Hôm nay,  

50 Năm Cộng Đồng - 25 Năm Viết Về Nước Mỹ

30/11/202500:00:00(Xem: 1429)

 

Lễ Trao giải VVNM 2023
Lễ Trao Giải Viết Về Nước Mỹ năm 2023


Cộng đồng người Việt khắp nơi đang đánh dấu năm thứ năm mươi sinh sống ở hải ngoại. Nửa thế kỷ – một chặng đường đủ dài để lớp người lưu vong trưởng thành, đủ lâu để một nền văn hoá vừa tiếp thu cái mới mà vẫn giữ vững căn cước cội nguồn.
 
Chính từ sự giao hòa giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống Việt và văn hóa nơi xứ người, giữa gian truân và thành tựu, giải thưởng Viết Về Nước Mỹ ra đời như một nhịp cầu kết nối các thế hệ, một hành trình nhân văn bảo tồn tiếng Việt, lưu giữ ký ức, chia sẻ kinh nghiệm hội nhập và hướng đến tương lai vững vàng của cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ sau 50 năm.
 
Thành lập một phần tư thế kỷ trước, đúng ngày 30 tháng 4 năm 2000 – kỷ niệm 25 năm người Việt miền Nam phải bỏ xứ ra đi – giải thưởng Viết Về Nước Mỹ nhanh chóng trở thành diễn đàn gửi gắm tâm tư, tình cảm và kinh nghiệm hội nhập thực tế, qua hàng chục ngàn câu chuyện, hàng ngàn cuộc đời.
 
Ngày 9 tháng 5 năm 2000, chỉ hai ngày sau khi tuyên bố thành lập giải thưởng, cụ Nguyễn Gia Mai từ nhà ở Garden Grove, đi bộ mang tới tòa soạn bài viết tay đầu dự thi VVNM, tựa đề: “Năm Nay Tôi 89 Tuổi.” Bài kể lại hành trình tháng Tư 1975, tới việc cụ bất ngờ đóng phim Heaven and Earth của đạo diễn Oliver Stone. Đây là bài mở đầu cho Giải Thưởng Việt Báo Viết Về Nước Mỹ – và mở đầu cho hành trình ghi chép của cả một cộng đồng.
 
Từ đó đến nay, đã có gần 7,000 bài viết gửi về từ khắp nơi trên thế giới. Mỗi bài là một mảnh ký ức, phản ánh sống động cuộc sống của cộng đồng người Việt hải ngoại, thu hút hơn 800 triệu lượt đọc trực tuyến, với hơn 16,000 trang sách và hơn 9,000 trang báo. Một thành tựu hiếm có, về văn chương, về lịch sử, và về sức mạnh bền bỉ của ngôn ngữ Việt nơi đất khách.
 
Những người đặt nền móng cho giải thưởng là các nhà thơ, nhà văn, nhà báo kỳ cựu như Trần Dạ Từ, Nhã Ca, Nguyên Sa, Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh, và Giao Chỉ Vũ Văn Lộc… họ đã xác lập tôn chỉ: Viết Về Nước Mỹ là ghi chép chân thật những trải nghiệm sống, góp phần bảo tồn ngôn ngữ, văn hóa Việt như một di sản tinh thần cho thế hệ mai sau.
 
Nhà thơ Nguyên Sa từng nói, thời đại chúng ta sẽ có một thứ lịch sử do cả ngàn người cùng viết. Đúng như lời ông, các tác giả Viết Về Nước Mỹ không chỉ kể về hành trình ly hương, mà còn viết về tình thân, nghề nghiệp, tuổi trẻ, tuổi già, khát vọng và buồn vui thường nhật – tất cả hợp thành một ký sử đa dạng của người Việt tại Hoa Kỳ.
 
Như lời nhân vật trong vở kịch Thành Cát Tư Hãn của Vũ Khắc Khoan: “Viết Về Nước Mỹ chỉ là cái cớ.” Cái thật là viết về tâm tư người Việt.
 
Mỗi năm, Hội Đồng Tuyển Chọn làm việc cẩn trọng và trao giải dựa trên các tiêu chí rõ ràng: đề tài-nội dung, khả năng viết, sức lan tỏa và giá trị nhân văn. Các bài thắng giải cùng bài tuyển chọn sẽ được in vào sách Viết Về Nước Mỹ, mỗi tập dày 640 trang, lưu trữ tại Thư Viện Quốc Gia Hoa Kỳ như một phần tư liệu lịch sử của cộng đồng.
 
