Hôm nay,  

Nếu Như Ngày Ấy…

09/09/202500:00:00(Xem: 1888)

bo-sach-vvnm 

Tác giả lần đầu tham dự VVNM với bài Cay Nghiệt, làm cố vấn đầu tư tài chính cho một ngân hàng tại Montreal, Canada. Cô cho biết đã về hưu và làm những việc mình từng đam mê như viết lách, đi du lịch, ca hát.
 
*** 
 
Tấm hình trẻ trung và khắng khít của cặp Tân và Yến rơi ra khỏi quyển album khi tôi đang sắp lại ngăn tủ; ký ức chợt quay về 25 năm trước, ngày chúng tôi họp nhóm bạn học cũ lần đầu tiên tại Orange County, Hoa Kỳ, ở nhà của cặp Hà-Tuấn sau 15 năm chia cách kể từ ngày miền Nam thay áo đỏ, mỗi người chúng tôi bị phân tán, như bầy nai lạc. Tôi nhớ lúc đó chúng tôi đứa nào cũng mới lập gia đình được vài ba năm, bọn con gái ở lứa tuổi 27, 28, tứ tán khắp nơi trên thế giới, ai cũng dắt chồng đi cùng trong những buổi họp lớp cũ.

Từ ngoài cửa bước vào, Yến với dáng người mảnh khảnh, tầm thước, khuôn mặt sáng, cặp mắt to thông minh, tôi đã nghe tiếng cô ta nói với chồng khá to:

- Anh cất cặp mắt kiếng này vào ví dùm em nghe, trời hết nắng rồi.

Nhìn ra phía sau, Tân chồng Yến đang xách ví dùm vợ, lật đật đón cặp mắt kiếng của vợ đưa ra sau, ngoan ngoãn mở ví cất vào trong.

Vừa đến cửa nhà Hà, Yến đã cười tươi rộn rã:

- Hello! Các bạn đông vui quá, để mình xem có nhận ra tất cả các bạn không nghe, đã 15 năm rồi mình không gặp nhau!... Có phải Hạnh, Tâm, Thảo, Vi… Thật là cái duyên gặp gỡ hôm nay, phải nói là tìm nhau như thể tìm … chim.

Rồi Yến tiếp theo cảm hứng vừa đặt vài câu thơ vừa ngâm:

Tìm nhau như thể tìm chim
Em đi mãi vẫn là người lạ
Cứ ngỡ gần, hóa ra muôn ngả
Tìm nhau hoài, giọng hát cũng bay xa

Hà chạy đến, giang hai tay ôm Yến:

- Nhỏ Yến này vẫn như xưa, lúc nào cũng vui vẻ hát hò hết, mi vẫn vậy không thay đổi sau 15 năm đó nhe, chỉ có khác mái tóc cắt ngắn thôi; tìm nhà có khó không? Sao không thấy mi giới thiệu chàng mà đứng đó ngâm nga gì đó!

- Chàng của ta hả? mọi người sẽ biết thôi… Người nào ít nói nhất, ưa làm và yêu vợ nhất… là chàng đấy!

Tân đứng sau lưng Yến, nhoẻn cười như câu chào mở đầu với mọi người, ngại ngần lùi lại phía sau, tìm cái ghế trong góc ngồi xuống, bọn con gái chúng tôi lại ùa vang:

- Anh Tân ơi, chắc ở nhà con Yến nó nói hết rồi, không cho anh chút giờ nào nói nên cứ phải yên lặng phải không? …Nhỏ Yến này lanh quá đi thôi, tụi mi đã có baby chưa?

- Dĩ nhiên là xong xuôi rồi, tụi này làm sớm nghỉ sớm mà!

- Một đứa thôi hả? trai hay gái?

- … Hai chứ! Đều là con gái hết. Tụi này fermer boutique (ngưng) rồi!

- Hai con gái! Sao nhanh thế? Trông tụi mi như cặp vợ chồng son, tung tăng hạnh phúc bên nhau, vậy ai trông cháu cho hai anh chị đi chơi đây?

- Thật ra mà nói tụi này làm liền tù tì hai đứa, tụi nó cách nhau một tuổi rưỡi thôi, làm luôn một lúc để nghỉ sớm; ông bà nội canh cháu thành ra tụi này chỉ lo kiếm tiền thôi… Ở nhà có ông bà nên đỡ lắm, chiều đi làm về là có cơm nước hết, các cháu cũng được tắm rửa thơm tho, mình chỉ chơi với cháu một lúc là cho tụi nó lên giường ngủ rồi…. Còn Hà và Tuấn thì sao?

