Hôm nay,  

MÙA ĐÔNG VÀ NƯỚC MỸ

31/12/202508:49:00(Xem: 936)
bo-sach-vvnm
 

Tác giả lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ từ tháng 9, 2018. Ông tên thật Trần Vĩnh, thầy giáo hưu trí, định cư tại Hoa Kỳ từ năm 2015, hiện là cư dân Springfield, MA.
Tác giả Chính Vũ vừa đoạt giải Đặc Biệt VVNM 2025. Vào ngày cuối năm 2025, bài viết như một bức tranh khái quát nét đẹp mùa đông trên xứ Mỹ, vừa lạnh giá vì thời tiết, lại vừa ấm áp, tươi vui trong mùa lễ và sum họp gia đình.
 
***
 
Mùa đông của nước Mỹ bắt đầu từ khi nào? Vào tháng mấy? Theo trang Fanpage của nước Mỹ, thì “Mùa đông ở nước Mỹ bắt đầu từ tháng 12 kéo dài đến hết tháng Hai năm sau. Một số thành phố như New York, Washington.D.C, Boston... tuyết rơi nhiều, lạnh giá...”, nhưng theo nhiều người Việt sống lâu năm ở Mỹ, nhất là những người cao niên, không ưa cái lạnh của mùa đông thì cứ sau lễ Thanksgiving và sau những ngày mua sắm Black Friday, thì đã nghe cái lạnh của mùa đông tràn về. Thậm chí có nhiều nơi đã bắt đầu cái rét... tái tê, và trong nhà đã cần phải bật máy sưởi, người thì cần phải mặc thêm nhiều lớp áo ấm, khăn choàng cổ, cùng với mũ nón, trùm kín đầu! Và cứ thế cái lạnh kéo theo lê thê qua mãi đến, tháng 3, thậm chí đến đầu tháng 4 mới chấm dứt.
 
Mùa đông lạnh ở cố xứ, tức Việt Nam, mà người Việt từng trải, dường như chỉ có mưa dầm, gió rét nhiều ở phía Bắc, cái lạnh thấp nhất cũng chỉ chừng vài độ C nhưng do không khí ẩm ướt, mưa phùn, gió bấc, không khí ảm đạm, nên người già, trẻ con thấy rét lạnh, so với cái lạnh ở nước Mỹ, nhiều khi xuống dưới “âm độ”, cùng với băng, tuyết, cắt thịt da, đúng với nghĩa “rét thấu xương” thì có vẻ... thua xa. Mùa đông lạnh ở nước Mỹ, trên khắp 50 tiểu bang, thì ở hai bờ: Đông và Tây cũng đã có nhiều khác biệt, trong khi ở bờ Đông, nhất là miệt Đông Bắc, hầu hết các bang đều có tuyết rơi hoặc băng giá, đặc biệt ở vùng Great lakes và dãy Rocky... Nơi thường có những lễ hội trượt tuyết hoặc trượt băng, được nhiều người yêu thích bộ môn này tìm tới.
 
Cái lạnh mùa đông ở nước Mỹ, nhiệt độ nhiều khi thấp dưới âm độ và kéo dài hàng tháng, kèm theo bão tuyết. Nhà cửa, đường xá, xe cộ như chìm vào trong tuyết trắng, nội việc mỗi ngày phải... dọn dẹp đống băng tuyết ở trước cửa nhà hoặc ở gara, chung quanh nơi ở đã... “phát lãnh lên tới óc”, đủ để biết mùi “băng tuyết” mà “oải chè đậu” hàng tháng ròng. Đó là nói đến lớp trẻ, thể lực còn đang sung sức, chịu đựng được với cái rét... “ Cha sanh, mẹ đẻ tới giờ mới thấy”! Còn những người trung niên, hay thuộc hàng U.60, 70, thêm bệnh xương khớp, thì mùa đông lạnh là mùa “khổ ải” nhất trong năm, có người “tạm” quay về xứ, hoặc tìm đến những tiểu bang, ấm, nóng hơn để “trốn” cái lạnh mùa đông băng giá.
 
