Hôm nay,  

lẽ ra mùa này…

09/04/202315:22:00(Xem: 2584)

Tác giả là nhà báo quen biết trong nhóm chủ biên một số tuần báo, tạp chí tại Dallas. Ông dự Viết Về Nước Mỹ từ 2006, đã nhận Giải Danh Dự, thêm Giải Á Khôi, Vinh Danh Tác Giả VVNM 2016, và chính thức nhận giải Chung Kết Tác Giả Tác Phẩm 2018. 

 

***

 

Trời ảnh hưởng bão nên trở lạnh, lẽ ra mùa này rảnh lúc nào là ra hồ câu cá lúc nấy, ngược lại ngồi nhà như bị nhốt, bị cầm chân thời đại dịch. Ngồi nhà ắt sinh chuyện vì nhàn cư vi bất thiện, chẳng nghĩ đến cống hiến mà cứ nghĩ đến hưởng thụ. Mùa mưa về bên quê nhà khoảng tháng tư tháng năm, cũng là mùa cá nục ở vùng biển. Lái xe ngang qua Phan thiết thì không thể nào đếm hết có bao nhiêu bà Mệ bán gánh, nhưng cùng bán một món ngon ở Phan thiết là cá nục kho. Ngày xưa, làm nghề xe thì ai cũng nói về cánh lái xe là những người ăn như quan phủ ngủ như tôm kho vì đi ngang địa danh nào, ghé quán cơm nào cũng sẽ ăn món ngon nhất, không quan tâm chuyện mắc hay rẻ, nhưng ăn xong chui vô xe ngủ thì không đủ rộng để duỗi thẳng chân, cứ phải nằm co quắp như con tôm kho mà thành câu thành ngữ ăn như quan phủ ngủ như tôm kho.

 

   Riêng món cá nục kho ở Phan thiết là món của dân nghèo, bán rẻ đến không ngờ vì những bà Mệ bán gánh thì bán mắc cho ai được. Cứ cái lò than liu riu hâm nóng nồi cá kho bên trên đến xương cá mềm như xương cá hộp, cá nục đầu mùa mập ú ù u, mỡ rệu đến không cần cắn hay nhai mà chỉ cần miết lưỡi lên nóc họng là miếng mỡ tan ra vòm miệng, hoà theo cơm nóng sướng tê tái, lại không ngán như mỡ heo vì mỡ cá đâu phải ngày nào cũng được ăn. Thịt con cá nục vùng biển Phan thiết không trắng như biển Hà tiên hay ra phía ngoài cỡ Quy nhơn, Tuy hoà ra Đà nẵng, con cá nục Vũng tàu thịt cũng trắng nhưng ngon ngọt không bằng cá nục Phan thiết, thịt nó hồng hồng, chắc thịt, ngon ngọt và độ giai vừa đủ để giòn ngon. Các Mệ bán gánh kho cá với ớt bột, với gia vị gì không rõ chỉ thấy nước cá kho lên màu đỏ cam hấp dẫn với mỡ cá óng ánh… Nhìn nồi cá kho liu riu, không chỉ mùi cá mà có luôn mùi biển bốc lên nhẹ thoảng làm đói bụng.

 

    Thường khi đi xe du lịch tức lái xe hơi chở khách ra các tỉnh miền trung hay Hà nội thì không tiện mua cả nồi, nhưng khi đi xe vận tải thì chúng tôi thường đi ba tài, không có lơ xe để một người ngủ, một người lái và một người ngồi trò chuyện với người lái để anh ta không ngủ gục. Rồi thay phiên nhau ngủ, lái và nói chuyện từ Sài gòn lên Lạng sơn, qua Trung quốc và quay về. Đường ngày xưa xấu nên lái chậm, nên cần lái liên tục cho kịp hàng, nhất là mùa tết. Nhớ trời lạnh trên vùng tây bắc Việt nam, gặp hôm mưa rừng thì đừng chờ tạnh, chúng tôi ba đứa ở trong cabin xe riết cũng ngán nên ghé lại đâu đó; thường mưa thì xạt lở, đất đá trên núi trút xuống làm nghẽn đường, phải chờ những người lo về cầu đường ở địa phương họ dọn dẹp thì mới đi tiếp được. Đó là dịp chúng tôi dừng chân, lôi cái bếp dầu trong xe ra, bắc ấm nước trà uống cho bớt lạnh và tỉnh táo, sau đó bắc nồi cơm và lôi nồi cá nục kho ra. Ba đứa ăn tới quên thôi vì trời lạnh mà ăn cơm nóng với cá kho cay cay thì còn gì bằng, cá lại ngon nhất cả nước mới trở thành hàng qúy hiếm trên rừng, chia sẻ cho anh em lái xe khác cũng kẹt đường, ai cũng không ngờ món cá nục kho Phan thiết lại ngon đến vậy. Hầu như cánh xe tải thì trên xe ai cũng có gạo để nấu cơm vì khi qua những vùng không có người ở, không hàng quán thì phải tự nấu cơm ăn thôi; xe ai cũng có cá khô, cá hộp, chả lụa, nem chua để nhậu lai rai khi dừng chân qua đêm. Nhưng ăn hoài cũng ngán trừ món cá nục kho Phan thiết là ăn hoài được vì ăn miếng đầu hơi dội đũa với mùi cá biển, nhưng gắp vài miếng là bắt đầu ngây, gắp miết tới no không đứng dậy nổi.