- Tụi này chỉ có một cậu con trai bốn tuổi, cháu đang ở với ông bà ngoại hôm nay vì biết tụi mình bận rộn với bạn bè nên anh Tuấn đã gởi cháu đến ông bà từ ban sáng rồi, chúng mình mặc sức đùa giỡn cả đêm… Một đứa thôi thấy cũng đủ lắm luôn vì nuôi con bên này bao nhiêu là trách nhiệm.

Bọn con gái chúng tôi quấn lấy nhau nói chuyện, hỏi han tâm sự cho bõ công đi máy bay thật xa để gặp; lúc ngồi vào bàn ăn, Tân gắp đồ ăn vào bát cho vợ, Yến không muốn ăn, nên gắp trở lại bỏ vào bát của Tân, tôi thấy Tân ngồi cặm cụi bóc vỏ tôm cho Yến, cắt nhỏ miếng thịt gà, cẩn thận lấy canh cho Yến, còn cô nàng cứ tỉnh bơ nói cười, còn ai có phước hơn Yến trên đời này nữa; những mẩu chuyện nàng kể rất có duyên, chọc cho cả bọn cười ròn rã, no cả bụng!

Các bạn trong buổi tiệc hôm ấy, ai cũng công nhận Tân-Yến là cặp vợ chồng hạnh phúc gương mẫu, các ông chồng phải noi theo, ít nói, làm nhiều, biết săn sóc và yêu thương vợ như thế; cứ vợ ở đâu là chồng theo đấy!

Sáng hôm sau, đúng 8:30 chúng tôi đã lên xe đò Hoàng mà Hà -Tuấn đã đặt, đi chơi chung với nhau ba ngày ở Las Vegas. Hà-Tuấn đã đặt sẵn một căn nhà rộng gồm ba phòng nhỏ, có bếp, phòng khách và hai buồng tắm. Mười lăm năm, nhóm nhỏ Couvent Des Oiseaux, chỉ những nữ sinh mới họp lại nên đứa nào cũng muốn ở bên nhau lâu nhất có thể, chắc gì sau này có dịp gặp nhau nữa; nhắc lại bao chuyện xưa kia vẫn chưa hết, nhất là bây giờ đứa nào cũng có chồng con, chúng tôi trải bầy tâm sự suốt đêm vẫn chưa thấy đủ, sáng lên xe ai nấy cũng cầm trên tay một ly café đen mà miệng ngáp muốn trẹo quai hàm.

Gần đến giờ xe chạy, ông tài xế đi kiểm một lượt, nói vọng lên:

- Hình như mình thiếu một cặp phải không?... tôi đếm đi đếm lại sao thấy có 14 người vậy cô Hà?

- Vậy hả, đâu để tôi điểm danh xem ai vắng mặt thì biết liền chứ gì!

Khi gọi đến tên:

- Yến-Tân!

- …

- Yến -Tân có mặt không?

- …

- Ủa sao giờ này gần 9 giờ rồi mà cô nàng cũng chưa ra vậy ta! Chả lẽ còn ngủ sao chứ? Hôm qua Yến ngủ cùng giường với Thảo mà?

Thảo giải thích:

- Sáng khi Thảo dậy thì đã không thấy Yến rồi, tối qua tụi này nói chuyện mà không biết bao giờ ngủ luôn nữa vì miệng cứ nói mà mắt thì nhắm tịt!

Cả xe cười ầm với lời giải thích của Thảo. Bỗng từ đàng xa thấy Tân tay xách nách mang túi, giỏ treo từ trên cổ đến hai vai, còn hai tay thì cầm nào là mấy khay nước mía và cả bịch những đĩa bột chiên chồng lên nhau, hớt hơ hớt hãi chạy vội đến:

- Xin lỗi quý vị đã chờ nhen, tại… cô hàng nước mía chỉ mở cửa lúc 9 giờ mà thôi đó!

- Ủa còn Yến đâu?