Nhiều tác giả thắng giải chung kết như Bồ Tùng Ma, Trần Nguyên Đán, Nguyễn Viết Tân, Lê Tường Vi, Khôi An, Anne Khánh Vân đã cùng nhóm sáng lập tiếp tục tham gia Ban Tuyển Chọn. Trưởng Ban hiện nay là tác giả quán quân Trương Ngọc Bảo Xuân, người đã đồng hành với chương trình từ những ngày đầu, bền bỉ suốt ¼ thế kỷ.
 
Với tổng giá trị giải thưởng lên tới $35,000 mỗi năm, Viết Về Nước Mỹ không chỉ là một cuộc thi văn chương, mà là một công trình văn hóa sâu rộng – nơi cộng đồng nhìn lại chính mình, tự ghi chép lấy lịch sử của mình.
 
Chương trình cũng được sự công nhận từ nhiều giới chức Hoa Kỳ. Ngày 27 tháng 7 năm 2010, tại Quốc Hội Hoa Kỳ, Dân biểu Loretta Sanchez đọc văn bản vinh danh 10 năm Viết Về Nước Mỹ: “Những trang viết này không chỉ là sự tổng hợp các giá trị tinh thần tập thể, mà còn là phương tiện để bảo tồn các giá trị lịch sử.”
 
Thượng nghị sĩ Jim Webb gọi đây là “chương trình văn học có ý nghĩa đặc biệt với cộng đồng người Việt tại Mỹ.” Dân biểu Lou Correa ghi nhận đây là “công trình quý báu, góp phần lưu giữ lịch sử và văn hóa người Việt cho các thế hệ tương lai.”
 
Đặc biệt, toàn bộ bộ sách Viết Về Nước Mỹ đã được dân biểu Alan Lowenthal đưa vào Thư viện Quốc gia Hoa Kỳ – đánh dấu sự hiện diện chính thức của một cộng đồng lưu vong, bằng chính trang sử sống của mình.
 
Nhân kỷ niệm năm mươi năm cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, Ban Tuyển Chọn Viết Về Nước Mỹ chân thành tri ân tác giả, độc giả, thân hữu, các nhà bảo trợ và thiện nguyện viên đã góp phần giữ gìn ngọn lửa chung.
 
Mời quý bạn tiếp tục đọc, tiếp tục viết, để từng trang Viết Về Nước Mỹ sẽ mãi mãi là chứng nhân sống động, là nhịp nối cộng đồng, là phương tiện bảo tồn văn hóa, ngôn ngữ, và là cách chính chúng ta nhắc nhau nhớ rõ: mình là ai – từ đâu đến – và vì sao mà có mặt nơi này.
 
Chương trình Lễ Trao Giải Viết Về Nước Mỹ 2025 sẽ được phát hình trực tiếp từ Bowers Museum, Santa Ana, CA trên đài truyền hình SBTN và Jimmy TV vào lúc 1:30PM trưa Chủ Nhật 30 tháng 11.
 
Quý tác giả, độc giả, và thân hữu có thể xem tại SBTN TV hoặc vào đường dẫn sau:
 
Cảm ơn quý vị luôn đồng hành và hỗ trợ giải thưởng Việt Báo.
 
  
Giải Thưởng Việt Báo & Ban Tuyển Chọn
Viết Về Nước Mỹ 2025
 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 501,123
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Ngày 30 tháng 11 năm nay tôi lại có dịp về thành phố Santa Ana, California để lãnh giải thưởng Việt Báo Viết Về Nước Mỹ lần thứ hai. Lần trước cũng vào dịp lễ Thanksgiving năm 2023, tôi được trao giải danh dự với hai bài viết : “Joe và Những Con Bồ Câu” và bài “Giữ Cháu Ngoại”. Lần này với bài “Viết Văn Ở Mỹ” và bài “Xin Đừng Đẻ Nữa”. Cứ mỗi hai năm thì Việt Báo tổ chức trao giải một lần. Lần này là năm 2025, đánh dấu 50 năm người Việt tị nạn, cũng là năm thứ 25 từ ngày Việt Báo mở ra diễn đàn Viết Về Nước Mỹ vào dịp 30 tháng 4 năm 2000. Diễn đàn mở ra cho tất cả mọi người không phân biệt tuổi tác, già trẻ, trai gái, thành phần nghề nghiệp. Ai cũng có thể bày tỏ tâm tư, tình cảm, suy nghĩ qua ngòi bút, viết ra những trải nghiệm của bản thân, gia đình, người thân, bạn bè và những người có cùng hoàn cảnh trên con đường tìm đến nước Mỹ sau cái ngày 30 tháng 4 oan nghiệt năm 1975, cũng như bằng cách nào mà mỗi người hội nhập vào đời sống Mỹ và trở thành công dân Mỹ như ngày hôm nay.