 

   Đã bao năm xa nhà, xa quê, đã bao đêm chợt nhớ hay bỗng thèm một món dân dã đã mịt mù trong ký ức bỗng quay về. Đã đời thay cho cuộc sống hải ngoại khi ngoài trời đen kịt như đêm ba mươi, sấm sét như xé toang bầu trời rồi lại đen kịt như ngày tận thế, gió mưa gào thét làm nhớ rừng, nhớ biển, nhớ bạn, nhớ một thời rong ruổi từ nam ra bắc, xuôi ngược dải đất Việt nam hình chữ S đến vạt gót giày. Ngày ấy đâu ngờ có ngày ngồi nhớ những vất vả đến thương thân nhưng lại ước được sống lại một lần như thế, được ăn chén cơm nóng giữa rừng mưa tây bắc, cắn miếng cá kho đậm đà đến cả đời không quên được những bà Mệ lam lũ, bán gánh ngày mưa tháng nắng dãi dầu nhưng vui vẻ, tốt bụng, vừa bán vừa cho như giúp kẻ qua đường. Dù cái cách chúng tôi mua nồi cá kho thường làm các Mệ há hốc, không biết nói gì vì chỉ hỏi Mệ bán hết nối cá này được chừng bao nhiêu tiền, cái nồi để kho cá mua hết bao nhiêu tiền. Chúng tôi cộng lại rồi đưa Mệ gấp rưỡi, gấp đôi số tiền cá và nồi. Xong bưng cả nồi cá lên xe trong tiếng cười, những cái lắc đầu hết ý của những người phu khuân vác. Ánh mắt Mệ nhìn theo những đứa con ngổ ngáo đọng lại trong ký ức xa quê vẫn không quên được hương vị quê nhà.

 

   Đêm về sáng mày mò ra tủ đá ngoài garager kiếm cá kho ăn cho đỡ thèm. Cá hồi chợ Mỹ miếng miếng như miếng ngói đỏ. Cá này chỉ nướng mỡ hành, cuốn bánh tráng là khả dĩ ăn được. Nếu kho thì chỉ kho với cà chua là ăn được, nhưng ăn như thế ra mùi cá hộp, không phải hương vị đang thèm. Nhìn đến mớ cá Basa fillet, cá này chỉ làm được vài món không đúng hương vị đang thèm như muối sả ớt chiên, hay xào cà ri với nấm mèo, củ hành và miến sợi. Món nướng cho cá basa fillet thì nướng nghệ với rau thì là sẽ ngon lắm, nhưng cũng không phải hương vị đang thèm. Lục tung cái tủ đá ra được mấy chú cá chim vàng, cá này chỉ hấp hành gừng thôi… có con cá triped bass ngắn đòn nên goi là hybrid bass của bạn cho thì quá lớn, cá này không thể ăn một mình vì quá nhiều thịt. Đầu và đuôi của nó nấu canh chua thơm, bỏ ngò ôm cho nhiều càng ngon và ăn với bún. Bộ lòng với gan, bao tử cá đem xào tàu xì là đủ nhậu. Mình cá, nếu đông người ăn thì nướng cuốn bánh tráng cũng tạm ổn. Bằng không làm chà bông để dành ăn cháo trắng cũng ngon…

 