Ở Mỹ, diện tích rộng bao la, rộng khoảng 9 triệu 8 km vuông, sau Trung Quốc và Nga, song cái lạnh lại có sự khác nhau giữa các bang. Nơi lạnh nhất là bang Alaska (giáp ranh với nước Nga) và cũng là tiểu bang rộng nhất nước Mỹ, kế đó là các bang thuộc vùng Đông Bắc như Minnesota, North Dakota, Michigan, Wisconsin... Các bang thuộc bờ Tây, có không khí mùa đông “dễ chịu” hơn như Texas, Florida, Arizona, Nam California... Tuy không có băng tuyết, song nhiệt độ mùa đông, cũng có khi... chạm ngưỡng của âm độ! Cái rét vẫn tái tê cắt vào da thịt, do vậy các nhà ở bên Mỹ, người ta luôn thiết kế máy sưởi lẫn máy lạnh, mùa hè nóng bức thì xài máy lạnh, mùa đông thì chuyển sang máy sưởi, nên vẫn không ảnh hưởng đến... “chàng Tây” nào. Riêng chắc chắn đối với người già cao tuổi, người có bệnh liên quan đến phổi và xương khớp, thì không có gì khó chịu và hành hạ hơn là thời tiết lạnh giá. Người có nhà cửa, gia đình còn vậy, huống hồ gì những người “vô gia cư” mà nước Mỹ thường gọi là “Homeless”, sống lang thang ở phố chợ, gầm cầu, trạm xe bus, dưới cái lạnh thấu xương, thấu thịt, quấn tạm bợ trên người chiếc mền rách, chắc chắn phải là cực hình đối với họ. Mặc dù nước Mỹ trong các chợ, cửa hàng mua bán, hàng quán đều có đầy đủ máy lạnh, máy sưởi, song chắc cũng hiếm có người homeless nào vào đó có thể ngồi lâu hay trú ngụ như ở nhà mình?
 
Điều trùng hợp, lý thú, là mùa đông, khi con người cảm thấy lạnh lẽo và cô đơn, thì thường hay mơ một mái ấm gia đình, sự sum vầy, ăn uống và họp mặt, thì mùa đông lạnh ở nước Mỹ lại đến sau ngày lễ Tạ ơn, rồi tiếp nối là lễ Giáng Sinh và Năm Mới. Vào những dịp này, học sinh, sinh viên đều được nghỉ học dài ngày, người đi làm cũng có những ngày nghỉ theo qui định, nên có thể gọi đây là mùa “sum họp” của người Mỹ ở khắp nơi trong đất nước hay nước ngoài có dịp để được trở về gia đình, sum vầy với người thân, cùng dự những bữa tiệc vui ấm áp mừng ngày Chúa sinh ra đời và đón chào New year, dù là ở tiểu bang “nóng” hay tiểu bang “lạnh”.

Nhắc đến tiểu bang “nóng” hay tiểu bang “lạnh” ở nước Mỹ, tức là nhắc đến những tiểu bang mùa đông giá rét, thời tiết luôn thấp dưới 10 độ F, thậm chí là âm độ và luôn có tuyết phủ vào mùa đông, thậm chí tuyết đóng thành băng như nước đá, ảnh hưởng đến giao thông, đi lại và thậm chí đến sức khỏe. Còn nhớ những năm đầu khi đến Mỹ, gia đình tôi ở thuộc tiểu bang “lạnh”, bang Massachusetts, gọi tắt là MA, chỉ sau những ngày đầu mùa đông, tuyết mịt mờ như khói trắng, sáng dậy nhìn ra cửa sổ, nước của tuyết đã giăng kết thành một “bức rèm băng” vừa thú vị, lại càng khiến răng đánh bò cạp liên hồi và mũi thì hắt hơi liên tục vì buốt và lạnh! Cũng vì lẽ đó, mà chỉ qua vài năm ở đó, cả gia đình tôi đã tìm cách “ Move” sang tiểu bang “nóng” để cả nhà bớt “run” khi mùa đông tới?
 
