Hôm nay,  

MÙA ĐÔNG VÀ NƯỚC MỸ

31/12/202508:49:00(Xem: 963)
bo-sach-vvnm
 

Tác giả lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ từ tháng 9, 2018. Ông tên thật Trần Vĩnh, thầy giáo hưu trí, định cư tại Hoa Kỳ từ năm 2015, hiện là cư dân Springfield, MA.
Tác giả Chính Vũ vừa đoạt giải Đặc Biệt VVNM 2025. Vào ngày cuối năm 2025, bài viết như một bức tranh khái quát nét đẹp mùa đông trên xứ Mỹ, vừa lạnh giá vì thời tiết, lại vừa ấm áp, tươi vui trong mùa lễ và sum họp gia đình.
 
***
 
Mùa đông của nước Mỹ bắt đầu từ khi nào? Vào tháng mấy? Theo trang Fanpage của nước Mỹ, thì “Mùa đông ở nước Mỹ bắt đầu từ tháng 12 kéo dài đến hết tháng Hai năm sau. Một số thành phố như New York, Washington.D.C, Boston... tuyết rơi nhiều, lạnh giá...”, nhưng theo nhiều người Việt sống lâu năm ở Mỹ, nhất là những người cao niên, không ưa cái lạnh của mùa đông thì cứ sau lễ Thanksgiving và sau những ngày mua sắm Black Friday, thì đã nghe cái lạnh của mùa đông tràn về. Thậm chí có nhiều nơi đã bắt đầu cái rét... tái tê, và trong nhà đã cần phải bật máy sưởi, người thì cần phải mặc thêm nhiều lớp áo ấm, khăn choàng cổ, cùng với mũ nón, trùm kín đầu! Và cứ thế cái lạnh kéo theo lê thê qua mãi đến, tháng 3, thậm chí đến đầu tháng 4 mới chấm dứt.
 
Mùa đông lạnh ở cố xứ, tức Việt Nam, mà người Việt từng trải, dường như chỉ có mưa dầm, gió rét nhiều ở phía Bắc, cái lạnh thấp nhất cũng chỉ chừng vài độ C nhưng do không khí ẩm ướt, mưa phùn, gió bấc, không khí ảm đạm, nên người già, trẻ con thấy rét lạnh, so với cái lạnh ở nước Mỹ, nhiều khi xuống dưới “âm độ”, cùng với băng, tuyết, cắt thịt da, đúng với nghĩa “rét thấu xương” thì có vẻ... thua xa. Mùa đông lạnh ở nước Mỹ, trên khắp 50 tiểu bang, thì ở hai bờ: Đông và Tây cũng đã có nhiều khác biệt, trong khi ở bờ Đông, nhất là miệt Đông Bắc, hầu hết các bang đều có tuyết rơi hoặc băng giá, đặc biệt ở vùng Great lakes và dãy Rocky... Nơi thường có những lễ hội trượt tuyết hoặc trượt băng, được nhiều người yêu thích bộ môn này tìm tới.
 
Cái lạnh mùa đông ở nước Mỹ, nhiệt độ nhiều khi thấp dưới âm độ và kéo dài hàng tháng, kèm theo bão tuyết. Nhà cửa, đường xá, xe cộ như chìm vào trong tuyết trắng, nội việc mỗi ngày phải... dọn dẹp đống băng tuyết ở trước cửa nhà hoặc ở gara, chung quanh nơi ở đã... “phát lãnh lên tới óc”, đủ để biết mùi “băng tuyết” mà “oải chè đậu” hàng tháng ròng. Đó là nói đến lớp trẻ, thể lực còn đang sung sức, chịu đựng được với cái rét... “ Cha sanh, mẹ đẻ tới giờ mới thấy”! Còn những người trung niên, hay thuộc hàng U.60, 70, thêm bệnh xương khớp, thì mùa đông lạnh là mùa “khổ ải” nhất trong năm, có người “tạm” quay về xứ, hoặc tìm đến những tiểu bang, ấm, nóng hơn để “trốn” cái lạnh mùa đông băng giá.
 