    Hết cách nhưng chưa hết thèm, chưa qua cơn thèm cá kho cơm nóng khi trời mưa giông và đêm dài vô tận. May sao nhớ ra hộp cá mồi, loại cá yellow bass chỉ nhỏ bằng ba ngón tay, thịt của nó rất ngọt và giai nên người đi câu thường dùng loại cá này làm mồi câu chứ không ăn vì xương nó rất cứng và sắc bén; chỉ những người biết ăn cá mới chịu khó bỏ công làm loại cá này để kho tiêu là số một, ăn như ăn cá rô đồng kho tiêu những hôm mưa gió ở quê nhà. Cả hãng chỉ có một bà chị làm chung, chị không xin cá lớn như những người khác mà xin cá yellow bass để kho nước cơm, chấm rau dền, rau mồng tơi luộc là ăn quên thôi… Nói ra chị buồn chứ dân đi câu sợ cá bass vàng như giặc châu chấu vì bầy của chúng rất đông, hôm nào đi câu mà gặp cá bass vàng thì gỡ câu không kịp với chúng. Nhiều người đi câu gặp hôm đàn cá bass vàng vào bờ thì họ bỏ về, không câu nữa vì xương cứng, sợ đám nhỏ ở nhà ăn mắc họng thì câu làm chi.

 

   Đêm dần tàn nhưng thèm bất tử lại tăng lên. Thôi đi bắc nồi cơm vì cần chút nước cơm để kho cá. Hộp cá đông lạnh không lớn nên xả đá cũng nhanh, trụng qua nước sôi với rượu trắng, vài lát gừng sẽ hết tanh; trụng xong ngâm nước lạnh cho da cá giòn lại rồi để ráo. Bắc chảo phi hành tỏi, gốc hành lá cho thơm, nhưng đổ nước vô chảo nấu luôn mười phút, nêm tiêu xay, ớt bằm. Nấu nhừ tử hết rồi lược lại bỏ xác hành tiêu tỏi ớt. Bây chừ mới cho cá đã trụng vô kho lửa nhỏ với miếng đường phèn, ít tép mỡ trụng qua nước sôi, cho nước cơm vô là muốn ăn ngay vì nước cá kho sền sệt, màu cánh gián bắt mắt, thơm hành tỏi mà không lợn cợn xác hành tỏi mới là kho nghệ thuật. Cá kèo kho nước cơm của ngoại ngon hơn kho rau răm. Giờ ngoại xa rồi nên món cá kho nước cơm của ngoại là di sản văn hoá. Bởi đời sau của ngoại chỉ có một bà chị biết món cá kho nước cơm ngon hơn kho rau răm.

   Nồi cơm trong nhà chín tới, thơm mùi gạo mới như tưởng đang ở dưới quê hồi nhỏ. Hôm qua lại là ngày nghỉ lễ Phục sinh, cô cháu gái ăn chay nên luộc cả nồi cải xanh bát ngát, đem đi tiệm neo cho mọi người cùng ăn với nước tương và đậu hũ chiên. Chắc lễ Phục sinh nên ghé cho chú dĩa cải ăn lễ. Nghĩ đến cháu gái biết luộc cải xanh đã hơn bạn bè nó chỉ biết nấu mì gói bằng microway, thích ăn bánh tráng trộn là cái món quái đản của thời nhuộm tóc hai ba màu…

 

   Sáng chưa tỏ mặt người, lờ mờ bóng cây sồi già ngoài khung cửa gió mưa. Tạ ơn trên ban cho lương thực hàng ngày. Sáng nay con bắt đầu một ngày mới với cơm trắng, cá kho và rau luộc như gom hết tinh túy của đất trời vào một bữa ăn nên không dám than phiền vì lẽ ra mùa này ăn con cá nục đầu mùa ở biển Phan thiết mới đúng là con của Ngọc hoàng. Nhưng xa quê mịt mù cố thổ nên ăn cá vàng kho nước cơm trên đất Mỹ đã là một ân sủng trong ngày lễ Phục sinh đã qua mười hai giờ đêm thứ Sáu. Cầu chúc cho hai người bạn cá nục kho còn ở quê nhà được bình an, mỗi lần hai bạn ngang qua Phan thiết mùa cá nục, nhớ đên1 tôi là đủ. Cầu nguyện cho các Mệ trên thiên đàng được yên vui sau một đời lam lũ vẫn vui cười và tốt bụng…

 

Phan

Ý kiến bạn đọc
10/04/202308:22:28
Khách
Đoản văn này làm người đọc nhớ tới tác phẩm "Thương Nhớ Mười Hai" của Vũ Bằng đã một thời làm xao xuyến lòng người.

Nhưng bây giờ cảm giác đó không còn nữa do sống trong một môi trường [siêu tư bản] có quá nhiều vấn đề cần phải theo dõi, tìm hiểu, học hỏi và [khẩn trương] lo liệu [liên lỉ] nếu không muốn bị bỏ rơi, thiệt thòi và đào thải "tàn nhẫn" trong chu kỳ "tôi đi giữa hoàng hôn..."