Tiểu bang “nóng” ở Mỹ, là những tiểu bang hầu hết ở bờ Tây nước Mỹ, mùa hè oi bức, nóng “ chảy mỡ”, song mùa đông thì thời tiết tương đối “ấm” dễ chịu, chỉ nằm ở khung từ mười mấy độ F trở lên, và nhiều bang không hề có tuyết như Texas, Florida, Louisiana, Hawaii và Nam California. Đặc biệt là 2 bang Hawaii và Florida xưa nay chưa hề có tuyết! Vì thế bang “nóng” trong mùa đông, cũng là điểm đến của những người “ nắng không ưa, mưa không chịu, kỵ... tuyết băng!” vì thế mà mùa đông lạnh, rất nhiều người, cứ phải “book” vé máy bay mà “move” về những bang này để tránh tuyết!
 
Nếu như “người là hoa của đất” như một ai đó đã nói, thì các loài hoa “chính hiệu” mọc lên từ đất, trong mùa băng tuyết lạnh giá đều phải úa tàn, chờ đến hẹn xuân sau mới dám khoe sắc thắm, thì một số loài hoa như hoa Hồng, hoa Cúc, hoa Farfugium japonicum (Cúc tai voi), hoa Datura Metel L. (Mạn Đà La hay còn gọi là Cà độc dược) v.v.., vẫn cứ phơi phới giữa trời đất lạnh, không hề tàn úa!
 
Nước Mỹ, mùa đông lạnh, với những xúc cảm nao lòng và cả đau... nhức xương khớp của những con người xứ nhiệt đới, xa xứ, mơ về những mái ấm gia đình, vợ chồng, con cái sum họp hoặc những đôi lứa trẻ yêu nhau, mơ về... “Thiệp hồng” những đám cưới trong mùa đông giá và trở thành “mùa cưới” như ở Việt Nam ta, thì lạ thay, ở xứ sở Cờ hoa, người viết lại ít thấy những đám cưới tổ chức trong mùa băng giá? Có vẽ như rét lạnh, mà cụ thể là tuyết băng, lại làm... cản trở các đôi yêu nhau, muốn thành chồng vợ, bởi có lẽ... khó mời khách vì thời tiết giá băng, khắc nghiệt chăng?
 
Mùa đông rét lạnh, dù là nước Mỹ giàu mạnh, vẫn luôn phải đi kèm với “no và ấm”, bởi khi con người ta đối diện với cái rét, lạnh, giá, băng thì không gì khổ sở hơn là “ đói và rét”, 2 nhu cầu “ ấm, no” luôn là tiêu chí hàng đầu để đánh giá sự lớn mạnh của một đất nước. Vì thế trong mùa đông lạnh giá, hầu hết người dân Mỹ đều thích cảnh gia đình sum họp, cùng nấu những bữa ăn, mang đặc trưng của quê hương đất nước để thiết đãi nhau, để sưởi ấm tình cảm gia đình, bạn bè thân thiết. Món ăn mà người Mỹ ưa thích trong mùa đông lạnh, là các món ấm bụng, béo ngậy và đậm đà như món “Mì ống phô mai” (Macaron and Cheese), đây là món mì ống trộn với sốt phô mai, là món ăn ưa thích của nhiều người và mọi lứa tuổi. Bên cạnh những món ăn phổ biến như “Súp nghêu” (Clam chowder) là súp kem đặc nấu với khoai tây và nghêu, rất ấm bụng và bổ dưỡng. Ngoài ra còn có những món ăn miền Nam như “Gà rán” ( Fried Chicken), “món hầm” (Gumbo & Jambalaya, hay các món truyền thống như “Bánh táo nướng” ( Apple Pie), “Thịt nướng” v.v... rất được các gia đình ưa chuộng làm thực đơn đãi khách.
 