Nàng Yến lững thững hiện ra sau bụi cây hoa giấy màu tím đỏ, nàng đang tự selfie, nhoẻn cười chữa thẹn, như lời xin lỗi:

- Quý vị biết không, mình phải hy sinh dậy sớm đi mua cho mỗi cặp một ly nước mía Viễn Tây để mình nhớ lại mùi vị nước mía hồi xưa mình uống ở trước cổng trường đó, còn bắt anh Tân chạy qua quán đối diện gần đó mua bánh bột chiên với trứng gà để cho những bạn từ bên Tây và Canada thưởng thức, thấy tụi này dễ thương chưa, vậy đừng trách tại sao trễ giờ nhe.

Tiếng Vi vừa cười vừa trêu Yến:

- Đã trễ rồi mà ai còn đứng làm điệu bên khóm hoa giấy đấy?

- … Euh… hoa giấy đẹp thế này, bên Thụy Sĩ không tìm ra đâu nhé, mình phải thừa cơ hội làm vài « bô » chứ!

Cả bọn con gái nhao nhao lên như cái chợ:

- Từ ngày hôm qua đến giờ chúng mình chưa chụp hình người đẹp Yến với chàng hoàng tử Tân để cám ơn lòng tốt của hai vị, tụi mình sẽ không bao giờ quên buổi họp mặt vui và dễ thương của ngày hôm nay suốt đời này!... Hai bạn ra đứng đây cho tụi này chụp một cái đi!

Rất tự nhiên, Yến và Tân đứng sát rạt, hai má kề vào, hai cánh tay choàng vào vai nhau, đứng giữa lòng xe ngay lối đi của chiếc xe đò, làm dáng cho chúng tôi chụp họ một cái.

*

Hai mươi lăm năm vụt qua kể từ ngày họp bạn, chúng tôi không hề gặp lại, mỗi người một con đường, bận rộn công việc, cuộc sống, gia đình, nhưng trong mỗi đứa đều nghĩ rằng các bạn của mình đều vui vẻ, hạnh phúc, hanh thông như những tiếng cười ròn rã của ngày đáng nhớ ấy. Con cái đã lớn, ra riêng, chúng tôi xấp xỉ tuổi hưu 60, kẻ còn đi làm, người lấy hưu non để hưởng cuộc đời sau bao nhiêu năm cống hiến cho xã hội nơi mình cư ngụ.

Hôm nay ngồi xếp lại sách vở, tấm hình Yến-Tân chợt rơi ra, vẫn nụ cười rạng rỡ ấy, hai mái đầu tựa vào nhau, tôi chợt nhoẻn cười với tấm hình, nghĩ đến kỷ niệm xa xưa, mong cho bạn mình vẫn mãi bình an, hạnh phúc như ngày nào. Tại sao tấm hình ấy lại rơi ra khỏi tập album mà không phải là tấm nào khác? Như một điềm báo trước; một người bạn học cũ, Như Hạnh bỗng tìm lại tôi trên facebook, sau những lời thăm hỏi, nhắc lại buổi họp mặt cách đây 25 năm tại nhà Hà-Tuấn, Như Hạnh nói với tôi:

- Ngọc có tin của ai trong mấy đứa tụi nó kể từ ngày đó không?

- Không Hạnh, mình đi làm rồi lo cho gia đình, cuộc sống bộn bề nên không có thì giờ nói chuyện với ai cả, nhưng theo mình thì chắc mọi người đều khỏe mạnh và bận việc như tụi mình thôi.

- Bây giờ về hưu rồi nên mình mới có chút thì giờ nói chuyện với Hà tuần vừa qua, Hà sắp về hưu rồi, nàng kể về cặp Yến-Tân, mình nghe mà không ngờ đó là sự thật luôn đó!

Tôi tò mò:

- Ủa chuyện gì mà có vẻ bí mật vậy?...

- Sau chuyến đi chơi họp mặt hồi đó, Yến có bầu một đứa bé trai, ba mẹ chồng mừng vui lắm, nhưng cậu bé này rất khó nuôi, bệnh hoạn hoài, mẹ chồng mới khuyên Yến nghỉ làm, ở nhà trông con, để mình Tân và ba chồng đi làm nuôi cả nhà cũng được.

- Vậy rồi có đủ tài chánh cho cả nhà 7 người không? Bác trai đã lớn tuổi, chỉ làm lương minimum thôi, cái gì cũng dựa vào mình Tân, sao gánh hết nổi?

