Tác giả lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ từ tháng 9, 2018. Ông tên thật Trần Vĩnh, thầy giáo hưu trí, định cư tại Hoa Kỳ từ năm 2015, hiện là cư dân Springfield, MA. Tác giả Chính Vũ vừa đoạt giải Đặc Biệt VVNM 2025. Vào ngày cuối năm 2025, bài viết như một bức tranh khái quát nét đẹp mùa đông trên xứ Mỹ, vừa lạnh giá vì thời tiết, lại vừa ấm áp, tươi vui trong mùa lễ và sum họp gia đình.
***
Mùa đông của nước Mỹ bắt đầu từ khi nào? Vào tháng mấy? Theo trang Fanpage của nước Mỹ, thì “Mùa đông ở nước Mỹ bắt đầu từ tháng 12 kéo dài đến hết tháng Hai năm sau. Một số thành phố như New York, Washington.D.C, Boston... tuyết rơi nhiều, lạnh giá...”, nhưng theo nhiều người Việt sống lâu năm ở Mỹ, nhất là những người cao niên, không ưa cái lạnh của mùa đông thì cứ sau lễ Thanksgiving và sau những ngày mua sắm Black Friday, thì đã nghe cái lạnh của mùa đông tràn về. Thậm chí có nhiều nơi đã bắt đầu cái rét... tái tê, và trong nhà đã cần phải bật máy sưởi, người thì cần phải mặc thêm nhiều lớp áo ấm, khăn choàng cổ, cùng với mũ nón, trùm kín đầu! Và cứ thế cái lạnh kéo theo lê thê qua mãi đến, tháng 3, thậm chí đến đầu tháng 4 mới chấm dứt.
Mùa đông lạnh ở cố xứ, tức Việt Nam, mà người Việt từng trải, dường như chỉ có mưa dầm, gió rét nhiều ở phía Bắc, cái lạnh thấp nhất cũng chỉ chừng vài độ C nhưng do không khí ẩm ướt, mưa phùn, gió bấc, không khí ảm đạm, nên người già, trẻ con thấy rét lạnh, so với cái lạnh ở nước Mỹ, nhiều khi xuống dưới “âm độ”, cùng với băng, tuyết, cắt thịt da, đúng với nghĩa “rét thấu xương” thì có vẻ... thua xa. Mùa đông lạnh ở nước Mỹ, trên khắp 50 tiểu bang, thì ở hai bờ: Đông và Tây cũng đã có nhiều khác biệt, trong khi ở bờ Đông, nhất là miệt Đông Bắc, hầu hết các bang đều có tuyết rơi hoặc băng giá, đặc biệt ở vùng Great lakes và dãy Rocky... Nơi thường có những lễ hội trượt tuyết hoặc trượt băng, được nhiều người yêu thích bộ môn này tìm tới.
Cái lạnh mùa đông ở nước Mỹ, nhiệt độ nhiều khi thấp dưới âm độ và kéo dài hàng tháng, kèm theo bão tuyết. Nhà cửa, đường xá, xe cộ như chìm vào trong tuyết trắng, nội việc mỗi ngày phải... dọn dẹp đống băng tuyết ở trước cửa nhà hoặc ở gara, chung quanh nơi ở đã... “phát lãnh lên tới óc”, đủ để biết mùi “băng tuyết” mà “oải chè đậu” hàng tháng ròng. Đó là nói đến lớp trẻ, thể lực còn đang sung sức, chịu đựng được với cái rét... “ Cha sanh, mẹ đẻ tới giờ mới thấy”! Còn những người trung niên, hay thuộc hàng U.60, 70, thêm bệnh xương khớp, thì mùa đông lạnh là mùa “khổ ải” nhất trong năm, có người “tạm” quay về xứ, hoặc tìm đến những tiểu bang, ấm, nóng hơn để “trốn” cái lạnh mùa đông băng giá.
