Mẹ Tôi Và Tôi

16/09/201700:00:00(Xem: 4028)
Mẹ Tôi Và Tôi

Mẹ Tôi Và Tôi
Tác giả: Chu Tất Tiến

Bài số 5219-19-31062-vb7091617


Tác giả là một nhà giáo, nhà báo, nhà hoạt động xã hội quen biết tại Little Saigon.  Tới Mỹ theo diện Hát Ô Một từ 1990. Suốt 27 năm qua, ông là nhà hoạt động văn hóa cộng đồng, là thầy dạy võ, và không ngừng viết văn viết báo tiếng Việt, tiếng Anh. Với sức viết mạnh mẽ, vừa có thêm tới 7 cuốn sách mới đang ra mắt khắp nơi. Góp sức với Viết Về Nước Mỹ, ông đã nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ từ những năm đầu, và vẫn tiếp tục góp bài mới. Sau đây, là bài mới viết cho mùa lễ Vu Lan.


***


Mẹ tôi bị ung thư gan, giai đoạn cuối, phải đưa bà vào bệnh viện Hope ở Fountain Valley.

Một chiều tôi đi làm về, vào thăm Mẹ, thì mẹ tôi chỉ tay vào cô y tá người Việt, nói: “Cô này hành me quá, quăng quật lung tung và lúc nào cũng hậm hực như muốn ăn tươi nuốt sống me.” Tôi nổi cơn du đãng, quay qua, chỉ vào mặt cô y tá, quạt cho một trận, và nói: “Cô tưởng mẹ tôi chỉ có một mình nên cô bắt nạt bà già phải không? Nếu cô không làm tròn bổn phận của một y tá, tôi chỉ cần 1 cú điện thoại là đời cô tàn như hoa héo ngay. Biết không?” Cô kia sợ quá, líu ríu nói lời xin lỗi rồi dọt.

Sau đó, thấy không thể để mẹ ở cô đơn trong bệnh viện Mỹ, không có ai săn sóc thường xuyên, tôi gợi ý đưa mẹ về Việt Nam, nơi có hàng chục đứa cháu hầu hạ cụ. Mẹ tôi đồng ý. Ngày ra phi trường, Mẹ tôi vui vẻ và tươi hơn mọi ngày vì nghĩ đến rất nhiều con cháu đang chờ mình về. Khi tiếng loa gọi người đi vào phòng cách ly, Mẹ tôi lụm cụm bước đi, không ngoảnh lại. Tôi đứng sững nhìn theo hình bóng thân yêu ấy và chợt gào lớn lên: “ME ƠI!”  Tiếng gọi của tôi vang trong phi trường âm u vài giây rồi lặng đi trong những giọt nước mắt rơi xuống ướt đẫm áo.

*

Mẹ tôi là người đàn bà “dữ đòn”. Theo sự định nghĩa của các cụ xưa, thì người “dữ đòn” là người hay đánh con mạnh tay, và thường là người Cha, và đôi khi là người Thầy dậy học trong gia đình. Thế nhưng, trong hoàn cảnh của tôi, Mẹ tôi chính là người “dữ đòn”, vì Thầy tôi đã mất sớm, không có dịp đánh lũ con nít chúng tôi nhiều, mặc dầu Thầy tôi rất nghiêm khắc. Hồi ấy, gia đình tôi giầu lắm, có thể nói là giầu nứt đố, đổ vách, vì Thầy Mẹ tôi may mắn có được một mỏ vàng ngay trên ruộng của mình. (Chuyện về ruộng vàng đã được kể trong cuốn tiểu thuyết “Chuyện Tình Lá Me”, nên bây giờ không viết nữa.)

Thầy Me tôi đã từng cưu mang rất nhiều người không nhà, không cửa, biến họ thành “người làm” trong nhà và trả lương hậu hĩ, không một chút nào phân biêt đối xử với những họ hàng khác, do đó, mà đồng loạt, những người làm của nhà tôi đều gọi Bố tôi là “Thầy” và gọi Mẹ tôi là “Me” y như anh chị em chúng tôi.