Không có sách thì không có văn minh vì những khám phá chân lý không được lưu truyền hậu thế. Nghĩa là không có khoa học, lịch sử, kinh kệ, hoặc bất cứ kiến thức nào được ghi chép lại để làm nền cho những bước xây dựng văn minh. Vì thế, chương trình Việt Báo Viết Về Nước Mỹ (VVNM) rất giá trị và quan trọng cho hơn trăm triệu người Việt nói riêng và thế giới nói chung để soi thấu tâm tình lịch sử của hơn hai triệu người Mỹ gốc Việt, hơn năm triệu Việt Hải Ngoại, và hơn một trăm triệu Việt quê nhà.

Khi đọc thông báo kết quả cuộc thi lần thứ 25 do Việt Báo (VB) tổ chức với đề tài Viết về nước Mỹ (VVNM) có tên mình trên đó, tôi đã không tin vào mắt mình, phải đọc đến hai ba lần vì tôi chỉ là hàng xóm của Mỹ thôi; giải không cao nhưng tự an ủi “ vạn sự khởi đầu nan”, tuy vậy trong lòng có một cảm giác lâng lâng, được đứng vào hàng ngũ một trong 18 người thắng trận văn chương trên toàn thế giới, mà ai cũng đã rất nỗ lực, viết thật hay, thật giỏi dưới đủ góc nhìn cuộc sống suốt hai năm qua 2023-2025. Đây không phải là giải văn chương hải ngoại đầu tiên tôi nhận được, nhưng điều làm tôi ấn tượng nhất là ngày phát giải được tổ chức rất long trọng mà tôi tình cờ được tham dự qua livestream năm 2023...

Chiều thứ Năm, ngay sau bữa cơm sum họp nhân dịp Lễ Tạ Ơn cùng cậu con trai, vợ chồng tôi cùng cô con gái thu xếp hành lý chuẩn bị lên đường. Chúng tôi tạm biệt con trai trong sự lưu luyến quen thuộc của những gia đình có con lớn sống xa nhà; vừa tự hào vì con trưởng thành, lại vừa nghèn nghẹn vì những cuộc gặp gỡ luôn ngắn ngủi. Dịp này càng đặc biệt hơn khi chúng tôi phải chia tay sớm, bởi cậu bận học hành, không thể cùng chúng tôi tham dự chuyến du lịch kết hợp tham dự lễ trao giải Viết Về Nước Mỹ lần thứ 25, một sự kiện mà chúng tôi đã mong chờ và chuẩn bị từ lâu.

Hồi tháng Tám năm nay, khi Việt Báo mới thông báo những tác giả trúng giải VVNM (Viết Về Nước Mỹ) 2025, tôi liền gọi điện thoại khoe ông xã dù biết chàng đang làm việc. Chàng trả lời tỉnh bơ: - Cuộc thi này coi bộ …dễ quá hả em? Tôi chưng hửng: - Anh nói vậy nghĩa là sao? - Thì em dự thi ba mùa, 2021-2023, và năm nay 2025, cả ba mùa đều trúng giải, không dễ thì là gì? - Ủa? Ủa? Hello? Không biết chàng thờ ơ hay đang bận tiếp khách hàng đến tiệm mua thuốc mà chẳng thấy trả lời! Chẳng lẽ nào chàng chỉ nói đùa, và có ý vừa khen vừa … mỉa mai tôi?

Hôm qua tôi đi tham dự lễ trao giải Việt Báo Viết Về Nước Mỹ (VVNM) lần thứ 25. Vậy là đã tám năm từ khi tôi tham dự lễ trao giải VVNM lần trước và hai mươi ba năm từ lần đầu. Có nhiều thứ đã thay đổi và cũng còn nhiều cái vẫn còn nguyên như hai lần trước. Khách mời danh dự năm 2002 có nhạc sĩ Phạm Duy, tài tử Kiều Chinh, nhà thơ Du Tử Lê, nhà báo Đỗ Ngọc Yến của báo Người Việt. Trong những người này chỉ còn tài tử Kiều Chinh có mặt ngày hôm qua. Nếu tôi nhớ không lầm thì năm đó cũng là năm bà Trùng Quang được vinh danh là tác giả cao tuổi nhất (92). Năm đó có lẽ tôi là một trong hai tác giả trẻ tuổi nhất (29), người kia là Orchid Lâm Quỳnh (?). Hôm qua, tại lễ trao giải VVNM, tôi vẫn còn là một trong ba tác giả lãnh thưởng trẻ nhất. Vừa đậu xe xong, bước ra là thấy tác giả trẻ tuổi nhất, Võ Phú, đang đi bên cạnh. Võ Phú tuy là tác giả trẻ tuổi nhất ngày hôm qua nhưng lại là một trong những tác giả nhiều “tuổi VVNM” nhất vì đã tham gia từ năm 2004...