Ở Mỹ, diện tích rộng bao la, rộng khoảng 9 triệu 8 km vuông, sau Trung Quốc và Nga, song cái lạnh lại có sự khác nhau giữa các bang. Nơi lạnh nhất là bang Alaska (giáp ranh với nước Nga) và cũng là tiểu bang rộng nhất nước Mỹ, kế đó là các bang thuộc vùng Đông Bắc như Minnesota, North Dakota, Michigan, Wisconsin... Các bang thuộc bờ Tây, có không khí mùa đông “dễ chịu” hơn như Texas, Florida, Arizona, Nam California... Tuy không có băng tuyết, song nhiệt độ mùa đông, cũng có khi... chạm ngưỡng của âm độ! Cái rét vẫn tái tê cắt vào da thịt, do vậy các nhà ở bên Mỹ, người ta luôn thiết kế máy sưởi lẫn máy lạnh, mùa hè nóng bức thì xài máy lạnh, mùa đông thì chuyển sang máy sưởi, nên vẫn không ảnh hưởng đến... “chàng Tây” nào. Riêng chắc chắn đối với người già cao tuổi, người có bệnh liên quan đến phổi và xương khớp, thì không có gì khó chịu và hành hạ hơn là thời tiết lạnh giá. Người có nhà cửa, gia đình còn vậy, huống hồ gì những người “vô gia cư” mà nước Mỹ thường gọi là “Homeless”, sống lang thang ở phố chợ, gầm cầu, trạm xe bus, dưới cái lạnh thấu xương, thấu thịt, quấn tạm bợ trên người chiếc mền rách, chắc chắn phải là cực hình đối với họ. Mặc dù nước Mỹ trong các chợ, cửa hàng mua bán, hàng quán đều có đầy đủ máy lạnh, máy sưởi, song chắc cũng hiếm có người homeless nào vào đó có thể ngồi lâu hay trú ngụ như ở nhà mình?
Điều trùng hợp, lý thú, là mùa đông, khi con người cảm thấy lạnh lẽo và cô đơn, thì thường hay mơ một mái ấm gia đình, sự sum vầy, ăn uống và họp mặt, thì mùa đông lạnh ở nước Mỹ lại đến sau ngày lễ Tạ ơn, rồi tiếp nối là lễ Giáng Sinh và Năm Mới. Vào những dịp này, học sinh, sinh viên đều được nghỉ học dài ngày, người đi làm cũng có những ngày nghỉ theo qui định, nên có thể gọi đây là mùa “sum họp” của người Mỹ ở khắp nơi trong đất nước hay nước ngoài có dịp để được trở về gia đình, sum vầy với người thân, cùng dự những bữa tiệc vui ấm áp mừng ngày Chúa sinh ra đời và đón chào New year, dù là ở tiểu bang “nóng” hay tiểu bang “lạnh”.
Nhắc đến tiểu bang “nóng” hay tiểu bang “lạnh” ở nước Mỹ, tức là nhắc đến những tiểu bang mùa đông giá rét, thời tiết luôn thấp dưới 10 độ F, thậm chí là âm độ và luôn có tuyết phủ vào mùa đông, thậm chí tuyết đóng thành băng như nước đá, ảnh hưởng đến giao thông, đi lại và thậm chí đến sức khỏe. Còn nhớ những năm đầu khi đến Mỹ, gia đình tôi ở thuộc tiểu bang “lạnh”, bang Massachusetts, gọi tắt là MA, chỉ sau những ngày đầu mùa đông, tuyết mịt mờ như khói trắng, sáng dậy nhìn ra cửa sổ, nước của tuyết đã giăng kết thành một “bức rèm băng” vừa thú vị, lại càng khiến răng đánh bò cạp liên hồi và mũi thì hắt hơi liên tục vì buốt và lạnh! Cũng vì lẽ đó, mà chỉ qua vài năm ở đó, cả gia đình tôi đã tìm cách “ Move” sang tiểu bang “nóng” để cả nhà bớt “run” khi mùa đông tới?