Khi nạn đói năm Ất Dậu xẩy ra, mỗi buổi sáng, mẹ tôi kêu người nhà nấu mấy nồi cơm khổng lồ để trước cổng nhà, để ai muốn ăn thì cứ việc đến lấy thoải mái. Biết là thế nào cũng đến lượt mình, nên những người đói luôn bình tĩnh chờ đợi để được xúc vào bát của mình mà không dành giật gì cả. Những ai không còn dự tính gì thì cứ nằm ngủ trước cổng nhà tôi, đợi ăn, còn những người khác thì đến ăn, gói ghém cho mình đủ vài ngày, rồi lại lên đường, do đó mà đặc biệt ở làng tôi, ít người chết đói, không giống như những làng khác, người chết nằm la liệt khắp các bụi tre, bờ ruộng.

Đến khi Việt Minh chiếm lĩnh được làng tôi, thì chúng kéo nguyên một đại đội cả trăm người vào nhà tôi ở. Mới đầu thì chúng đặt tên cho mẹ tôi những cái tên khá kêu, như “Mẹ Chiến Sĩ”, “Mẹ Vẻ Vang” để ăn ở thoải mái, giết gà vịt, trâu, bò thả cửa. Rồi khi thấy không moi thêm được nữa, thì chúng trở mặt, đấu tố Thầy Mẹ tôi ngay trong nhà, chửi Thầy Me tôi là “đồ địa chủ khát máu”, rồi tính đưa Thầy Me tôi ra đình làng để cắt cổ. Sợ quá, Thầy Mẹ tôi cùng cả nhà trốn đi, về Hà Nội. Theo lời Mẹ tôi kể, thì khi đi trốn, Thầy tôi và anh chị lớn của tôi thì đi trên đường, hễ nghe tiếng súng “tắc cù” thì lại nằm rạp xuống, rồi bò trườn đi. Hai chị kế tôi thì được một người làm gánh trên đòn gánh, mỗi chị tôi môt bên, còn tôi thì được mẹ tôi địu chặt phía lưng, một tay chống gậy, một tay vòng ra sau ôm đầu tôi, để bảo vệ cái đầu của tôi, vì đã có vài đứa trẻ cũng được mẹ cõng đi mà trúng đạn chết, có đứa bị bay mất đầu mà người mẹ không hay biết gì.

Trở lại việc Mẹ tôi “dữ đòn”. Tôi nhớ lần bị đòn đầu tiên và cũng là lần đau nhất là sau khi chúng tôi di cư vào Nam, Mẹ tôi, với tính tần tảo của bà, đã nhờ Dì tôi là người từng ở Nam từ năm 1945, thuê ngay được một căn nhà có gác gỗ ở Khánh Hội. Nhà ở ngay trên khối sình sát bờ sông Khánh Hội. Từ mặt đường tráng nhựa đi vào nhà tôi là bước ngay lên cây cầu gỗ, có những chân chống bằng mấy thân cây, rồi bước vào nhà cũng là sàn gỗ, ngay góc nhà là nhà vệ sinh. Thật ra đó là cái cầu tiêu có môt cánh cửa khép hờ, bên trong trống trơn, chỉ có một cái lỗ vuông. Người đi vệ sinh chỉ việc ngồi xuống và thả bom, không cần dội nước. Lớp sình này, cứ khi thủy triều lên thì bớt hôi, nhưng khi nước rút, thì hôi “tàn canh, gió lạnh”, nhìn xuống thì thấy đủ hỉ nộ ái ố ở trên đời bầy ra đó, và đàn chuột cống to bằng bắp tay người lớn leo lên leo xuống.

Hồi đó, tôi không biết mẹ tôi tần tảo ra sao mà vẫn nổi lũ chúng tôi bốn đứa. Anh lớn tôi thì làm Sĩ Quan ở Long Xuyên, chị lớn tôi thì làm ở Quan Thuế, có một phòng ở do Sở cấp  ngay tại cái bin-đinh của Sở ở sát bờ sông Saigon. Khu Khánh Hội nơi chúng tôi ở là khu lao động, anh thì làm giầy, người thì bán cá, chú nọ chạy tắc xi, bà kia bán xôi… nên suốt ngày ầm ĩ, đánh nhau phun máu đầu. Ngày nào mà không thấy cãi lộn, đục nhau, không có máu me thì ngày đó chắc là ngày Tết. Con nít ở đây đa số là mất dậy không thể tả, vì thế mà tôi bị oan, cái oan đầu đời làm cho tôi về sau ác cảm với Cảnh sát vô cùng.

