Dắt “Ên” Vào Thơ

15/03/201300:00:00(Xem: 271157)
viet-ve-nuoc-my_190x135Tác giả, một kỹ sư điện tử tại công ty Intel, Bắc California, đã hai lần nhận giải Viết Về Nước Mỹ: giải danh dự 2009, và Giải Vinh Danh Tác Phẩm 2010. Bài viết mới của Khôi An kể về Chú Sáu Steve Brown, một người Mỹ viết văn làm thơ bằng Việt ngữ.

Cuối tháng Mười Một thường là thời gian làm việc nhẹ nhàng vì dư hương của ngày lễ Tạ Ơn còn vương vấn và nhiều người bắt đầu nghỉ phép cuối năm. Nhưng gần đây, trong thời buổi kinh tế khó khăn và cạnh tranh dữ dội, mọi chuyện đều “khác thường”. Cho nên, hôm đó là thứ Sáu, 30 tháng 11, mà mãi gần mười một giờ đêm tôi mới có dịp coi email.

Có một lá thư từ Mr. Steve Brown, tức Chú Sáu, cho biết đã gửi bài viết mới tới Việt Báo và được hồi báo là bài này sẽ được dành lại cho báo Tết Việt Báo 2013. Thư viết, “Chú ngạc nhiên lắm.”

Chú Sáu thật là chu đáo. Từ khi tôi đưa email của chú Từ và khuyến khích chú gởi bài, lần nào có tin liên quan đến đăng bài trên Viết Về Nước Mỹ chú cũng báo cho tôi. Lần này, trả lời thư “Chú ngạc nhiên lắm” tôi viết “Khôi An mừng quá.” Mừng vì dù biết đề tài chú Sáu chọn để viết rất hay và đặc biệt, nhưng khi bài được chọn dành lại cho báo Tết, thì chú Sáu đúng là “hết xảy”.

Năm mới đến, bài Hành Trình Tiếng Việt Của Một Người Mỹ xuất hiện trong Việt Báo Xuân Quý Tỵ và sau đó là trong phần Viết Về Nước Mỹ trên mạng. Rất nhiều người đọc bài viết và “phục ông Sáu sát đất”. Riêng tôi lần nào đọc hai câu thơ cuối bài “Cho nên phải học tự ên, Học rồi ôn lại chẳng quên sau cùng” tôi cũng cười vui.

Hôm nay rảnh rỗi, tôi lại đọc bài của chú Sáu, và sực thấy một điều: từ trong văn nói, chữ “ên” đã rạng rỡ bước vào thơ chú Sáu.

Vậy thì tại sao tôi không kể lại chuyện chữ “ên”. Biết đâu câu chuyện sẽ giúp một bạn trẻ sinh ra ở ngoại quốc nhưng vẫn đọc tiếng Việt hoặc những người yêu tiếng Việt biết thêm về cái từ rặt Nam thiệt là dễ thương này.

Chuyện xảy ra năm ngoái, lúc nhóm Việt Bút còn có diễn đàn riêng. Thời buổi của Word Press và Facebook, ai ai cũng có trang Blog, cho nên làm cách nào để diễn đàn thu hút được người xem là chuyện khó lắm. Vì thế ngoài trang đầu tươi mắt với những hình ảnh đẹp, vườn Việt Bút còn có nhiều tiểu mục. Chẳng hạn như mục “Hỏi Đáp” do Donna lập ra. Mỗi ngày, dù bận rộn đến đâu, tôi đều bỏ ít thì giờ vào thăm trang và thầm cám ơn Donna khi thấy những câu trong “Hỏi Đáp” đều được trả lời kỹ lưỡng, từ cách làm đẹp tới những mẹo vặt nội trợ.

