "Thương Nhớ Mười Hai" của Vũ Bằng đã một thời làm xao xuyến lòng người.

Nhưng bây giờ cảm giác đó không còn nữa do sống trong một môi trường [siêu tư bản] có quá nhiều vấn đề cần phải theo dõi, tìm hiểu, học hỏi và [khẩn trương] lo liệu [liên lỉ] nếu không muốn bị bỏ rơi, thiệt thòi và đào thải "tàn nhẫn" trong chu kỳ "tôi đi giữa hoàng hôn..."

Cám ơn tác giả đã cho người đọc vài phút thư giãn vì được thả hồn về một khung trời chỉ có trong giấc mơ [và sẽ không bao giờ trở thành sự thực].
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 488,006
31/12/202308:17:00
Tối hôm qua, khi đang ngồi bình yên tịnh tâm thì KV nghe tiếng đùng đùng đùng kéo dài liên tục phía dưới lầu, làm thất kinh hết cả hồn vía. Chẳng lẽ năng lượng xuống mạnh quá, tạo ra lực xoắn ốc như trong phim Mai-Ca Từ Trên Trời Rơi Xuống hồi bé được coi, làm những thứ xung quanh bị cuốn hút bay theo, tạo nên tiếng động? KV ráng bình tỉnh hít thở, vuốt mắt, ra khỏi tình trạng bình yên và từ từ bò… xuống nhà để mau kiểm tra xem chuyện gì đã xảy ra. Đi cùng khắp tìm nguồn gốc của tiếng động kinh khủng lúc nãy, từ ngoài cửa vô bếp, qua tất cả các phòng - không thấy dấu vết gì là bất thường. Lạ thật! Mình ngồi bình yên và rất tỉnh chứ đâu có ngủ gục và nằm mơ! Tiếng động rõ ràng như cái gì đó sụp xuống kia mà?!
29/12/202300:00:00
Lão Tư Lì năm nay bước vào tuổi tám mươi. Đời lão lắm gian truân, nhưng cũng có nhiều may mắn. Sau ngày 30-4-1975, đời lão đã “tàn trong ngõ hẹp” - tưởng rằng lão đã bỏ thây trên núi rừng Việt Bắc trong những ngày bị lưu đày trong các trại “tập trung cải tạo” của cộng sản. Nhưng lão đã trở về sau bảy năm lao lý. Lão trở về với tấm thân gầy guộc, ngoài vợ và hai đứa con thơ, lão chẳng còn gì! Nhưng lão phải sống để đền đáp cái ân tình của người vợ thủy chung đã đợi chờ cho đến ngày lão ra tù, để cùng nàng nuôi dạy hai đứa con thơ. Lão đã trải qua những ngày cơ cực, bươn chải kiếm sống, nuôi con như những ngưởi cùng khổ nhất trong xã hội lúc bấy giờ.
25/12/202300:00:00
Đang gói các món quà và viết card chúc Giáng sinh, năm mới. Chồng tôi bước xuống chợt nhắc: - Nấu bún bò cho Boss Kyle nữa. - Dĩ nhiên mà, đang tính ngày mai đi chợ mua các thứ nấu đây.
24/12/202313:31:00
Janet, con bé xinh như thiên thần nhỏ. Lúc nào nhìn thấy nụ cười trên môi của nó, ông cũng liên tưởng đến đóa Hướng dương dưới ánh mặt trời. Ông công kênh nó trên vai. Bàn tay thô ráp của ông nắm chặt lấy bàn tay nhỏ xíu. Ông ca vang bài Cây Thùy dương và nó bị bô hát theo. Chao ơi, cái giọng ngọng nghịu đớt đất ấy nghe cưng làm sao đâu. — Thế ông có muốn nhắn gì với cô ấy không?
23/12/202320:06:00
Giáng sinh này của họ, hai người đàn ông đưa nhau về vùng biển ấm nào đó trên địa cầu để hưởng tuần trăng mật khi người vai chồng đã qua thời kỳ phong độ nhất của một gã đẹp trai, người vai vợ đã bạc đầu, lù mù cái kính lão dắt chó đi ngoài, xăm xoi hàng xóm xem có cần gọi cảnh sát hay không? Hạnh phúc trong lòng người nhưng con người cứ đi tìm hạnh phúc nên khổ đau tiếp diễn không hồi kết.