Cám ơn tác giả đã cho người đọc vài phút thư giãn vì được thả hồn về một khung trời chỉ có trong giấc mơ [và sẽ không bao giờ trở thành sự thực].
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 495,920
15/12/202300:00:00
Hễ nhắc đến bao sự khó khăn của thủa ban đầu lập lại cuộc đời trên miền đất mới, nhiều người thường ví von, chẳng hạn họ như bắt đầu bằng con số không to tướng hoặc với hai bàn tay trắng. Riêng tôi chẳng những hơn họ hẳn tới ba con số không, lại thêm con số năm to tướng đứng đằng trước. Nghĩa là tôi bắt đầu cuộc sống trên đất Mỹ với món nợ trên năm ngàn đô la. Bởi tôi phải ký giấy nợ tiền vé máy bay đưa ba người trong gia đình nhỏ bé của tôi từ bên trại tị nạn Mã Lai đi định cư, cộng với mọi chi phí nhà thương lúc sinh đứa con trai thứ hai, sau đúng bốn ngày đến Mỹ. Vì chúng tôi đã rời Worthington, một thành phố nhỏ nằm phía cực Nam bang Minnesota, nơi tôi được bảo trợ vào nước Mỹ, để dọn về San Diego, nên không thể xin chính quyền duyệt xét lại được. Tuy nhận lãnh tới hai món nợ quá lớn, tôi lại cảm thấy nhẹ tênh, bởi chỉ phải trả góp tổng cộng hai mươi đô la một tháng. Giống như cắt bớt đi một phần nhỏ số tiền chính phủ trợ cấp cho gia đình tôi sinh sống.
11/12/202300:00:00
Năm 2023 là năm mà chương trình Viết Về Nước Mỹ do Việt Báo California của anh chị Trần Dạ Từ-Nhã Ca chủ trương bước vào năm thứ 23. Với cá nhân tôi, đây là thời điểm đáng ghi nhớ vì tôi đã nhận được giải thưởng danh dự trong buổi lễ phát giải rất trang trọng và thân tình tổ chức ở studio đài truyền hình SBTN, thành phố Garden Grove quận Cam vào ngày 26/11/2023 vừa qua. Sự kiện này nhắc tôi nhớ lại những ngày tháng xa lắc xa lơ cách đây hơn nửa thế kỷ, tưởng đâu đã vĩnh viễn ngủ yên trong ký ức, không ngờ giờ đây nó sống lại. Đó là những bước đầu chập chững viết văn và dự thi viết văn, giống như trường hợp tham gia vào cuộc thi Viết Về Nước Mỹ từ năm đầu tiên cho tới bây giờ.
08/12/202300:00:00
Sáng sớm hôm nay, tôi nhận message của OCTA (Orange County Transportation Authority) thông báo hôm nay nhân viên làm việc trong phần hành bảo trì các xe bus nói chung đình công. Hai tuần trước thì nhóm tài xế đình công mấy ngày, nhưng được giải quyết nhanh chóng. Lần này nhóm bảo trì đình công, chưa biết khi nào xong, nhưng phải thứ Hai tuần tới, tức một ngày trước ngày bầu cử, mới có thể giải quyết được. Thế là vợ nhìn chồng khi đang đút cháu Bồ Câu ăn sáng, chồng nhìn vợ, cháu Bồ Câu ư e khen món ăn của mẹ. Vợ lên tiếng trước “Anh nè, mấy khi Bồ Câu được khỏi đi học, thôi 3 đứa mình rủ nhau ra biển chơi”
04/12/202310:05:00
Mặt trời sắp lặn ở phía Tây sau dãy núi xa xa, những tia nắng mặt trời ửng lên như những sợi tơ trời màu hồng cam, từng sợi một hắt lên bầu trời một gam sắc màu huy hoàng thật đẹp, lay động tâm hồn người khách phương xa đang ngơ ngẩn nhìn. Năm nay tôi lại lái xe từ Arizona qua miền Nam California để tham dự lễ Phát Giải thưởng VVNM năm thứ 23. Hai năm trước, tôi được vinh dự là người lên lãnh giải thưởng cuối cùng, đồng nghĩa với giải thưởng cao quý nhất của buổi lễ truyền thống tốt đẹp do Việt Báo tổ chức mỗi 2 năm tại miền nam tiểu bang California. Năm nay tôi lại gặp gỡ những khuôn mặt các tác giả thân quen và biết thêm nhiều tác giả mới. Nhiều cảm xúc vui mừng pha lẫn háo hức của người tham dự khi sắp biết ai sẽ là các tác giả trúng giải thưởng cao quý của chương trình này.