- Cho nên từ đó bắt đầu sinh ra cãi nhau, thiếu thốn làm con người ta mất nụ cười, mặt mày u sầu, quạu quọ, bữa cơm gia đình không còn vui nữa; Tân buồn chán, ra ngoài uống rượu, gặp bạn xấu, từ đó gia đình bất hòa. Tân trong một lần say, đã tâm sự với cô chủ quán rượu, cô này trẻ hơn Yến, xinh đẹp và rất có bản lãnh, hai người đồng cảm rồi tiến đến yêu nhau.

Sáu tháng sau, Tân về nói chuyện ly dị với Yến, nàng khóc hết nước mắt, đau đớn như những vết dao cứa vào tim, Yến không ngờ người chồng mình hết mực yêu thương, tin tưởng lại có thể bỏ nàng khi các con còn nhỏ, cần sự chở che của người cha; Tân còn phũ phàng nói Yến vừa già, xấu, không biết sửa soạn như ai đó để làm cho người đàn ông hãnh diện khi ra ngoài…

Yến cố nài nỉ chồng ở lại chờ các con lớn một chút rồi cô sẽ ra đi, nhưng Tân không chịu, ba mẹ Tân cũng buồn lắm, khuyên Tân rất nhiều, nhưng cũng không lay chuyển được ý Tân, Yến đau khổ, chán ngán ôm ba đứa con ra khỏi nhà ba mẹ chồng! Tôi bực tức dùm hoàn cảnh bạn, cắt ngang lời của Như Hạnh:

- Gì kỳ vậy! rồi bây giờ Yến sống một mình tần ấy năm với ba đứa con hả? thật thương cho số phận của Yến quá, nhìn cô ta mình không thể nào nghĩ hậu vận của cô sẽ khổ như vậy, một người con gái lúc nào cũng tươi vui, cặp mắt sáng, thông minh, đem đến cho mọi người xung quanh sự ngọt ngào ấm áp, làm sao có thể khổ được, mình không thể nào tin được đó!...  Nếu là người phụ nữ không nhan sắc, không biết cư xử, ăn nói vô duyên… thì còn có thể nói là hậu vận xám nghoét, đàng này Yến rất biết cách cư xử, chìu bạn bè, chắc chắn phải là người vợ tốt, người mẹ tuyệt vời, chỉ trách Tân có mới nới cũ, phụ tình người con gái mà hắn đã từng theo đuổi cả mấy năm trời khi còn học ở phổ thông; vả lại cuộc đời còn dài, chắc gì Tân mãi hạnh phúc bên cô chủ tiệm rượu!

- Đừng vội tội nghiệp cho Yến nhé, ông Trời nhìn thấy tất cả nên đã run rủi cho cuộc đời của Yến rất sáng sủa, nghe tiếp nè:

- Yến đau khổ sau khi đem ba con nhỏ ra ngoài sống, ba mẹ chồng cũng tìm cách giúp đỡ Yến và các cháu buổi ban đầu nên cũng không đến nỗi cơ cực lắm. Dĩ nhiên là bận rộn ghê lắm vì chỉ có một mình Yến đi làm, nuôi con, dắt thằng cu bé đi nhà trẻ, đứa lớn đi học, bếp núc… Cuộc sống trôi qua bận rộn như thế nên làm nàng mạnh mẽ trưởng thành hơn, không còn thì giờ nhớ chuyện xưa mà buồn nữa, Tân cũng đến thăm con mỗi hai tuần, chàng tỏ vẻ hối hận muốn trở lại với vợ con vài năm sau đó, nhưng Yến nhất định không mở lòng.

Cho đến khi hai cô bé lớn 16,17 tuổi, tức là 10 năm sau, trong lúc Yến ngồi chờ hai con gái bên ngoài nhà của người bạn làm tiệc sinh nhật, để đón về thì tình cờ nàng thấy một người đàn ông khoảng 70 tuổi, đang ngồi ở ghế đối diện trong một công viên gần đó bỗng nhiên lăn đùng ra trước mặt, sợ hãi và lo lắng, nàng chạy tới gọi và lay mãi, không thấy ông cử động, nàng đã bấm gọi ambulance đến cấp cứu… Ông bị bệnh tiểu đường, bữa hôm đó vì chỉ số đường xuống quá thấp nên ông đã té xỉu, may là nhờ Yến gọi cấp cứu kịp thời, chứ không thì tính mạng ông không còn nữa.

