Lễ Trao Giải Viết Về Nước Mỹ năm 2023
Cộng đồng người Việt khắp nơi đang đánh dấu năm thứ năm mươi sinh sống ở hải ngoại. Nửa thế kỷ – một chặng đường đủ dài để lớp người lưu vong trưởng thành, đủ lâu để một nền văn hoá vừa tiếp thu cái mới mà vẫn giữ vững căn cước cội nguồn.
Chính từ sự giao hòa giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống Việt và văn hóa nơi xứ người, giữa gian truân và thành tựu, giải thưởng Viết Về Nước Mỹ ra đời như một nhịp cầu kết nối các thế hệ, một hành trình nhân văn bảo tồn tiếng Việt, lưu giữ ký ức, chia sẻ kinh nghiệm hội nhập và hướng đến tương lai vững vàng của cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ sau 50 năm.
Thành lập một phần tư thế kỷ trước, đúng ngày 30 tháng 4 năm 2000 – kỷ niệm 25 năm người Việt miền Nam phải bỏ xứ ra đi – giải thưởng Viết Về Nước Mỹ nhanh chóng trở thành diễn đàn gửi gắm tâm tư, tình cảm và kinh nghiệm hội nhập thực tế, qua hàng chục ngàn câu chuyện, hàng ngàn cuộc đời.
Ngày 9 tháng 5 năm 2000, chỉ hai ngày sau khi tuyên bố thành lập giải thưởng, cụ Nguyễn Gia Mai từ nhà ở Garden Grove, đi bộ mang tới tòa soạn bài viết tay đầu dự thi VVNM, tựa đề: “Năm Nay Tôi 89 Tuổi.” Bài kể lại hành trình tháng Tư 1975, tới việc cụ bất ngờ đóng phim Heaven and Earth của đạo diễn Oliver Stone. Đây là bài mở đầu cho Giải Thưởng Việt Báo Viết Về Nước Mỹ – và mở đầu cho hành trình ghi chép của cả một cộng đồng.
Từ đó đến nay, đã có gần 7,000 bài viết gửi về từ khắp nơi trên thế giới. Mỗi bài là một mảnh ký ức, phản ánh sống động cuộc sống của cộng đồng người Việt hải ngoại, thu hút hơn 800 triệu lượt đọc trực tuyến, với hơn 16,000 trang sách và hơn 9,000 trang báo. Một thành tựu hiếm có, về văn chương, về lịch sử, và về sức mạnh bền bỉ của ngôn ngữ Việt nơi đất khách.
Những người đặt nền móng cho giải thưởng là các nhà thơ, nhà văn, nhà báo kỳ cựu như Trần Dạ Từ, Nhã Ca, Nguyên Sa, Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh, và Giao Chỉ Vũ Văn Lộc… họ đã xác lập tôn chỉ: Viết Về Nước Mỹ là ghi chép chân thật những trải nghiệm sống, góp phần bảo tồn ngôn ngữ, văn hóa Việt như một di sản tinh thần cho thế hệ mai sau.
Nhà thơ Nguyên Sa từng nói, thời đại chúng ta sẽ có một thứ lịch sử do cả ngàn người cùng viết. Đúng như lời ông, các tác giả Viết Về Nước Mỹ không chỉ kể về hành trình ly hương, mà còn viết về tình thân, nghề nghiệp, tuổi trẻ, tuổi già, khát vọng và buồn vui thường nhật – tất cả hợp thành một ký sử đa dạng của người Việt tại Hoa Kỳ.
Như lời nhân vật trong vở kịch Thành Cát Tư Hãn của Vũ Khắc Khoan: “Viết Về Nước Mỹ chỉ là cái cớ.” Cái thật là viết về tâm tư người Việt.
Mỗi năm, Hội Đồng Tuyển Chọn làm việc cẩn trọng và trao giải dựa trên các tiêu chí rõ ràng: đề tài-nội dung, khả năng viết, sức lan tỏa và giá trị nhân văn. Các bài thắng giải cùng bài tuyển chọn sẽ được in vào sách Viết Về Nước Mỹ, mỗi tập dày 640 trang, lưu trữ tại Thư Viện Quốc Gia Hoa Kỳ như một phần tư liệu lịch sử của cộng đồng.
Nhiều tác giả thắng giải chung kết như Bồ Tùng Ma, Trần Nguyên Đán, Nguyễn Viết Tân, Lê Tường Vi, Khôi An, Anne Khánh Vân đã cùng nhóm sáng lập tiếp tục tham gia Ban Tuyển Chọn. Trưởng Ban hiện nay là tác giả quán quân Trương Ngọc Bảo Xuân, người đã đồng hành với chương trình từ những ngày đầu, bền bỉ suốt ¼ thế kỷ.
Với tổng giá trị giải thưởng lên tới $35,000 mỗi năm, Viết Về Nước Mỹ không chỉ là một cuộc thi văn chương, mà là một công trình văn hóa sâu rộng – nơi cộng đồng nhìn lại chính mình, tự ghi chép lấy lịch sử của mình.
Chương trình cũng được sự công nhận từ nhiều giới chức Hoa Kỳ. Ngày 27 tháng 7 năm 2010, tại Quốc Hội Hoa Kỳ, Dân biểu Loretta Sanchez đọc văn bản vinh danh 10 năm Viết Về Nước Mỹ: “Những trang viết này không chỉ là sự tổng hợp các giá trị tinh thần tập thể, mà còn là phương tiện để bảo tồn các giá trị lịch sử.”
Thượng nghị sĩ Jim Webb gọi đây là “chương trình văn học có ý nghĩa đặc biệt với cộng đồng người Việt tại Mỹ.” Dân biểu Lou Correa ghi nhận đây là “công trình quý báu, góp phần lưu giữ lịch sử và văn hóa người Việt cho các thế hệ tương lai.”
Đặc biệt, toàn bộ bộ sách Viết Về Nước Mỹ đã được dân biểu Alan Lowenthal đưa vào Thư viện Quốc gia Hoa Kỳ – đánh dấu sự hiện diện chính thức của một cộng đồng lưu vong, bằng chính trang sử sống của mình.
Nhân kỷ niệm năm mươi năm cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, Ban Tuyển Chọn Viết Về Nước Mỹ chân thành tri ân tác giả, độc giả, thân hữu, các nhà bảo trợ và thiện nguyện viên đã góp phần giữ gìn ngọn lửa chung.
Mời quý bạn tiếp tục đọc, tiếp tục viết, để từng trang Viết Về Nước Mỹ sẽ mãi mãi là chứng nhân sống động, là nhịp nối cộng đồng, là phương tiện bảo tồn văn hóa, ngôn ngữ, và là cách chính chúng ta nhắc nhau nhớ rõ: mình là ai – từ đâu đến – và vì sao mà có mặt nơi này.
Chương trình Lễ Trao Giải Viết Về Nước Mỹ 2025 sẽ được phát hình trực tiếp từ Bowers Museum, Santa Ana, CA trên đài truyền hình SBTN và Jimmy TV vào lúc 1:30PM trưa Chủ Nhật 30 tháng 11.
Quý tác giả, độc giả, và thân hữu có thể xem tại SBTN TV hoặc vào đường dẫn sau:
Cảm ơn quý vị luôn đồng hành và hỗ trợ giải thưởng Việt Báo.
Giải Thưởng Việt Báo & Ban Tuyển Chọn
Viết Về Nước Mỹ 2025
Gửi ý kiến của bạn