Hôm ấy, tôi mới đẽo xong cái súng cao su, tính đi vòng vòng bắn chim đậu trên những tàng cây rậm rạp gần nhà thương Khánh Hội. Đang lớ ngớ nhìn lên cây, chưa bắn một phát nào, thì gặp ngay ông Cảnh sát mặc áo trắng, tiến lại cười vui vẻ:

-Nè, con tính đi bắn chim, phải hôn? Lại đây, lại đây, chú chỉ cho con chỗ có nhiều chim lắm.

Rồi ông thân mật nắm vai tôi kéo đi. Tôi líu ríu theo sau. Bất ngờ, khi vừa tới cửa nhà thương, ông trở mặt, bóp cổ tôi, rồi lôi tôi xềnh xệch vào trong đến phòng bác sĩ đang khám bệnh, và nói oang oang:

-Bác sĩ ơi! Thằng chó đẻ này nó hôm qua bắn bể cửa kính nhà thương của bác sĩ đó!

Ông bác sĩ cũng mặc “bờ lu” trắng nhìn tôi một giây rồi phán:

-Bắt nó quỳ đấy cho tôi.

Thế là ông cảnh sát ấn vai tôi rất mạnh:

-Mày quỳ xuống đây nghe cha nội. Đù má quân láu cá!

Tôi ngơ ngác chẳng biết gì, phải quỳ xuống trước mặt ông bác sĩ và những bệnh nhân khác, nước mắt lặng lẽ chảy tràn trên mặt. Lúc đó, đột nhiên trong tôi sự hận thù loài người, đặc biệt là ông cảnh sát kia lên tới cực điểm, tôi chỉ muốn hút máu, cắn cổ loài người như phim Dracula mà tôi đã nghe kể. Một lúc sau, mẹ tôi nghe hàng xóm báo cáo, tất tả chạy đến, chụp lấy tay tôi, lôi tôi đứng dậy, và nói với ông Lương Y Như Từ Mẫu kia:

-Để tôi về tôi dậy nó!

Rồi bà hầm hầm lôi tôi đi, vừa đi vừa tát tôi dúi dụi. Tôi ú ớ, chẳng thốt lên được lời nào. Trong tôi, tất cả chỉ là căm hận, giận dữ đến nỗi tôi thành câm luôn. Vừa vào đến cửa, mẹ tôi đẩy tôi nằm sấp trên giường, chiếc giường bệnh của nhà thương, mà không hiểu sao, mẹ tôi lại có được thành giường ngủ. Rồi mẹ rút luôn cái cọc giường bằng sắt, cái cọc to bằng ngón tay cái, đầu nhọn, để mắc mùng, cứ thế mà quật tôi nhừ tử. Nhừ tử thật, vì thân thể thằng bé hơn 10 tuổi thì mỏng manh, mà chịu biết bao nhiêu cú quật nặng như thế, thì không chết cũng là may. Sau trận đòn, tôi lịm luôn, chẳng biết trời đất là gì, mê man mấy ngày đêm. Cho đến bây giờ, tôi vẫn còn nhớ mãi là óc tôi lúc đó chỉ là những hình kỷ hà học, lúc tròn lúc vuông cứ nhào lộn trong đầu với những ánh sáng le lói đâu đó. Khi tỉnh dậy, tôi nghe ai than thở với ai đó:

-Tội nghiệp! Thằng bé đã bắt chuồn chuồn rồi! Tưởng chết!

Hồi trước, các cụ tin là khi một người sắp chết thì ngón tay co quắp, giật giật giống như bắt chuồn chuồn vậy. Và như thế là tôi đã cải tử hoàn sinh, chắc là ý Chúa chưa muốn cho tôi chết. Sau đó, mẹ tôi hối hận. Bà nấu cháo gà non, trong bụng gà nhét một cục sâm to tổ bố, nấu cho đến khi con gà nhừ nát, thì bà đút cho tôi ăn.

Tôi không giận mẹ tôi, mà chỉ giận loài người độc ác, ăn không nói có. Với mẹ tôi, tôi không có một lời oán trách, vẫn đi theo bà như con chó con, tuy từ đó, vẫn ăn đòn no hơn ăn cơm và ăn đòn mãi cho đến sau khi thi rớt Tú Tài, bị đòn nặng, tôi hận quá,đã leo lên nóc nhà tính nhẩy xuống, tự tử chết đi cho rồi, nhưng rồi lại muốn trả thù đời bằng cách nghiến răng, học thâu đêm suốt sáng để thi đậu Tú Tài. Nhưng rồi vì mẹ tôi cứ giục tôi đi làm để kiếm tiền, tôi bỏ nhà đi bụi đời luôn. Tôi sống đờigiang hồ, đói rách, phải cướp giật ngoài đường để kiếm ổ bánh mì bỏ bụng mãi  gần 2 năm cho đến khi anh họ tôi đưa tôi ra tỉnh, dậy học, từ đó, đời tôi hết lang bang.