Ở Mỹ, diện tích rộng bao la, rộng khoảng 9 triệu 8 km vuông, sau Trung Quốc và Nga, song cái lạnh lại có sự khác nhau giữa các bang. Nơi lạnh nhất là bang Alaska (giáp ranh với nước Nga) và cũng là tiểu bang rộng nhất nước Mỹ, kế đó là các bang thuộc vùng Đông Bắc như Minnesota, North Dakota, Michigan, Wisconsin... Các bang thuộc bờ Tây, có không khí mùa đông “dễ chịu” hơn như Texas, Florida, Arizona, Nam California... Tuy không có băng tuyết, song nhiệt độ mùa đông, cũng có khi... chạm ngưỡng của âm độ! Cái rét vẫn tái tê cắt vào da thịt, do vậy các nhà ở bên Mỹ, người ta luôn thiết kế máy sưởi lẫn máy lạnh, mùa hè nóng bức thì xài máy lạnh, mùa đông thì chuyển sang máy sưởi, nên vẫn không ảnh hưởng đến... “chàng Tây” nào. Riêng chắc chắn đối với người già cao tuổi, người có bệnh liên quan đến phổi và xương khớp, thì không có gì khó chịu và hành hạ hơn là thời tiết lạnh giá. Người có nhà cửa, gia đình còn vậy, huống hồ gì những người “vô gia cư” mà nước Mỹ thường gọi là “Homeless”, sống lang thang ở phố chợ, gầm cầu, trạm xe bus, dưới cái lạnh thấu xương, thấu thịt, quấn tạm bợ trên người chiếc mền rách, chắc chắn phải là cực hình đối với họ. Mặc dù nước Mỹ trong các chợ, cửa hàng mua bán, hàng quán đều có đầy đủ máy lạnh, máy sưởi, song chắc cũng hiếm có người homeless nào vào đó có thể ngồi lâu hay trú ngụ như ở nhà mình?
 
Điều trùng hợp, lý thú, là mùa đông, khi con người cảm thấy lạnh lẽo và cô đơn, thì thường hay mơ một mái ấm gia đình, sự sum vầy, ăn uống và họp mặt, thì mùa đông lạnh ở nước Mỹ lại đến sau ngày lễ Tạ ơn, rồi tiếp nối là lễ Giáng Sinh và Năm Mới. Vào những dịp này, học sinh, sinh viên đều được nghỉ học dài ngày, người đi làm cũng có những ngày nghỉ theo qui định, nên có thể gọi đây là mùa “sum họp” của người Mỹ ở khắp nơi trong đất nước hay nước ngoài có dịp để được trở về gia đình, sum vầy với người thân, cùng dự những bữa tiệc vui ấm áp mừng ngày Chúa sinh ra đời và đón chào New year, dù là ở tiểu bang “nóng” hay tiểu bang “lạnh”.

Nhắc đến tiểu bang “nóng” hay tiểu bang “lạnh” ở nước Mỹ, tức là nhắc đến những tiểu bang mùa đông giá rét, thời tiết luôn thấp dưới 10 độ F, thậm chí là âm độ và luôn có tuyết phủ vào mùa đông, thậm chí tuyết đóng thành băng như nước đá, ảnh hưởng đến giao thông, đi lại và thậm chí đến sức khỏe. Còn nhớ những năm đầu khi đến Mỹ, gia đình tôi ở thuộc tiểu bang “lạnh”, bang Massachusetts, gọi tắt là MA, chỉ sau những ngày đầu mùa đông, tuyết mịt mờ như khói trắng, sáng dậy nhìn ra cửa sổ, nước của tuyết đã giăng kết thành một “bức rèm băng” vừa thú vị, lại càng khiến răng đánh bò cạp liên hồi và mũi thì hắt hơi liên tục vì buốt và lạnh! Cũng vì lẽ đó, mà chỉ qua vài năm ở đó, cả gia đình tôi đã tìm cách “ Move” sang tiểu bang “nóng” để cả nhà bớt “run” khi mùa đông tới?
 