Hồi đó, ngoài những người bỏ nhiều công sức “trồng hoa, chăm vườn” như anh Duy An, Donna và Nguyên Thảo, người vào thăm diễn đàn đều đặn nhất chắc phải là chú Sáu. Từ diễn đàn này chú Sáu đã hăng hái trau giồi tiếng Việt, đã tập làm thơ Đường luật, và với sự chỉ vẽ cặn kẽ của anh Trần Quốc Sỹ, chú Sáu đã mau chóng làm được mấy bài đúng niêm đúng luật, có ứng có đối. Đây là lần đầu tôi thấy một người Mỹ làm thơ Việt ngữ hoàn chỉnh theo thể đường luật, nên đã kể chuyện này trong một viết “Nhịp Nối Cuộc Đời” trên báo xuân Việt Báo 2012.

Một ngày kia, chú Sáu gởi vào mục Hỏi Đáp: “Làm ơn giải nghĩa chữ ên “

Donna trả lời ngay:

“Chữ “ên” là tiếng địa phương của người miền Nam Việt Nam, nhất là vùng miền Tây Nam. Nó thường được dùng khi nói. “Ên” có nghĩa là “self” hay là “alone”.

Tôi đã mỉm cười nghĩ không biết chú Sáu gặp chữ “ên” trong trường hợp nào. Theo ý tôi, đó là một trong những tiếng đặc biệt và dễ thương nhất của giọng Nam. Ngắn mà ngọt, đơn giản mà thân thương, chỉ nghe qua đã gợi lại lìm lịm vị dừa tươi, đã nhắc nhớ hình ảnh miền Nam mát trời sông nước.

Nhưng chú Sáu cám ơn Donna rồi… nín thinh. Nhớ lúc chú Sáu hăng hái luyện tập làm thơ Đường với anh Sỹ, tôi đoán lần này chú chưa thực hành vì chưa hiểu rõ cách dùng chữ “ên” ra sao. Vì thế, tôi góp thêm thí dụ:


Chữ “ên” thường đi kèm với “mình” hay “tự”.

“Mình ên” nghĩa là alone

Thí dụ:

- Tui đi mình ên (I went alone)

- Lúc nào Mai cũng chỉ mình ên (Mai is always alone)

“Mình ên” hay “tự ên” cũng có nghĩa là by myself, by herself, by himself.

Thí dụ:

- Không ai chỉ hết, tui học mình ên (Nobody showed me, I learned by myself)

- Tội nghiệp thằng Tâm, làm gì cũng tự ên (Poor Tâm, he does everything by himself)

Chú Sáu coi bộ thấm ý vì ngay sau đó trang Việt Bút có một bài thơ mới của chú:

Trước kia học một mình ên
Đúng hay sai, chẳng biết nên
trật hoài
Khi vô diễn đàn một hồi
Có ai giúp đỡ, đủ lời rất hay
Được như tiến bộ hiện nay
Cảm ơn các bạn ra tay dạy giùm

Đọc bài thơ mới của chú Sáu dùng chữ “mình ên” thật chính xác, tôi vui lắm nên làm ngay bài thơ đáp lại:

Chú Sáu thật là lanh
Học rồi hành, ngon lành!
Mình ên chú đã giỏi
Có bạn tiến càng nhanh

Từ đó, “ên” trở thành một “chiêu” mới của chú Sáu. Chú đã dắt tay “ên” cùng đi vào báo Xuân...
Gần đây, chú Sáu vừa ghi sau bài viết của Khôi An “Chú tạ ơn vì sự ủng hộ của cháu với bài viết của chú nữa nhé?” Và đây là lời tôi muốn đáp lại:

Thưa Chú Sáu, có gì đâu mà chú viết “tạ ơn”. Mới mười tám tuổi chú đã đến Việt Nam và chấp nhận có thể hy sinh xương máu cho xứ sở xa lạ đó. Bao lâu nay, chàng rể hơn bốn mươi năm của Việt Nam vẫn “tự ên” học thêm tiếng Việt. Đó mới là chuyện đáng kể. Được giúp chú hiểu thêm tiếng Việt, rồi được thấy Chú Sáu dắt tay “ên” vào thơ, vào báo xuân Việt Báo, tự nó là niềm vui rồi. Chút xíu thì giờ có đáng gì đâu, thưa chú.