Không phải ngẫu nhiên mà Viết Về Nước Mỹ được nhà thơ Nguyên Sa gọi là “Lịch Sử Ngàn Người Viết.” Mà nếu tính cho đến ngày hôm nay, con số “ngàn” ấy chắc đã lên tới chục ngàn, trăm ngàn. Viết Về Nước Mỹ năm nay là năm thứ 25.

Em sinh ra không bình thường như những đứa trẻ khác. Sáu tháng tuổi, em bắt đầu có những hiện tượng lạ. Mẹ đưa em đi khám, và phát hiện em bị chứng Progeria - một căn bệnh hiếm gặp mà khoa học chưa thể chữa trị được. Em không bụ bẫm, không lớn lên theo vòng tay chờ đợi của cha mẹ, mà già nhanh từng ngày cùng những giọt nước mắt đau khổ của mẹ. Em lớn lên trong ánh mắt ướt nhòa ấy. Mỗi nếp nhăn xuất hiện sớm trên gương mặt non nớt của em lại hằn thêm một vết thương trong tim mẹ. Có những đêm, em tỉnh giấc, thấy mẹ ngồi lặng bên giường, bàn tay run run khẽ vuốt mái tóc đã mỏng và thưa của em, như sợ rằng chỉ cần một cái chạm mạnh thôi, những sợi tóc cuối cùng cũng sẽ rụng hết. Đêm nối ngày, mẹ hao gầy theo từng nhịp thở yếu ớt của em, nhưng ánh mắt mẹ chưa bao giờ rời đi, như muốn khắc vào hồn em một điều: “Con không đơn độc.”

Tôi quẹo xe vào tận cùng góc phải khu Almaden Safeway Center San Jose, CA, tìm được một chỗ đậu, và mở cửa bước ra ngoài. Ngọn gió cuối thu dịu dàng thổi qua những hàng cây trụi lá, mang theo chút hơi lạnh đầu đông, len vào từng góc khu shopping lớn của miền Bắc California. Bãi đậu xe của siêu thị Safeway chiều nay đông kín vì gần ngày Lễ Tạ Ơn, một trong những ngày lễ lớn của Hoa Kỳ. Dù chỉ mới đến Mỹ hơn ba năm, tôi cũng đã có khá nhiều kinh nghiệm về việc kiếm chỗ đậu xe ở cái shopping mall này khi đi mua sắm. Chọn đi xa một chút nơi cuối bãi thì dễ có chỗ trống và khỏi sợ ai đụng quẹt mình. Thấy trời còn chút nắng chiều, tôi bước trở lại xe lấy cái mũ rộng vành chụp lên đầu và đeo vào cặp kính râm. Đi ngang qua chỗ cái thùng rác dưới gốc một cây xanh, tôi xém vấp vào một người quần áo nhem nhuốc đầu trùm mũ áo lạnh sùm sụp với cái bao nylon lớn đen thùi lùi đựng đầy chai lon nhôm nhựa nằm cạnh bên...

Thật khó ngờ rằng, bước vào tuổi nghỉ hưu, tôi vẫn còn dịp lo liệu cho tuổi già của bố mẹ. Chính trong những ngày ấy, tôi bắt đầu nghĩ về tuổi già, không của ai khác mà của chính mình. Khi va chạm với thực tế, tôi thấy hình bóng tương lai của mình trong từng chi tiết nhỏ: nào khó khăn lúc bước vào trong xe, nào không thể tự mặc cho mình manh quần tấm áo. Tôi là con cả trong một gia tộc đông anh em. Dù đã sống trên đất Mỹ lâu hơn khoảng gần ba mươi năm so với thời gian tôi từng sinh sống ở quê nhà, tôi vẫn giữ lối nghĩ của người Việt: phận làm con là phải chăm sóc cha mẹ lúc xế chiều, như một phần máu thịt, chẳng cần ai nhắc. Có lúc đứng một mình, tôi tự hỏi rằng đã sẵn sàng cho vai trò đó đến đâu, và câu trả lời luôn dẫn tôi về với trách nhiệm không thể thoái thác. Dẫu tôi có đến bảy đứa em và mấy chục đứa cháu, tôi vẫn coi phần chính của bổn phận ấy thuộc về mình.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
Nhạc sĩ Cung Tiến