Tiểu bang “nóng” ở Mỹ, là những tiểu bang hầu hết ở bờ Tây nước Mỹ, mùa hè oi bức, nóng “ chảy mỡ”, song mùa đông thì thời tiết tương đối “ấm” dễ chịu, chỉ nằm ở khung từ mười mấy độ F trở lên, và nhiều bang không hề có tuyết như Texas, Florida, Louisiana, Hawaii và Nam California. Đặc biệt là 2 bang Hawaii và Florida xưa nay chưa hề có tuyết! Vì thế bang “nóng” trong mùa đông, cũng là điểm đến của những người “ nắng không ưa, mưa không chịu, kỵ... tuyết băng!” vì thế mà mùa đông lạnh, rất nhiều người, cứ phải “book” vé máy bay mà “move” về những bang này để tránh tuyết!
 
Nếu như “người là hoa của đất” như một ai đó đã nói, thì các loài hoa “chính hiệu” mọc lên từ đất, trong mùa băng tuyết lạnh giá đều phải úa tàn, chờ đến hẹn xuân sau mới dám khoe sắc thắm, thì một số loài hoa như hoa Hồng, hoa Cúc, hoa Farfugium japonicum (Cúc tai voi), hoa Datura Metel L. (Mạn Đà La hay còn gọi là Cà độc dược) v.v.., vẫn cứ phơi phới giữa trời đất lạnh, không hề tàn úa!
 
Nước Mỹ, mùa đông lạnh, với những xúc cảm nao lòng và cả đau... nhức xương khớp của những con người xứ nhiệt đới, xa xứ, mơ về những mái ấm gia đình, vợ chồng, con cái sum họp hoặc những đôi lứa trẻ yêu nhau, mơ về... “Thiệp hồng” những đám cưới trong mùa đông giá và trở thành “mùa cưới” như ở Việt Nam ta, thì lạ thay, ở xứ sở Cờ hoa, người viết lại ít thấy những đám cưới tổ chức trong mùa băng giá? Có vẽ như rét lạnh, mà cụ thể là tuyết băng, lại làm... cản trở các đôi yêu nhau, muốn thành chồng vợ, bởi có lẽ... khó mời khách vì thời tiết giá băng, khắc nghiệt chăng?
 
Mùa đông rét lạnh, dù là nước Mỹ giàu mạnh, vẫn luôn phải đi kèm với “no và ấm”, bởi khi con người ta đối diện với cái rét, lạnh, giá, băng thì không gì khổ sở hơn là “ đói và rét”, 2 nhu cầu “ ấm, no” luôn là tiêu chí hàng đầu để đánh giá sự lớn mạnh của một đất nước. Vì thế trong mùa đông lạnh giá, hầu hết người dân Mỹ đều thích cảnh gia đình sum họp, cùng nấu những bữa ăn, mang đặc trưng của quê hương đất nước để thiết đãi nhau, để sưởi ấm tình cảm gia đình, bạn bè thân thiết. Món ăn mà người Mỹ ưa thích trong mùa đông lạnh, là các món ấm bụng, béo ngậy và đậm đà như món “Mì ống phô mai” (Macaron and Cheese), đây là món mì ống trộn với sốt phô mai, là món ăn ưa thích của nhiều người và mọi lứa tuổi. Bên cạnh những món ăn phổ biến như “Súp nghêu” (Clam chowder) là súp kem đặc nấu với khoai tây và nghêu, rất ấm bụng và bổ dưỡng. Ngoài ra còn có những món ăn miền Nam như “Gà rán” ( Fried Chicken), “món hầm” (Gumbo & Jambalaya, hay các món truyền thống như “Bánh táo nướng” ( Apple Pie), “Thịt nướng” v.v... rất được các gia đình ưa chuộng làm thực đơn đãi khách.
 