02/12/202322:15:00
Tác giả bắt đầu tham gia Viết Về Nước Mỹ từ tháng 11, 2018, với bài “Tình người hoa nở”. Cô tên thật là Nguyễn thị Minh Thuý sinh năm 1955. Qua Mỹ năm 1985, hiện là cư dân thành phố Hayward thuộc Bắc Cali. Tác giả nhận giải vinh danh tác giả 2023. | .Suốt tuần nay loay hoay sửa soạn hành lý cho buổi họp mặt dưới Santa Ana. Lòng buồn vui lẫn lộn, có lúc ngồi sững sờ nhìn ra cửa nghĩ ngợi mông lung ... Chúng ta ai cũng có ký ức về tuổi thơ. Nhớ thuở lên bảy được cha dẫn đến trường buổi đầu tiên, thuộc lòng đoạn viết của nhà văn Thanh Tịnh “Tôi Đi Học”.
30/11/202313:49:00
Tác giả tên thật là Nguyễn Thị Kim Loan, sinh năm 1966, là cô giáo tiểu học khi còn ở Việt Nam. Vượt biên và sống ở trại tỵ nạn Thailand từ 1989-1993. Định cư tại Canada từ 1994 đến nay. Tác giả nhận giải đặc biệt VVNM 2021 và mới nhận Giải Vinh Danh Tác Giả năm 2023. Về đến nhà sau chuyến bay sang Cali nhận giải Vinh Danh Tác Giả VVNM 2023 chủ nhật qua, tác giả gửi bài "cảm tưởng" mới viết.
29/11/202312:02:00
Vào trưa ngày Chủ Nhật 26/11/2023, tại hội trường đài truyền hình SBTN, buổi lễ phát giải thưởng Viết Về Nước Mỹ (VVNM) năm thứ 23 đã diễn ra trong không khí trang trọng nhưng vẫn ấm áp tình thân truyền thống, giữa những người yêu đất nước, con người, ngôn ngữ và nền văn hóa nghệ thuật Việt Nam tại hải ngoại. Buổi lễ có sự tham dự của khoảng 200 khách mời với toàn bộ chương trình được truyền hình LIVE trên Youtube SBTN, Việt Báo online và Facebook Việt Báo để các tác giả và độc giả VVNM khắp nơi cùng xem trực tiếp. Đến với buổi lễ có đông đảo những tác giả tham gia gởi bài, các tác giả thắng giải trong năm nay cũng như nhiều năm trước, từ khắp nơi trên đất Mỹ về hội tụ.
24/11/202300:00:00
Xin nhắn với những ai được người bảo trợ đứng ra làm hồ sơ bảo lãnh đến Hoa Kỳ, đừng bao giờ nghĩ rằng người bảo trợ sẽ được giảm thuế, được hưởng nhiều quyền lợi của chính phủ khi đứng ra bảo trợ mình. Do đó, xảy ra nhiều hiểu lầm đáng tiếc, đưa đến oán hận người bảo trợ và không còn nhìn mặt nhau
21/11/202318:34:00
Tác giả tên thật là Nguyễn Thị Kim Loan, sinh năm 1966, là cô giáo tiểu học khi còn ở Việt Nam. Vượt biên và sống ở trại tỵ nạn Thailand từ 1989-1993. Định cư tại Canada từ 1994 đến nay. Tác giả nhận giải đặc biệt VVNM 2021. Đây là bài viết mới mùa Thanksgiving trước khi tác giả cùng các tác giả từ khắp nơi bay sang Cali lãnh giải VVNM vào Chủ Nhật tuần này. Hẹn gặp!
17/11/202300:00:00
Trước khi lập gia đình, tôi thường hay nghe người đời ba điều bốn chuyện về chuyện vợ chồng. Nào là cuộc hôn nhân giữa hai người là duyên số do ông trời đã sắp đặt từ kiếp trước, vì vậy ở kiếp này phải có duyên nợ với nhau thì họ mới gặp lại và lấy nhau. Thế gian còn nói là duyên phận của một người tốt hay xấu còn tùy thuộc vào kiếp trước người đó có gieo nhân lành hoặc tạo nghiệp dữ hay không nữa. Do đó ở kiếp này người ấy sẽ có một cuộc sống hạnh phúc vì gặp được người vừa ý hay phải chịu đựng sự đau khổ vì bị lận đận về tình duyên.