Một điều mà tôi phải nói là trong tôi, luôn luôn có một mâu thuẫn, xung đột giữa tình thương Mẹ của tôi và sự hậm hực bởi những lần bị đánh đau đã hình thành trong tôi từ bé, khiến tôi không thích biểu lộ tình cảm thương mẹ bằng lời nói, mà chỉ bằng hành động. Những năm 15, 16 tuổi, tôi vẫn theo mẹ tôi đi công chuyện, nhưng tôi không bao giờ có thể nói lời nhẹ nhàng với bà. Mẹ con đi bên nhau, ăn hàng, ăn chợ nhưng cứ im lìm như thóc. Đến khi trưởng thành, tôi không thích ở gần bà, vì cứ ở gần bà vài ngày là thế nào mẹ con cũng nặng nhẹ với nhau, và tôi lại bỏ đi, nhưng lòng tôi luôn hướng về bà, và lo lắng cho bà từng chuyện nhỏ. Khi bà làm ăn thất bại, phải mua nhà ở Xóm Mới, Gò Vấp, để trồng rau, nuôi lợn, bà gọi tôi về. Tôi chỉ ở với bà có một thời gian là lại lẳng lặng bỏ đi. Hôm ấy, môt buổi sáng lạnh, tôi lặng lẽ gói túi hành trang nhỏ, khẽ khàng đóng cửa và bước đi, vừa đi vừa khóc nức nở. Tôi thương mẹ tôi, thân già môt mình, vất vả sớm hôm, nhưng chân tôi vẫn bước đi, đi mãi…

Thật sự, tôi thương mẹ tôi vô cùng mà không thích biểu lộ. Có lẽ trong đầu tôi, kỷ niệm yêu dấu với bà nặng hơn kỷ niệm bị đòn và tuy còn là con nít, nhưng tôi sớm hiểu hoàn cảnh của mẹ tôi, khi Thầy tôi mất, mẹ tôi mới có hơn 30 tuổi, trắng tay, mà phải tần tảo nuôi sáu đứa con, với xã hội xấu nhiều hơn tốt, mẹ tôi bất đắc dĩ phải biến thành đàn ông, phải thay Thầy tôi làm Bố chúng tôi, vì thế mẹ tôi khô cạn tình cảm là phải.

Tôi vẫn nhớ, mỗi khi mẹ tôi đi buôn chuyến xa, mẹ tôi lại dẫn thằng út là tôi đi theo. Hồi đó, phương tiện chuyên chở không văn minh, đường xá đầy ổ gà, mìn do Việt Minh gài đầy khắp nơi, nên lúc thì mẹ tôi cho tôi đi xe “ca”, loại xe đò bây giờ, ghế gỗ, nhúng yếu nên nẩy người lên như trái banh, lúc khác lại đi tầu thủy, đôi khi đi thuyền “đinh”, loại thuyền buồm sơn đen như thuyền hải tặc. Thuyền có một mui dài, tất cả mọi người đi thuyền đều dồn cả vào trong lòng mui, nơi có treo một ngọn đèn dầu lạc đong đưa theo từng đợt sóng đập vào đáy thuyền. Tuổi trẻ của tôi trôi theo những con đường như thế, cũng bập bềnh, cũng xóc lên xóc xuống như mẹ tôi, người phụ nữ trẻ phải bươn chải kiếm sống cho lũ con.

