Chiều thứ Ba, ngày mùng một tết Bính Ngọ. Cô bạn gái của tôi tên Thi gọi điện thoại, chúc tết, sau đó nói chuyện, giọng không còn giòn giã như mọi ngày, có gì đó ngập ngừng. Hôm qua mình vô viện dưỡng lão thăm anh Minh chồng của Nữ, đi qua hành lang, thấy một bà ngồi xe lăn, quay mặt ra vườn, nhìn phớt qua có nét giống cô Tâm dạy toán của tụi mình ngày xưa. “You” chạy qua coi thử có phải cô Tâm không, báo cho mình biết với, cũng để coi bộ nhớ của tớ còn tốt hay không.

Những ngày này của tháng tết, tranh thủ lúc cô cháu nội ngủ, tôi chạy vô mở computer, lên youtube theo dõi chợ tết ở Cali. Thấy mà ham, từ chợ hoa, đến các gian hàng thực phẩm, ngày cũng như đêm, bà con tung tăng, tấp nập, vui, chơi, ăn, uống, bầu khí chợ tết hơn hẳn bên quê mình, coi tới coi lui, ngày nào cũng coi không chán mắt. Lòng tôi lại chộn rộn về tết, tôi biết tết Việt Nam ở tiểu bang này không có gì để nao nức, không ồn ào như ở Cali, mà chợ tết ở đây là một nỗi nhớ, pha lẫn suy tư của người Việt xa xứ, và rồi như một điểm hẹn quen thuộc, đến chợ Lam’s để tìm tết cổ truyền Việt Nam. Tấm bảng, sơn vàng, chữ đỏ, rất bắt mắt treo trước cửa chợ “Happy Lunar New Year” chào đón khách đồng hương. Trong chợ, nhiều kệ hàng đậm màu sắc quê hương, chưng bày đơn giản của ngôi chợ nhỏ nơi đất nước này.

Mỗi năm tới ngày này, lòng tôi dâng lên một cảm giác vừa bùi ngùi, vừa ấm áp. Đó là ngày giỗ ông Nội chồng. Một ngày mà không chỉ riêng gia đình nhỏ của tôi mà cả đại gia đình, xem như một ngày sum họp quan trọng. Dẫu Ông đã đi xa nhiều năm, hình ảnh kỷ niệm, và tình thương của Ông vẫn còn hiện diện, trong từng nhà, trong từng câu chuyện được con cháu nhắc lại. Tôi sinh ra và lớn lên trong một gia đình truyền thống đạo Công Giáo, gia đình nội của tôi có một Linh Mục, gia đình ngoại có ba Linh Mục, chị ruột nữ tu dòng Saint Paul, họ suốt đời tận hiến cho Chúa và tha nhân. Đó là niềm hãnh diện không chỉ cho gia đình mà còn cho họ hàng, thân quen. Trong khi đó, gia đình chồng tôi, từ bao đời gìn giữ đạo thờ cúng tổ tiên. Đặc biệt con trai và cháu ngoại của ông anh chồng, một là Đại Đức trụ trì chùa An Cựu, và một là Đại Đức giảng dạy tu viện Phật giáo ở Florida...

Năm ngoái tôi đã mất người con trai, con tôi ra đi ở lứa tuổi bốn mươi, lứa tuổi mà Ông Khổng Tử dạy”Tứ thập nhi bất hoặc”. Lứa tuổi mà lẽ ra người đàn ông đang gặt hái thành quả của đời mình, xây dựng hạnh phúc gia đình, trở thành chỗ dựa cho cha mẹ già. Thế nhưng con tôi không kịp đi tiếp con đường ấy, đã ra đi quá sớm, để lại cho tôi một khoảng trống không bao giờ lấp đầy được. Từ ngày con mất, tôi vẫn sống nhưng không trọn vẹn niềm vui nào. Có những lúc ngồi một mình , tôi nghe, hình như tiếng con trai vẫn đâu đây. Từng bước chân quen thuộc, tiếng con gọi “Mẹ ơi…” Nhưng tất cả đều là ký ức. Đêm về, tôi trằn trọc, nước mắt thấm gối, tôi thầm gọi tên con... Mấy hôm nay, tôi nghe và đọc nhiều tin về một anh thanh niên ba mươi hai tuổi, bị bắn chết. Lòng tôi quặn thắt. Tôi tưởng tượng đến cha, mẹ của cậu ấy, đến người vợ trẻ, đến những đứa con thơ, đến cả gia đình. Họ chết lặng vì hung tin. Tôi thấy nỗi đau của mình hòa quyện trong nỗi đau của họ.