Theo lời Hà kể thì vợ ông Dzũng mất đã khá lâu, ông vẫn ở vậy vì trong lòng hình bóng người vợ vẫn ngự trị. Khi gặp Yến, ông rất mến Yến qua cách cư xử chân tình, từ từ tình cảm của ông đối với nàng càng thêm sâu đậm; mỗi lần đến nhà Yến ăn cơm chung gia đình với các cháu nhỏ, ông cảm thấy rất vui như sống lại tình gia đình hồi xưa khi vợ ông còn sinh tiền, rồi ông đã bất ngờ ngỏ lời cầu hôn Yến!

Việc này xảy ra quá nhanh làm Yến ngỡ ngàng, nhưng suy đi nghĩ lại cảnh một mình nuôi con thật cực nhọc, nàng thực sự cần một bờ vai, người chia sẻ những ngọt bùi của cuộc sống, nàng nói chuyện với các con, và đã chấp thuận lời cầu hôn của ông Dzũng.

- Vậy tốt quá rồi, đúng là happy ending; chắc Yến có cuộc sống hạnh phúc đủ đầy hả Như Hạnh, xin chia vui cùng hạnh phúc của nàng!

- Tuy có lớn tuổi hơn Yến đến một con giáp nhưng bề ngoài ông không già lắm, ông là một thương gia nên khá chải chuốt, lại là chủ của một dẫy nhà hàng ở Florida, người ta nói ông là nhà triệu phú… Nàng Yến nhà mình đã hết cơ cực, từ con bé lọ lem, một nách ba con, bước lên thành bà chủ của dẫy nhà hàng nổi tiếng!

- Wow, chuyện như chỉ có trong tiểu thuyết ấy, chúng mình gặp lại nhau cách đây 25 năm, đứa nào cũng vui vẻ, hạnh phúc, không ngờ bẵng đi một thời gian, tất cả thay đổi một cách chóng mặt, kẻ lên voi, đứa xuống chó… Cũng mừng cho Yến có cuộc sống yên phận bên người chồng đại gia!

- Chưa hết đâu…

- Ủa còn chuyện gì nữa? mình tưởng Yến sống an phận bên chồng giàu có là xong rồi chứ!

- Còn Tân bây giờ mới thấy rõ bộ mặt thật nè!

- Vậy sao, đã ly dị rồi đâu còn mắc mớ gì nữa đến nàng Yến?

- Nói như mi thì trên đời này đâu có cần luật sư hay tòa án làm gì. Mi biết không, Tân sau khi lấy cô chủ tiệm rượu, mới thấy mình không hợp chút nào, vì Tân là người ít nói, mà ra tiệm làm giúp người yêu thì phải nói chứ mang khuôn mặt lầm lì thì làm sao có khách! Bị khách chê mấy lần với cô chủ tiệm, cô này thấy tiệm không khá vào những ngày Tân đứng quầy, tình cảm không còn đậm đà nữa vì chẳng lợi dụng gì được nơi Tân, hai người mau chán nhau, tan rã; Yến không chấp nhận sự hối lỗi quay về của Tân, thất vọng, chàng bỏ xứ, đi làm ăn xa ở Mexico, nghe nói cùng với người ta trồng… cỏ gì đó cho mau giàu, rồi bị cảnh sát bắt cả đường dây, bây giờ ngồi bóc lịch!

- Trời ơi, đang có một gia đình thật đẹp mà ai cũng ngưỡng mộ, bỗng nhiên lại thành kẻ tù tội, trắng tay! Chắc chàng ta hối hận lắm há!... Có ai học được chữ ngờ há, ông Trời làm khó con người quá!

- Ông Trời cho mình trăm năm để sống, Ông muốn xem mình cư xử ra sao, làm những gì, có ích, hay có hại cho xã hội và những người chung quanh, Ông thấy hết đó, Ông sẽ trừng phạt mình nếu thấy mình làm những điều xấu, ban đầu cho mình vài bài học tiêu cực, nếu mình không biết quay lại con đường chính nghĩa thì Ông sẽ thẳng tay ra đòn, chứ chả cần chờ đến kiếp sau cho lâu nữa!

- Ha ha, mi nói cứ như là… cố vấn của ông Trời sai xuống vậy đó!