Đúng với tư tưởng “Có thực mới vực được đạo”, nhất là trong không gian mùa đông, rét mướt và cái bụng thì luôn... sôi réo mong được một bữa ăn thật ấm cúng và cả ấm lòng.

 
Chính Vũ
 
 
 
 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 499,343
Trương Hữu Hiền, sinh năm 1958, quê quán Quảng Nam. Theo học bậc tiểu học và trung học tại Đà Nẵng, đại học tại Sài Gòn. Năm 1980, vượt biển và được tàu cứu vớt đưa đến trại tị nạn Okinawa, Nhật Bản. Từ 1983 đến 2000 sống ở Tokyo. Năm 2000 cùng gia đình chuyển sang sống ở Boston, bang Massachusetts (Hoa Kỳ). Hiện làm việc tại trung tâm phục hồi chức năng cho người bị chấn thương não. Đây là lần đầu tiên tác giả tham dự chương trình VVNM. Bài viết ghi lại một truyện ngắn đã đăng trên tạp chí Văn từ nhiều năm trước vẫn in đậm trong ký ức của ông.
Tôi đến thành phố Grapevine thuộc hạt Tarrant ở Bắc Texas vào ngày 24 tháng 11, ngày của sự kiện Carol of Lights (Lễ khai mạc mùa Giáng Sinh) để tận hưởng không khí mùa Giáng Sinh năm nay. Được các nhà lập pháp bang Texas công nhận là thủ đô Giáng sinh của bang Texas (Christmas Capital of Texas) vào năm 2009, thành phố Grapevine mỗi năm thu hút hàng triệu du khách đến thăm vào thời điểm này hàng năm. Trong vòng 40 ngày kể từ Lễ Tạ Ơn đến hết mùa Giáng Sinh, đã có hơn 1,400 sự kiện Giáng Sinh diễn ra ở thành phố này. Grapevine thật xứng đáng được phong tặng danh hiệu Thủ đô Giáng Sinh của bang Texas.
Chỉ một đôi năm trước đây thôi, California nơi tôi ở hằng ngày nhất là vào cuối tuần, đi ngang qua những tiệm như Home Depot hay Little Orchard Hardware, bạn sẽ thấy rất đông những người đàn ông đứng rải rác gần đó để chờ được thuê đi làm những việc như: chặt cây, làm vườn, khuân vác, dọn nhà, …và những công việc nặng nhọc khác. Gần như tất cả đều là người Mễ lén nhập cư vào Mỹ nên không đủ giấy tờ để đi làm công sở như mọi người khác mà phải chịu thiệt thòi nhận những công việc lao động vất vả này. Chính phủ Mỹ biết, nhưng làm ngơ để cho họ có cơ hội làm việc lương thiện sinh sống, miễn là đừng làm gì vi phạm luật pháp là được.
Buổi sáng Christmas Eve năm ấy bình yên đến vô cùng. Lò sưởi kêu tí tách như ai gõ nhịp vui, hơi nóng lan ra làm cả phòng khách ấm hẳn lên. Cây thông đặt bên cửa sổ sáng rực bởi dây kim tuyến và những bóng đèn nhỏ đủ màu. Ánh sáng nhấp nháy phản chiếu lên tường, lung linh như mảnh ký ức thắp sáng từ những yêu thương. Trong bếp, vợ Nam đang lúi húi lấy khay bánh mới nướng ra khỏi lò. Chút bột trắng còn dính trên tạp dề, nhoẻn miệng cười- nụ cười xoá tan đi bao mệt mỏi. Mùi bơ, mùi quế, mùi turkey quay hòa vào nhau, thơm đến mức làm lòng người ấm lại. Căn nhà rộn rã tiếng cười, tiếng của hai vợ chồng, tiếng của đứa con trai năm tuổi đang chạy lon ton giữa phòng khách, chân nhỏ khua lên nền gỗ lách cách, suýt vấp vào hộp Lego mới, làm mẹ hốt hoảng: -Tin, coi chừng té đó con! - Ba ơi, ba ơi!! Thằng bé ôm cái ba-lô nhỏ chạy tới. Hai má đỏ bừng, đôi chân lon ton muốn vấp vào chính mình. Nó dừng trước mặt Nam, thở gấp, rồi lục lọi trong ba-lô như đang tìm kho báu....