Tiểu bang “nóng” ở Mỹ, là những tiểu bang hầu hết ở bờ Tây nước Mỹ, mùa hè oi bức, nóng “ chảy mỡ”, song mùa đông thì thời tiết tương đối “ấm” dễ chịu, chỉ nằm ở khung từ mười mấy độ F trở lên, và nhiều bang không hề có tuyết như Texas, Florida, Louisiana, Hawaii và Nam California. Đặc biệt là 2 bang Hawaii và Florida xưa nay chưa hề có tuyết! Vì thế bang “nóng” trong mùa đông, cũng là điểm đến của những người “ nắng không ưa, mưa không chịu, kỵ... tuyết băng!” vì thế mà mùa đông lạnh, rất nhiều người, cứ phải “book” vé máy bay mà “move” về những bang này để tránh tuyết!
Nếu như “người là hoa của đất” như một ai đó đã nói, thì các loài hoa “chính hiệu” mọc lên từ đất, trong mùa băng tuyết lạnh giá đều phải úa tàn, chờ đến hẹn xuân sau mới dám khoe sắc thắm, thì một số loài hoa như hoa Hồng, hoa Cúc, hoa Farfugium japonicum (Cúc tai voi), hoa Datura Metel L. (Mạn Đà La hay còn gọi là Cà độc dược) v.v.., vẫn cứ phơi phới giữa trời đất lạnh, không hề tàn úa!
Nước Mỹ, mùa đông lạnh, với những xúc cảm nao lòng và cả đau... nhức xương khớp của những con người xứ nhiệt đới, xa xứ, mơ về những mái ấm gia đình, vợ chồng, con cái sum họp hoặc những đôi lứa trẻ yêu nhau, mơ về... “Thiệp hồng” những đám cưới trong mùa đông giá và trở thành “mùa cưới” như ở Việt Nam ta, thì lạ thay, ở xứ sở Cờ hoa, người viết lại ít thấy những đám cưới tổ chức trong mùa băng giá? Có vẽ như rét lạnh, mà cụ thể là tuyết băng, lại làm... cản trở các đôi yêu nhau, muốn thành chồng vợ, bởi có lẽ... khó mời khách vì thời tiết giá băng, khắc nghiệt chăng?
Mùa đông rét lạnh, dù là nước Mỹ giàu mạnh, vẫn luôn phải đi kèm với “no và ấm”, bởi khi con người ta đối diện với cái rét, lạnh, giá, băng thì không gì khổ sở hơn là “ đói và rét”, 2 nhu cầu “ ấm, no” luôn là tiêu chí hàng đầu để đánh giá sự lớn mạnh của một đất nước. Vì thế trong mùa đông lạnh giá, hầu hết người dân Mỹ đều thích cảnh gia đình sum họp, cùng nấu những bữa ăn, mang đặc trưng của quê hương đất nước để thiết đãi nhau, để sưởi ấm tình cảm gia đình, bạn bè thân thiết. Món ăn mà người Mỹ ưa thích trong mùa đông lạnh, là các món ấm bụng, béo ngậy và đậm đà như món “Mì ống phô mai” (Macaron and Cheese), đây là món mì ống trộn với sốt phô mai, là món ăn ưa thích của nhiều người và mọi lứa tuổi. Bên cạnh những món ăn phổ biến như “Súp nghêu” (Clam chowder) là súp kem đặc nấu với khoai tây và nghêu, rất ấm bụng và bổ dưỡng. Ngoài ra còn có những món ăn miền Nam như “Gà rán” ( Fried Chicken), “món hầm” (Gumbo & Jambalaya, hay các món truyền thống như “Bánh táo nướng” ( Apple Pie), “Thịt nướng” v.v... rất được các gia đình ưa chuộng làm thực đơn đãi khách.
Đúng với tư tưởng “Có thực mới vực được đạo”, nhất là trong không gian mùa đông, rét mướt và cái bụng thì luôn... sôi réo mong được một bữa ăn thật ấm cúng và cả ấm lòng.
Chính Vũ
Gửi ý kiến của bạn