Đúng với tư tưởng “Có thực mới vực được đạo”, nhất là trong không gian mùa đông, rét mướt và cái bụng thì luôn... sôi réo mong được một bữa ăn thật ấm cúng và cả ấm lòng.

 
Chính Vũ
 
 
 
 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 501,376
Căng Thẳng! Hôm nay thiệt tình căng thẳng quá! Trường lớp đã tan. Một trăm mười một ông thầy Papua New Guinea (PNG) đã lục tục kéo nhau về nhà, nghỉ lễ gần ba tuần rồi. Nhưng văn phòng ông giáo vẫn mở cửa từ sáng sớm đến đêm khuya, bởi chấm điểm thi, cộng điểm các lớp, lên bảng điểm để gửi về các đấng bậc của mười một địa phận trên toàn quốc. Trong khi thiên hạ tà tà đi chơi khắp nơi, ăn khoai lang heo nướng, uống bia SP địa phương, bụng ai nấy tròn vo, thì đèn trong phòng ông giáo vẫn sáng. Ông vẫn ăn khoai, vẫn khù khụ ho lao, vẫn cặm cụi bút đỏ chấm chấm gạch gạch bài luận, vẫn cộng điểm, vẫn bạc mái tóc, vẫn mình hạc xương mai. Trời PNG cuối năm lại mưa bão liên miên. Mưa biến con đường chạy bộ thành bùn lầy, thế là mặt mũi ông giáo chương to như con bò chết sình hơn ba ngày nằm bên vệ đường. Căng thẳng đủ điều, nhưng ông giáo vẫn không quên lễ Tạ Ơn, Thanksgiving 2025.
Tôi đến với “Viết Về Nước Mỹ “muộn màng, khi tóc đã điểm bạc, khi đã đi quá nửa đời người và khi trái tim tưởng chừng như đã chai mòn trong cuộc sống bận rộn, bôn ba nơi xứ người. Thế mà chính nơi đất khách này, giữa những mùa thu lá rụng của Silicon Valley, tôi lại tìm thấy một lối đi mới - con đường của chữ nghĩa, của ký ức, của hoài niệm và của những điều không thể nào quên.
Cuối tuần vừa rồi, gia đình tôi lại đưa cậu con trai trở về khuôn viên Đại học James Madison, sau gần một tuần nghỉ lễ mùa thu. Con đường I-64 hướng Tây vẫn đẹp như thuở nào. Những triền đồi nhuộm vàng, đỏ, cam… đủ mọi sắc lá của buổi đầu thu, rực rỡ và lãng đãng trong nắng dịu. Tôi vẫn yêu con đường này, như đã yêu từ lần đầu khi đi qua, cách đây đã hai mươi sáu năm. Ký ức bỗng ùa về như gió thu chạm khẽ vai áo. Hồi đó, tôi chỉ là một cậu sinh viên năm thứ hai xa nhà. Cũng vào một kỳ nghỉ lễ, anh bạn Mai Thọ Triều rủ tôi về nhà anh ở Roanoke chơi. Đó là lần đầu tiên tôi biết đến cung đường I-64W rồi I-81S, và cũng là lần đầu tiên tôi đến Roanoke. Từ dạo ấy, tôi yêu thành phố nhỏ nằm giữa lòng núi ấy, và đã từng viết về nó trong bài tùy bút "Roanoke, (Virginia) và Buổi Chiều Gió Lộng."