Hôm nay, trong lúc dọn dẹp các hồ sơ, giấy tờ và các thư từ cũ để chào đón năm mới, tình cờ, tôi bắt gặp một tấm thiệp Giáng Sinh đã phai màu theo thời gian của một người bạn cùng khóa 7/68 KQ viết gửi chúc mừng tôi cách đây 33 năm, khi gia đình tôi vừa đến San José. Thiệp chúc mừng Giáng Sinh và Năm Mới của bạn Nguyễn Xong Kiệt. Trong quan hệ bạn bè cùng Khóa, tôi không chơi thân với Kiệt. Thời gian thụ huấn giai đoạn một ở Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung, và giai đoạn hai ở Trường Bộ Binh Thủ Đức, thỉnh thoảng gặp nhau, chỉ bắt tay chào hỏi xã giao.
Rời quê hương theo diện đoàn tụ gia đình, tôi đến Mỹ vào một ngày cuối năm 1998, đúng vào mùa Giáng Sinh. Lúc ấy, tôi gần tròn năm mươi tuổi. Chuyến bay đưa vợ chồng tôi và ba đứa con nhỏ đến thành phố Tulsa, một vùng đất nhỏ yên tĩnh giữa miền Trung nước Mỹ, nơi mùa đông tuyết phủ trắng trời. Ngày đầu tiên đặt chân đến nơi đây, tôi vẫn nhớ rõ, trên con đường nhỏ về thị trấn Broken Arrow-gió lạnh thổi táp vào mặt, hơi thở hóa thành khói trắng, đường phố vắng tanh, chỉ có ánh đèn Noel le lói sau các khung cửa sổ. Cả gia đình chúng tôi quây quần trong căn nhà nhỏ của người em gái, vừa mừng vừa lo. Đó là mùa Giáng Sinh đầu tiên trên đất Mỹ, nhưng trong lòng mỗi người đều chùng xuống, buồn và nhớ nhà vô hạn.
Tôi định cư tại San Diego đã ngoài bốn mươi năm qua. Vùng đất hiếm hoi khó có nơi nào sánh được: bởi chỉ nội trong một ngày lái xe quanh quẩn, người ta có thể đi từ biển lên núi, từ rừng xanh đến sa mạc, thưởng ngoạn đủ đầy hương sắc của đất trời. Sáng sớm thong dong bên vịnh Mission, mặt nước yên như tờ, hàng cọ in bóng trên nền sương mỏng. Trưa ghé Julian, nhâm nhi ly cà phê hay lát bánh táo giữa tiết trời lành lạnh và màu xanh thăm thẳm của rừng thông. Chiều về, con đường tới Borrego mở ra vùng sa mạc hoang vu, xương rồng rải rác trên nền đá đỏ. Suốt dọc hành trình đâu đó hiện ra vườn cam, vườn bơ, đồng nho trĩu quả giữa thung lũng nắng chan hòa. Cảnh vật thay đổi không ngừng, khi mộc mạc, lúc rực rỡ, nhưng vẫn hài hòa như một bản nhạc êm dịu của đất trời. Mỗi lần lái xe ngang qua, tôi cảm thấy mình như được nối lại với nhịp sống của đất, và lòng bỗng nhẹ nhàng lạ thường.