- Ta nói thật, mi xem cuộc đời của Yến-Tân đấy thôi, nếu có gì trắc trở khó khăn trong cuộc sống thì phải cùng nhau vượt qua chứ, tại sao thấy khó là bỏ nhau, là đạp đổ để một mình đi trên thảm đỏ, hưởng sung sướng mà bỏ bạn? Nếu Tân đối xử tốt với Yến, vẫn cùng nhau vượt qua cái vận mệnh gập ghềnh lúc ấy thì bây giờ cả hai có thể có một gia đình đẹp với ba con đã lớn, vào đại học làm rạng danh cha mẹ rồi.

- Cuộc đời bao giờ cũng có chữ Nếu là vậy mà… Hôm nay hai đứa mình sao tám chuyện thiên hạ ghê nơi. Hổng biết nhỏ Yến có hắt xì không há!… Còn mi thì sao nè, không thấy nói?

- Ôi, ta… ngày nào cũng như ngày nấy, mỗi ngày tìm một niềm vui …

Mỗi ngày tôi chọn đường mình đi
Đường đến anh em đường đến bạn bè
Tôi đợi em về bàn chân quen quá
Thảm lá me vàng lại bước qua.
Và như thế tôi sống vui từng ngày
Và như thế tôi đến trong cuộc đời
Đã yêu cuộc đời này bằng trái tim của tôi
(Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui- TCS)
 
Sỏi Ngọc
 
 