Cứ đến gần cuối năm thì hầu hết nhân viên sở làm nào cũng đều thi nhau bứt tóc bứt tai viết ra “chỉ tiêu” cho năm mới, chúng phải hấp dẫn hơn năm cũ, và phải khớp với dự án phát triển của công ty. Mỗi người mình khi sang tuổi mới chắc cũng làm tương tự: sẽ lên danh sách cho mình vài “món quà” để cố gắng đạt đến. Thêm một chiếc xe hay thêm một cái nhà? Nhẹ nhàng hơn là tập thêm một môn thể thao nào đó hoặc bỏ đi một thói quen không còn thích hợp? Giỏi hơn nữa là bớt ăn đường, bớt ăn mỡ, hoặc bớt đi shopping, bớt đi happy hour? Tập sống lành mạnh hơn, tập tiết kiệm…Hồi tháng trước, tôi đã thực hiện được mong ước viếng thăm Bhutan, đất nước nơi sự giàu mạnh được đo bằng chỉ số hạnh phúc của người dân. Sau một tuần thăm viếng những địa điểm đặc trưng và quan sát đời sống và văn hóa của người dân Bhutan,… tôi sang thăm Ấn Độ. Nơi đây vì sự phân chia giai cấp vẫn còn triệt để nên số lượng người nghèo khó và bệnh tật khá lớn, mạng sống thấy nhẹ như rơm…
Mùa hè nóng nực đã qua, mùa thu đến mang theo thời tiết ôn hòa mát mẻ khắp nơi. Tuy nhiên khí hậu tại các tiểu bang Hoa Kỳ không hoàn toàn giống nhau. Có nơi lạnh, lá cây thay màu từ xanh thành vàng cam hay đỏ. Nơi nào lạnh ít lá hãy còn xanh. Lá cây trên vùng núi thay màu sớm hơn ở các đô thị. Tại Vùng Fairfax, Virginia lá hãy còn xanh và tại Canada phần lớn lá đã thay màu. Các bạn bàn nhau từ mấy tháng trước, rủ đi Canada bằng du thuyền xem lá vàng, thật ra là để đổi không khí trong 10 ngày. Cả năm qua các bạn chưa đi xa. Trước kia khi mới nghỉ hưu các bạn thường đi viếng thăm nơi này nơi nọ bằng du thuyền, không đi đường bộ vì ngại chờ đợi ở phi trường đông đảo. Là những người cao niên, họp mặt được lúc nào thì vui lúc ấy. Chẳng biết ai sẽ ra đi trước và không bao giờ trở lại chỉ để thương nhớ cho người thân. Điều đó bình thường như lá vàng rơi rụng vào mùa thu.
Suốt tuần ni, bắt đầu từ ngày 27 tháng 10 đến chừ, tôi chỉ muốn lên mạng nhìn hình ảnh Huế lũ lụt và gọi điện thoại người chị tên Giang, nhưng rất khó khăn vì nhà bị cúp điện. Tôi nghe chị kể: Sau khi tôi gởi số tiền từ cô em chồng tên Tịnh Tâm cùng mấy chị em hùn phước về BS Đặng Nga và nhóm chị Nhuỵ (NTN) nhờ giúp bão lụt. Chị tôi đã đến nhà chị Nhuỵ và nhóm sắp xếp tiền vào phong bì 200k, bỏ sẵn sàng mỗi bao gồm bịch gạo 10 ký, thùng mì gói và vài thứ khác. Nhóm đã thuê xe và chuẩn bị lên đường vào ngày thứ hai 27 tháng 10 (đầu tuần) về làng Phong Điền tổ chức phát quà tại Chùa. Không ngờ tối đó mưa bão, đài loan báo tin tức hôm sau lụt sẽ vào Huế. Cả nhóm cancel chuyến đi thì trưa ngày đó nước vào nhà. Mức nước chảy cuồn cuộn lên thật nhanh cho đến tối. Cháu trai tôi bước xuống nhà nước ngập ngang cổ, còn những nhà thấp hơn thì xem như lấp đến mái nhà.