Không khí sáng hôm nay thật yên lành, bầu trời xanh lơ trong vắt như được kéo lên cao hơn. Xa xa, một dải mây trắng như chiếc khăn “voan’ trôi lặng lờ tạo cho cảnh vật êm đềm nơi đây thêm thanh bình! Trong cái không gian im ắng của những ngày giữa tháng Bảy ở thành phố Dayton, tiểu bang Ohio này thì tại phi trường DAY (Dayton-Ohio) vẫn vắng lặng. Không biết tự lúc nào, nó đã trở nên thưa thớt vì đa số các chuyến bay đều đổ dồn về phi trường lớn CVG (Cincinnati/ Northern Kentucky International Airport) ở cách đây hơn tiếng đồng hồ lái xe khiến cho đa số hành khách đều chọn đến và đi từ nơi đó làm cho giá vé ở phi trường nhỏ này thêm mắc mỏ. Tuy nhiên vì thằng con chúng tôi được đơn vị AFROTC (The Air Force of the Reverse Officer Training Corps) của nó chọn mua cho vé ở phi trường gần nhà nhất nên nó đi tại đây và hôm nay là ngày nó khởi hành tới căn cứ không quân Maxwell Air Force Base tại Alabama để được thụ huấn khoảng ba tuần.
Giờ này tôi mới tỉnh táo sống cho mình với dư âm của buổi phát giải “Viết Về Nước Mỹ” do Việt Báo tổ chức vào ngày 30 tháng 11 năm 2025 tuần trước. Sau ngày đó, buổi sáng ngồi xe đò Hoàng trên đường trở về, tôi mở phone lướt vội xem có thông báo gì quan trọng từ các hội văn thơ. Mạ ơi! phó chủ nhiệm của trang Văn Học Cỏ Thơm (VHCT) ghi thẳng tên tôi to lớn, yêu cầu họa lại bài thơ Đường Luật của chị Phương Hoa. Tiếp theo là thư của chủ nhiệm VHCT hối thúc nạp bài cho kịp ra flipbook tháng 12. Kế tiếp các em Hậu Duệ Việt Nam Cộng Hòa họp trên zoom chuẩn bị tổ chức buổi thắp nến nguyện cầu cho nhân quyền VN. Các em yêu cầu tôi làm bài thơ về các nhân vật đấu tranh đang bị giam cầm trong nước, được giải nhân quyền năm nay. Thật tình mà nói tôi nay đã già, chồng bệnh, lái xe tệ, không muốn tham gia việc gì nữa, nhưng em Huy trưởng nhóm của HDBCL nói một câu chạm vào tim tôi “Cô ơi, chúng cháu rất cần ba thế hệ một tấm lòng ...”. Em là kỹ sư từ lâu sinh hoạt rất hăng say ngoài Cộng Đồng...
Ngày 30 tháng 11 năm nay tôi lại có dịp về thành phố Santa Ana, California để lãnh giải thưởng Việt Báo Viết Về Nước Mỹ lần thứ hai. Lần trước cũng vào dịp lễ Thanksgiving năm 2023, tôi được trao giải danh dự với hai bài viết : “Joe và Những Con Bồ Câu” và bài “Giữ Cháu Ngoại”. Lần này với bài “Viết Văn Ở Mỹ” và bài “Xin Đừng Đẻ Nữa”. Cứ mỗi hai năm thì Việt Báo tổ chức trao giải một lần. Lần này là năm 2025, đánh dấu 50 năm người Việt tị nạn, cũng là năm thứ 25 từ ngày Việt Báo mở ra diễn đàn Viết Về Nước Mỹ vào dịp 30 tháng 4 năm 2000. Diễn đàn mở ra cho tất cả mọi người không phân biệt tuổi tác, già trẻ, trai gái, thành phần nghề nghiệp. Ai cũng có thể bày tỏ tâm tư, tình cảm, suy nghĩ qua ngòi bút, viết ra những trải nghiệm của bản thân, gia đình, người thân, bạn bè và những người có cùng hoàn cảnh trên con đường tìm đến nước Mỹ sau cái ngày 30 tháng 4 oan nghiệt năm 1975, cũng như bằng cách nào mà mỗi người hội nhập vào đời sống Mỹ và trở thành công dân Mỹ như ngày hôm nay.
Nhạc sĩ Cung Tiến