22/12/202300:00:00
Tôi nắn nót từng nét chữ vụng về trên chiếc Christmas card chúc mẹ thật nhiều sức khỏe, thật nhiều niềm vui bên những người bạn thân yêu của mẹ trong ngày Giáng Sinh; cẩn thận xếp tấm card với tất cả lòng yêu thương gởi gấm đến mẹ, bỏ vào bao thơ, dán lại, gởi bưu điện ngay chứ không thì sẽ không kịp ngày, Giáng Sinh chỉ còn vỏn vẹn mười ngày nữa thôi. Năm nay tôi lại không có mặt bên mẹ, chắc mẹ sẽ buồn và thất vọng lắm, nhưng tôi không thể nào làm khác hơn! Từ khi mới sinh, tôi vẫn quen với tấm hình duy nhất của người đàn ông trên bàn thờ mặc bộ đồ lính VNCH rất oai hùng, với một bông mai bạc gắn trên vai áo. Lớn một chút, tôi mới hiểu đó là bố tôi đã từng đi lính VNCH để bảo vệ tổ quốc, sau đó khi miền Nam bị cưỡng chiếm, bố bị đi “học tập cải tạo” 6 năm; khi được thả về, bố vượt biên đến bốn năm lần mới qua được Pulau Bidong; gặp mẹ trên đảo, hai người yêu nhau, rồi sang Mỹ làm đám cưới, khi bố đã hơn 40 tuổi.
22/12/202300:00:00
Người Mỹ có bài nhạc với tựa đề “It’s the most wonderful time of the year”, tạm dịch là “Thời gian tuyệt vời nhất trong năm”, để nói về lễ Giáng sinh. Không chỉ riêng gì nước Mỹ hay các nước phương Tây mới công nhận mùa lễ Giáng sinh là thời điểm tuyệt vời nhất của một năm mà các nước ở châu Á như Việt Nam cũng xem lễ Giáng sinh là một trong những ngày hội lớn nhất trong một năm. Ở các nước phương Tây, người ta, nhất là trẻ em, háo hức chờ lễ Giáng sinh vì đây là dịp để tặng quà cho nhau. Ở Việt Nam sau 1975, trong thời bao cấp, vì nghèo đói, người ta không tặng quà cho nhau nhưng không vì thế mà lễ Giáng sinh mất đi sự kỳ diệu.
19/12/202311:18:10
Mùa Đông đang đến sau vài cơn mưa nhỏ, những hàng cây vàng lá hai bên đường bắt đầu trơ trụi. Thảm cỏ xanh nhà hàng xóm đã không còn xanh tươi, lác đác có những chiếc lá vàng cuối cùng từ cây phong trồng phía trước bay bay theo gió rồi nhẹ nhàng đáp xuống sân nhà.
19/12/202311:16:11
Những ưu tư, những uẩn khúc chất chứa trong lòng, không biết chia sẻ với ai, nhờ diễn đàn Viết Về Nước Mỹ của Việt Báo mình đưa tâm tình lên trang mạng, cho nhẹ bớt trong lòng, chưa khi nào mơ tới chuyện giải thưởng. Rồi nhận được Email báo tin của chị Hằng, kèm theo giấy mời tham dự buổi lễ phát thưởng viết về nước Mỹ năm 2023 tại Nam Cali, tôi run lên, một cảm giác không tả được, tắt computer đứng dậy, đi một vòng ra sân hít thở, để cho tinh thần tỉnh táo, vô lại, mở máy, lên mạng, đọc đi, đọc lại trang thư mà chị Hằng gửi, lúc này nhịp đập tim ổn định, tôi gọi ông xã nhà tôi vô đọc Email. Ông cũng sửng sốt nói: – Ui chao! Có thiệt gửi cho bà không?
18/12/202313:24:00
Tháng Mười Hai lại đến, năm nay tuyết đổ thưa thớt vài trận, không như bên Wichita Kansas bà chị của Thảo nói rằng tuyết đã ngập đầy đường. Sáng nay Thảo đi bộ ra thùng thư đầu xóm, đi ngang qua nhà John đã thấy cây Giáng Sinh thật cao ngay cửa sổ, đèn xanh đỏ tím vàng nhấp nháy, đúng lúc John mở cửa để đi ra check thư. Thảo vui vẻ: – Trời, nhà tôi quá bận rộn đủ thứ chuyện, chưa kịp dựng cây Giáng Sinh mà bên nhà anh đã có vẻ sẵn sàng mọi thứ rồi nhỉ, cây Giáng Sinh đẹp quá. John thật thà: – Chị biết rồi đấy, chúng tôi Đạo Hồi, chỉ có lễ Ramadan, đâu có thờ Chúa, cũng chẳng mừng Lễ Noel, nhưng tuần rồi chúng tôi đưa Jimmy đi shopping, cháu thích cây Giáng Sinh và Hang Đá trưng bày ở tiệm shopping, thế là cháu đòi mua về, chúng tôi cũng chiều cho cháu vui. – Ôi, dễ thương làm sao. Mà trời còn sáng mà anh đã để đèn nhấp nháy rồi, tốn điện lắm á. – Cũng vì Jimmy chị ơi! Cháu say mê ngắm cây Giáng Sinh, mà phải có đèn mới chịu. Lúc đầu chúng tôi chưa biết ý ch