Đất trời Arizona giữa tháng 9 vẫn như một chảo lửa. Ông trời dường như đang mê tu luyện môn “Cửu Dương Thần Công”, phóng hỏa lực ba con số xuống cõi hồng trần. Bầu trời xanh lơ mà mặt trời như ngủ quên, vẫn đều đều rải xuống trần gian cái nắng nóng đến nhão cả người, vạn vật như chảy ra thành một chất lỏng đặc sánh; con người rũ rượi, nhễ nhãi mồ hôi, hằng ngày vật vã bên cái máy “ây-xi” ráng sống sót, mong hạ đi, đón thu về. Nhóm Bút Tre bèn quyết định chạy trốn lên vùng cao, lên tận Hoàng Thạch Sơn, tức Núi Đá vàng, Yellowstone National Park.
Các con của tôi đều học trường Tiểu Học Công Lập miễn phí của chính phủ, lên trung học hai đứa đều học trường tư Albert Demin của giáo hội Công Giáo tại thành phố Nogent sur Marne, bên cạnh Le Perreux Sur Marne nhà của chúng tôi an cư từ năm 1997. Hai nhóc của tôi bắt đầu học tiếng Anh từ lớp Sáu, đến lúc thi tú tài hai đứa đã rành tiếng Anh cả hai đậu tú tài hạng ưu (mention Bien). Sau khi đậu tú tài, Duy Hải (DH) học khóa dự bị hai năm (classe préparatoire) chuyên toán, Lý, Hóa nếu không thi rớt mới được ghi danh thi tuyển vào các Đại Học lớn của Pháp (Grande Ecole) mỗi năm chỉ nhận vài trăm sinh viên thôi. Học sinh đã qua lớp chuyên toán điểm toán, lý, hóa xê xích nhau vài điểm thôi, để lọt vào vòng chung kết thí sinh phải làm bài luận văn (Dissertation) và thi tiếng Anh.
Năm 2025, người Việt gốc Mỹ kỷ niệm 50 năm định cư tại Hoa Kỳ. Chúng tôi cũng sẽ có thêm một kỷ niệm định cư tại Seattle được nửa thế kỷ. Nửa thế kỷ đã qua, những người đến sau, những người mới qua, không tưởng tượng được mọi chuyện đã có thể thay đổi như ngày hôm nay: Một “Việt Nam Mới”. Bây giờ, tiệm ăn, siêu thị bán đầy đủ thực phẩm Việt Nam không thiếu, sẵn sàng tại các khu người Việt. Trong các Mall, giữa các sắc dân đông đúc luôn luôn nghe được một giọng lạ nổi lên nhưng lại rất quen thuộc thì chắc là có người Việt trong đám đó rồi. Hồi những năm 1975, 76, cố tìm một chai nước mắm cũng khó. Cả thành phố chỉ có một tiệm tạp hóa Tầu nhỏ. Thế mà chỉ mười mấy năm sau khi có làn sóng vượt biển, những người “boat people” đã đến, và họ đã làm nên lịch sử những “Little Saigon”, tôi tin tưởng như thế. Chúng ta hãy cám ơn họ.
Tôi trở lại thành phố Denton vào ngày Chủ Nhật, ngày 26 tháng Mười năm nay. Thành phố Denton cách Dallas khoảng 40 miles về hướng tây bắc. Năm nay Denton được các nhà lập pháp chính thức công nhận là thủ đô Halloween của bang Texas (Halloween capital of Texas). Denton quả thật là một thành phố dành cho những ai yêu thích lễ hội Halloween với khu downtown được trang trí với những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc theo chủ đề Halloween do các nghệ sĩ địa phương sáng tác. Trong suốt 31 ngày của tháng mười năm nay, khu quảng trường downtown của thành phố Denton biến thành xứ sở thần tiên Halloween vì thành phố luôn tổ chức các sự kiện chủ đề Halloween cho mỗi ngày.
Nhạc sĩ Cung Tiến