Trên hết tất cả, tôi nợ mẹ tôi cái hồn thơ văn. Khi còn 5, 6 tuổi, theo mẹ đi buôn chuyến, mẹ tôi luôn bảo tôi đọc truyện cho mẹ nghe. Mẹ tôi mua cả chồng sách Tự Lực Văn Đoàn mang theo và bất cứ lúc nào mẹ tôi không làm việc, không suy nghĩ thì mẹ bảo tôi đọc một vài chương sách. Hết Đoạn Tuyệt, thì Đôi Bạn, rồi Gánh hàng hoa… hầu như mọi tác giả của Tự Lực Văn Đoàn tôi đã đọc hết, và vì thế văn chương đã thấm vào hồn tôi từ bé. Mẹ tôi lại là người thuộc thơ nhiều vô kể. Nếu tôi không đọc truyện, thì mẹ tôi lại ngâm thơ cho tôi nghe, từ Đoạn Trường Tân Thanh, Cung Oán Ngâm Khúc, nhiều nhất là Gia Huấn Ca và những bài thơ vịnh các Thánh như Thánh A Lê Xù (?), Gương Phúc, Gương Tội… Cứ thế mà ý thơ, bài văn mà mẹ tôi trao cho hồi nhỏ đã dầnbiến thành máu thịt của tôi, để đến sau này, mỗi khi tôi chợt nẩy ra một ý nào đó, là tôi viết ngay, viết liên tục, không ngừng nghỉ, bất kể sáng trưa chiều tối, và không bao giờ viết nháp. “Nghĩ sao, viết vậy, người ơi!” Bởi vậy mà trong tôi luôn có mâu thuẫn, thương Mẹ thì thương hơn tất cả các anh chị, nhưng gần mẹ thì chỉ ba, bẩy, hăm mốt ngày là phải rời xa.

Hồi đó, tôi làm việc ở Vũng Tầu với anh tôi đang ngon trớn, thì mẹ tôi đùng đùng dọn nhà lên Vũng Tầu ở với hai anh em tôi. Chiều ấy, khi đi làm về, tôi tá hỏa tam tinh khi thấy ở đâu ra mà quá nhiều đồ đạc lủng củng đầy cửa! Nhìn vào trong, tôi thấy mẹ tôi ngồi đó với bạn của anh tôi, đang nói chuyện. Mẹ tôi nhìn tôi, không giải thích nhiều, chỉ nói vắn tắt: “Me dọn lên đây ở với con, chứ ở Xóm Mới không sống nổi.” Thế là xong. Chấm dứt những ngày độc thân huy hoàng, tối nào cũng vui chơi. Nếu không ra bãi trước, vừa nằm vừa nhậu, thì cũng ở nhà hàng với mấy cô bạn gái, hoặc kéo nhau đi nhẩy đầm, đôi khi hứng chí thì vào bar, cùng với thằng bạnca sĩ, leo lên sân khấu, hát chí chóe vài bài, để khỏi trả tiền cà phê hay rượu. Để đến khuya, say sưa rồi thì ba thằng khoác vai nhau, chân nam đá chân siêu, vừa đi vừa hát nhảm…

Với sự Mẹ tôi lên ở như thế, anh em tôi chẳng biết nói sao, đành chấp nhận ở chung với Mẹ, nhưng chỉ vài tháng là tôi đánh bài chuồn về Saigon. Về đến thủ đô, tôi kiếm nhà và việc làm xong, nhưng vì nhớ Mẹ, nên mỗi cuối tuần lại phóng xe Honda lên Vũng Tầu thăm mẹ, và cũng nhân tiện ghé thăm mấy bạn bè cũ. Chiều Chủ Nhật lại phóng về để thứ Hai đi làm. Cứ thế, cho đến khi Mẹ tôi chán Vũng Tầu, bà lại đi mua nhà và vườn ở Long Khánh và tôi, cách khoảng 2, 3 tuần cũng phải chạy lên thăm bà và xem bà có cần gì thì tôi làm phụ. Điều muốn nói, là mỗi khi lái xe ra khỏi cửa nhà bà, ngoái lại thấy bà đứng cô đơn ở đó, tôi lại khóc. Nước mắt cứ tràn ra ướt cả áo. Tôi hận tôi là không bao giờ tôi có thể nói một câu ngọt ngào với mẹ. Tình cảm của tôi không nói bằng lời. Khi nghe tin mẹ tôi bệnh, các anh chị tôi không ai muốn về thăm, tôi phóng xe lên từng nhà, quát mấy anh chị tôi ầm ĩ, có khi giở máu du đãng năm xưa, văng tục luôn: “Đ.M. Đứa nào không về thăm mẹ, đéo phải anh em tôi.” Rồi tôi gầm lên với mấy đứa cháu: “Từ giờ, đứa nào gọi tao bằng chú, tao đánh chết mẹ!” làm mấy đứa cháu ngơ ngác, không ngờ ông chú lại .. mất dậy đến thế!