Khôi An

Ý kiến bạn đọc
27/03/201320:45:22
Khách
Ước gì tôi có thể giỏi một chút thôi tiếng Mỹ của Mr. Steve Brown là thấy vui lắm rồi, mặc dầu tiếng Việt của tôi thì ông đã quá "siêu"!
Cám ơn tác giả về bài viết này vì nó đã đem đến cho người đọc niềm vui về tiếng mẹ đẻ của mình.
27/03/201300:44:26
Khách
Xin email của Khôi An để tiện viện liên lạc Đức ddtran16@yahoo.com
22/03/201317:19:33
Khách
Chào chú Sáu
Cám ơn chú ghé coi bài của Khôi An.
Diễn đàn Việt Bút đã đóng cửa nhưng nếu cần gì chú cứ gởi email là mọi người sẽ trả lời ngay.
Vườn đóng cửa nhưng lòng người vẫn mở
Đã quen nhau, tình thân hữu luôn còn
Qua rồi thủơ mình ên, thời bỡ ngỡ
Đường tuy dài, duyên văn bút dài hơn :-)
18/03/201301:19:27
Khách
Chào cháu Khôi An,
Bài viết cháu rất hay và vui. Có thêm một bài thơ với chữ "ên" nè.

Hồn thơ lầm lỡ mình ên
Đến ngày tao ngộ ở bên diễn đàn
Những bài học vẫn chưa tàn
Dù như Việt Bút đã tan tạm thời

Chúc cháu vui vẻ.

Chú Sáu
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 805,047,692
Tác giả là cư dân miền Bắc California, đã nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ từ 2006 với bút hiệu Huyền Thoại.
Anne Khánh Vân, sinh năm 1974 tại Saigon, tốt nghiệp kinh tế tại Pháp, hiện sống và làm việc tại miền Đông Hoa Kỳ, từng nhận giải Chung Kết Viết Về Nước Mỹ 2007 với tự truyện “Duyên Nợ Với Nước Mỹ.
Tác giả sinh năm 1959 tại Đà Nẵng đến Mỹ năm 1994 diện HO cùng ba và các em, hiện là nhân viên công ty in Scientific Games tại Atlanta, tiểu bang Georgia.
Tác giả dự Viết Về Nước Mỹ từ tháng Sáu 2017, đã nhận giải Đặc Biệt Viết Về Nước Mỹ 2018 năm thứ XIX.
Tác giả dự Viết Về Nước Mỹ từ tháng Sáu 2017, đã nhận giải Đặc Biệt Viết Về Nước Mỹ 2018 năm thứ XIX.
Tác giả đã kề cận tuổi 90 và lần đầu nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ 2019, với bài về Washington D,C.
Kông Li là bút hiệu vui vẻ của Phạm Công Lý, tác giả đã dự Viết về nước Mỹ từ 2009. Ông cùng gia đình đến Mỹ từ 1994 theo diện HO, định cư tại Boston.
Tác giả từng nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ 2014, ông tên thật Trần Phương Ngôn, đã sống ở trại tỵ nạn PFAC Phi Luật Tân gần mười một năm
Tác giả đã nhận giải Tác Phẩm Viết Về Nước Mỹ 2014. Lớn lên tại VN khi cả nước đã thành xã hội chủ nghĩa
Tác giả đã nhận Giải Đặc Biệt Viết Về Nước Mỹ 2019. Là con của một sĩ quan tù cải tạo, ông đã góp 3 bài viết xúc động, kể lại việc một mình ra miền Bắc, đạp xe đi tìm cha tại trại Vĩnh Phú, vùng biên giới Việt-Hoa
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.