Ý kiến bạn đọc
11/09/202516:00:11
Khách
Một ông chồng chiều chuộng vợ như ông Tân thì không thể bỏ vợ một cách dễ dàng, phải có cái lý do nào khác mà mình không biết. Nhưng trong cuộc đời thì chuyện rủi mà may Tái Ông Thất Mã thuờng xảy ra. Lấy chồng đại gia chưa chắc đã là may. Vợ chồng là duyên nợ. Cha mẹ có nợ với con có bổn phận trách nhiệm nuôi nấng con cho đến khi con tách ra tự lập nếu không chấp nhận trả nợ mình gây ra thì có thể phải trả nợ khác.
10/09/202520:12:35
Khách
Trích: "Tân gắp đồ ăn vào bát cho vợ, Yến không muốn ăn, nên gắp trở lại bỏ vào bát của Tân, tôi thấy Tân ngồi cặm cụi bóc vỏ tôm cho Yến, cắt nhỏ miếng thịt gà, cẩn thận lấy canh cho Yến".
Nhìn tính cách với vợ thì biết được tư cách làm người.
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 501,711
Ngày 30 tháng 11 năm nay tôi lại có dịp về thành phố Santa Ana, California để lãnh giải thưởng Việt Báo Viết Về Nước Mỹ lần thứ hai. Lần trước cũng vào dịp lễ Thanksgiving năm 2023, tôi được trao giải danh dự với hai bài viết : “Joe và Những Con Bồ Câu” và bài “Giữ Cháu Ngoại”. Lần này với bài “Viết Văn Ở Mỹ” và bài “Xin Đừng Đẻ Nữa”. Cứ mỗi hai năm thì Việt Báo tổ chức trao giải một lần. Lần này là năm 2025, đánh dấu 50 năm người Việt tị nạn, cũng là năm thứ 25 từ ngày Việt Báo mở ra diễn đàn Viết Về Nước Mỹ vào dịp 30 tháng 4 năm 2000. Diễn đàn mở ra cho tất cả mọi người không phân biệt tuổi tác, già trẻ, trai gái, thành phần nghề nghiệp. Ai cũng có thể bày tỏ tâm tư, tình cảm, suy nghĩ qua ngòi bút, viết ra những trải nghiệm của bản thân, gia đình, người thân, bạn bè và những người có cùng hoàn cảnh trên con đường tìm đến nước Mỹ sau cái ngày 30 tháng 4 oan nghiệt năm 1975, cũng như bằng cách nào mà mỗi người hội nhập vào đời sống Mỹ và trở thành công dân Mỹ như ngày hôm nay.
Không có sách thì không có văn minh vì những khám phá chân lý không được lưu truyền hậu thế. Nghĩa là không có khoa học, lịch sử, kinh kệ, hoặc bất cứ kiến thức nào được ghi chép lại để làm nền cho những bước xây dựng văn minh. Vì thế, chương trình Việt Báo Viết Về Nước Mỹ (VVNM) rất giá trị và quan trọng cho hơn trăm triệu người Việt nói riêng và thế giới nói chung để soi thấu tâm tình lịch sử của hơn hai triệu người Mỹ gốc Việt, hơn năm triệu Việt Hải Ngoại, và hơn một trăm triệu Việt quê nhà.
Khi đọc thông báo kết quả cuộc thi lần thứ 25 do Việt Báo (VB) tổ chức với đề tài Viết về nước Mỹ (VVNM) có tên mình trên đó, tôi đã không tin vào mắt mình, phải đọc đến hai ba lần vì tôi chỉ là hàng xóm của Mỹ thôi; giải không cao nhưng tự an ủi “ vạn sự khởi đầu nan”, tuy vậy trong lòng có một cảm giác lâng lâng, được đứng vào hàng ngũ một trong 18 người thắng trận văn chương trên toàn thế giới, mà ai cũng đã rất nỗ lực, viết thật hay, thật giỏi dưới đủ góc nhìn cuộc sống suốt hai năm qua 2023-2025. Đây không phải là giải văn chương hải ngoại đầu tiên tôi nhận được, nhưng điều làm tôi ấn tượng nhất là ngày phát giải được tổ chức rất long trọng mà tôi tình cờ được tham dự qua livestream năm 2023...
Chiều thứ Năm, ngay sau bữa cơm sum họp nhân dịp Lễ Tạ Ơn cùng cậu con trai, vợ chồng tôi cùng cô con gái thu xếp hành lý chuẩn bị lên đường. Chúng tôi tạm biệt con trai trong sự lưu luyến quen thuộc của những gia đình có con lớn sống xa nhà; vừa tự hào vì con trưởng thành, lại vừa nghèn nghẹn vì những cuộc gặp gỡ luôn ngắn ngủi. Dịp này càng đặc biệt hơn khi chúng tôi phải chia tay sớm, bởi cậu bận học hành, không thể cùng chúng tôi tham dự chuyến du lịch kết hợp tham dự lễ trao giải Viết Về Nước Mỹ lần thứ 25, một sự kiện mà chúng tôi đã mong chờ và chuẩn bị từ lâu.
Hồi tháng Tám năm nay, khi Việt Báo mới thông báo những tác giả trúng giải VVNM (Viết Về Nước Mỹ) 2025, tôi liền gọi điện thoại khoe ông xã dù biết chàng đang làm việc. Chàng trả lời tỉnh bơ: - Cuộc thi này coi bộ …dễ quá hả em? Tôi chưng hửng: - Anh nói vậy nghĩa là sao? - Thì em dự thi ba mùa, 2021-2023, và năm nay 2025, cả ba mùa đều trúng giải, không dễ thì là gì? - Ủa? Ủa? Hello? Không biết chàng thờ ơ hay đang bận tiếp khách hàng đến tiệm mua thuốc mà chẳng thấy trả lời! Chẳng lẽ nào chàng chỉ nói đùa, và có ý vừa khen vừa … mỉa mai tôi?