Tôi không phải là chính trị gia, không phải là nhà báo, không phải là nhà bình luận thời sự. Tôi chỉ là người đàn bà bình thường trong xã hội Mỹ. Một người nội trợ, lo chuyện cơm áo, gạo tiền, lo giữ mái nhà ấm cúng, nuôi dạy con cái nên người, và theo dõi tin tức từng ngày với tấm lòng yêu quê hương thứ hai của mình “Nước Mỹ”. Tôi đến Mỹ gần ba mươi năm, như bao người Việt khác, sau biến cố 1975. Tôi không quên cội nguồn, nhưng cũng dần xem nước Mỹ là quê hương thứ hai. Nơi tôi dựng xây cuộc đời, nuôi dạy con cái, và vun đắp những giá trị mà tôi tin là cao đẹp: “Tự do, dân chủ, nhân quyền, và sự tôn trọng lẫn nhau.”

Tôi sống ở miền Tây Bắc Hoa Kỳ, thành phố Seattle, tiểu bang Washington. Một thành phố với nhiều cảnh đẹp, rất thơ mộng, thành phố được che chắn bởi một rừng thông bạt ngàn, quanh năm xanh mướt. Một rặng núi hùng vĩ bao quanh nhiều hồ lớn, nước xanh trong vắt, là phi trường của đủ loại thủy phi cơ. Seattle còn có tên gọi rất thơ “Cao Nguyên Tình Xanh.” Ngoài ra Seattle có tháp Space Needle cao 180 mét, trên đỉnh tháp là đài quan sát, cho khách du lịch ngắm toàn cảnh, từ thành phố đến dãy núi Olympic hùng vĩ, dãy núi Reneir quanh năm tuyết phủ trắng xóa, ngắm vịnh Puget thơ mộng. Seattle còn có một thành phố chìm dưới lòng đất. Vùng đất này cũng là quê hương của nhiều ngành công nghệ lớn, như Microsoft, Amazon, và Boeing.

Tất cả mọi người miền Nam Việt Nam thuộc thế hệ thứ nhất đang định cư trên đất nước Hoa Kỳ hay các Quốc gia tự do khác, đã từng sống sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, không ai khỏi kinh hoàng giai đoạn ngập đầy nước mắt, sau ngày giải phóng miền Nam. Rồi cách này hay cách khác đồng bào thân yêu của chúng ta lấy sinh mạng đi tìm Tự Do. Những gia đình may mắn đến được bến bờ mong ước. Vùng đất hứa dang rộng vòng tay yêu thương chào đón mọi người, là những người thế hệ thứ nhất, lót đường cho thế hệ kế thừa vươn lên, sau năm mươi năm gieo giống, cánh đồng của người Việt tỵ nạn đã bội thu trong mọi lĩnh vực, Chính Trị, Khoa học, Quân Đội, Bác Sĩ, Kỹ Sư, Luật Sư, và nhiều ngành nghề khác, đã làm vẻ vang người Việt Nam trên đất nước Hoa Kỳ.

Hôm nay tôi chuẩn bị về thăm Cali để giải tỏa áp lực đau buồn mang nặng trong lòng mấy tháng nay. Cứ mỗi lần về Cali lòng bồi hồi xúc động vì nơi này đã in đậm trong tôi nhiều dấu ấn khó quên. Tôi nhớ hai câu thơ của nhà thơ Thế Lữ: “Cái thủa ban đầu lưu luyến ấy Ngàn năm hồ dễ mấy ai quên.”

Tác giả tên thật là Phương Nguyễn. Sinh năm 1957 tại Phủ Cam, Huế, là cựu học sinh trường Jeanne D'Arc. Bà hiện ở tại thành phố Seattle, tiểu bang Washington. Tác giả vừa nhận giải Đặc Biệt năm 2023. Bài viết dưới đây là câu chuyện buồn về sự ra đi bất ngờ của người con trai, đồng thời là lời tri ân sự chăm sóc tận tình của bệnh viện Harborview – Seattle, USA.

Những ưu tư, những uẩn khúc chất chứa trong lòng, không biết chia sẻ với ai, nhờ diễn đàn Viết Về Nước Mỹ của Việt Báo mình đưa tâm tình lên trang mạng, cho nhẹ bớt trong lòng, chưa khi nào mơ tới chuyện giải thưởng. Rồi nhận được Email báo tin của chị Hằng, kèm theo giấy mời tham dự buổi lễ phát thưởng viết về nước Mỹ năm 2023 tại Nam Cali, tôi run lên, một cảm giác không tả được, tắt computer đứng dậy, đi một vòng ra sân hít thở, để cho tinh thần tỉnh táo, vô lại, mở máy, lên mạng, đọc đi, đọc lại trang thư mà chị Hằng gửi, lúc này nhịp đập tim ổn định, tôi gọi ông xã nhà tôi vô đọc Email. Ông cũng sửng sốt nói: – Ui chao! Có thiệt gửi cho bà không?