Hôm qua tôi đi tham dự lễ trao giải Việt Báo Viết Về Nước Mỹ (VVNM) lần thứ 25. Vậy là đã tám năm từ khi tôi tham dự lễ trao giải VVNM lần trước và hai mươi ba năm từ lần đầu. Có nhiều thứ đã thay đổi và cũng còn nhiều cái vẫn còn nguyên như hai lần trước. Khách mời danh dự năm 2002 có nhạc sĩ Phạm Duy, tài tử Kiều Chinh, nhà thơ Du Tử Lê, nhà báo Đỗ Ngọc Yến của báo Người Việt. Trong những người này chỉ còn tài tử Kiều Chinh có mặt ngày hôm qua. Nếu tôi nhớ không lầm thì năm đó cũng là năm bà Trùng Quang được vinh danh là tác giả cao tuổi nhất (92). Năm đó có lẽ tôi là một trong hai tác giả trẻ tuổi nhất (29), người kia là Orchid Lâm Quỳnh (?). Hôm qua, tại lễ trao giải VVNM, tôi vẫn còn là một trong ba tác giả lãnh thưởng trẻ nhất. Vừa đậu xe xong, bước ra là thấy tác giả trẻ tuổi nhất, Võ Phú, đang đi bên cạnh. Võ Phú tuy là tác giả trẻ tuổi nhất ngày hôm qua nhưng lại là một trong những tác giả nhiều “tuổi VVNM” nhất vì đã tham gia từ năm 2004...
Cộng đồng người Việt khắp nơi đang đánh dấu năm thứ năm mươi sinh sống ở hải ngoại. Nửa thế kỷ – một chặng đường đủ dài để lớp người lưu vong trưởng thành, đủ lâu để một nền văn hoá vừa tiếp thu cái mới mà vẫn giữ vững căn cước cội nguồn. Chính từ sự giao hòa giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống Việt và văn hóa nơi xứ người, giữa gian truân và thành tựu, giải thưởng Viết Về Nước Mỹ ra đời như một nhịp cầu kết nối các thế hệ, một hành trình nhân văn bảo tồn tiếng Việt, lưu giữ ký ức, chia sẻ kinh nghiệm hội nhập và hướng đến tương lai vững vàng của cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ sau 50 năm. Thành lập một phần tư thế kỷ trước, đúng ngày 30 tháng 4 năm 2000 – kỷ niệm 25 năm người Việt miền Nam phải bỏ xứ ra đi – giải thưởng Viết Về Nước Mỹ nhanh chóng trở thành diễn đàn gửi gắm tâm tư, tình cảm và kinh nghiệm hội nhập thực tế, qua hàng chục ngàn câu chuyện, hàng ngàn cuộc đời.
Không phải ngẫu nhiên mà Viết Về Nước Mỹ được nhà thơ Nguyên Sa gọi là “Lịch Sử Ngàn Người Viết.” Mà nếu tính cho đến ngày hôm nay, con số “ngàn” ấy chắc đã lên tới chục ngàn, trăm ngàn. Viết Về Nước Mỹ năm nay là năm thứ 25.
Em sinh ra không bình thường như những đứa trẻ khác. Sáu tháng tuổi, em bắt đầu có những hiện tượng lạ. Mẹ đưa em đi khám, và phát hiện em bị chứng Progeria - một căn bệnh hiếm gặp mà khoa học chưa thể chữa trị được. Em không bụ bẫm, không lớn lên theo vòng tay chờ đợi của cha mẹ, mà già nhanh từng ngày cùng những giọt nước mắt đau khổ của mẹ. Em lớn lên trong ánh mắt ướt nhòa ấy. Mỗi nếp nhăn xuất hiện sớm trên gương mặt non nớt của em lại hằn thêm một vết thương trong tim mẹ. Có những đêm, em tỉnh giấc, thấy mẹ ngồi lặng bên giường, bàn tay run run khẽ vuốt mái tóc đã mỏng và thưa của em, như sợ rằng chỉ cần một cái chạm mạnh thôi, những sợi tóc cuối cùng cũng sẽ rụng hết. Đêm nối ngày, mẹ hao gầy theo từng nhịp thở yếu ớt của em, nhưng ánh mắt mẹ chưa bao giờ rời đi, như muốn khắc vào hồn em một điều: “Con không đơn độc.”
Tôi quẹo xe vào tận cùng góc phải khu Almaden Safeway Center San Jose, CA, tìm được một chỗ đậu, và mở cửa bước ra ngoài. Ngọn gió cuối thu dịu dàng thổi qua những hàng cây trụi lá, mang theo chút hơi lạnh đầu đông, len vào từng góc khu shopping lớn của miền Bắc California. Bãi đậu xe của siêu thị Safeway chiều nay đông kín vì gần ngày Lễ Tạ Ơn, một trong những ngày lễ lớn của Hoa Kỳ. Dù chỉ mới đến Mỹ hơn ba năm, tôi cũng đã có khá nhiều kinh nghiệm về việc kiếm chỗ đậu xe ở cái shopping mall này khi đi mua sắm. Chọn đi xa một chút nơi cuối bãi thì dễ có chỗ trống và khỏi sợ ai đụng quẹt mình. Thấy trời còn chút nắng chiều, tôi bước trở lại xe lấy cái mũ rộng vành chụp lên đầu và đeo vào cặp kính râm. Đi ngang qua chỗ cái thùng rác dưới gốc một cây xanh, tôi xém vấp vào một người quần áo nhem nhuốc đầu trùm mũ áo lạnh sùm sụp với cái bao nylon lớn đen thùi lùi đựng đầy chai lon nhôm nhựa nằm cạnh bên...
Nhạc sĩ Cung Tiến