Một lần, khi lên thăm bà, nghe Mẹ tôi kể chuyện có ông cậu họ, dám nói hỗn với Mẹ tôi. Tôi hỏi thăm kỹ địa chỉ, đường đi nước bước tới nhà ông cậu cũng ở Long Khánh, rồi cuối tuần sau, tôi nhét vào bụng khẩu Colt 45, phóng Vespa lên tìm nhà ông cậu này. Đến nơi, mấy bà trong nhà thấy bộ mặt hầm hầm của tôi là chạy ra dang tay không cho tôi vào nhà, đồng thời gào ra phía sau cho ông cậu tôi chạy biến. Tôi móc súng ra tính rượt theo ông cậu, nhưng mấy bà già trong nhà ôm lấy tay tôi, nỉ non, can gián. Có người còn chạy đi kêu cả Cha Xứ tới. Không thể làm gì hơn, tôi vẩy súng vào mấy người đó và nói: “Lần này tôi tha cho ông ấy, lần sau ông mà còn hỗn với mẹ tôi, là tôi cho ông về chầu Chúa sớm!” Rồi tôi đùng đùng ra về.

Cứ thế mà tình Mẹ con trôi nổi như sóng.

Sau 1975, tôi đi tù, bà lên Bảo Lộc trồng cà phê. Một hôm, có mấy tên công an tới, gọi mẹ tôi ra hậm họe:

-Nhà bà này có con làm lính ngụy phải không?

Mẹ tôi tỉnh bơ nói:

-Làm gì có? Tôi đẻ ra lính ngụy hồi nào?

Mấy tên kia sừng sộ:

-Chúng tôi nghe báo cáo nhà bà có con làm lính ngụy mà!

Mẹ tôi vẫn thủng thẳng nói:

-Tôi không có mả đẻ ra lính ngụy. Tôi chỉ đẻ ra 3 thằng con đều là Sĩ Quan Cộng Hòa thôi. Mà mấy thằng con tôi đi tù cả rồi. Bây giờ các anh có muốn bắt tôi đi tù với con tôi, thì tôi cám ơn.

Thế là mấy tên cớm kia lủi thủi bỏ đi.

Sau khi tôi ra tù, là chuẩn bị vượt biên liền. Nghe tin, mẹ tôi xuống Saigon gặp tôi. Đưa cho mẹ tôi mấy gói quần áo và lương khô, tôi nhờ mẹ tôi mang theo ra Vũng Tầu, còn vợ chồng tôi và hai đứa con đi tay không. Đến Vũng Tầu, mẹ tôi đi theo cùng nằm ém với tôi hai, ba chỗ, nhưng rồi vụ vượt biên bị bể, chúng tôi bị dầm mưa ngoài biển,ướt như chuột lột, phải trở về Saigon ngay, vì không có chỗ mà ở lại. Cả nhà đứng xớ rớ ở trạm xe đò Vũng Tầu-Saigon, không biết làm sao mà mua vé được vì hàng người rồng rắn đứng trước mà đa số là bộ đội, cán bộ. Mẹ tôi nói gọn: “Để tao.” Rồi mẹ tôi xông lên trước. Một tên bộ đội đứng trong hàng, thấy mẹ tôi không xếp hàng mà lại xông lên trước, thì giơ tay ra gạt:

-Cái bà này! Đi ra sau!

Mẹ tôi trừng mắt nhìn nó:

-Mày có câm cái mồm mày đi không! Mày dám nói với mẹ mày như thế hả?

Tên bộ đội ngớ người, tưởng đây là .. mẹ cán bộ, nên im re. Mẹ tôi tiến thẳng tới quầy, nơi đó, có môt tên cán bộ đeo túi xách đứng sẵn. Thấy Mẹ tôi sấn tới, tên này quát lên:

-Bà già! Hàng lối đâu mà lên đây?

Đưa tay chỉ thẳng vào mặt hắn, mẹ tôi quát còn to hơn nó:

-Mày im cái mồm mày đi! Biết thân biết phận thì tránh ra cho bà. Liệu mà giữ cái hồn mày đấy! Nghe chửa!

Trước tiếng sư tử hống của bà, tên cán bộ sững sờ, không nói thêm môt lời nào nữa, đứng xích ra môt bên cho mẹ tôi lên đưa tiền mua vé.Cô gái ngồi sau quầy vé, hấp tấp xé luôn 5 cái vé cho bà. Thế là chúng tôi về Saigon bình an, không ai hỏi giấy, chỉ có tay lơ xe, thấy vợ chồng chúng tôi ướt nhèm, thì cười:

-Đi vượt biên không lọt hả?

Tôi chỉ nhích miệng, không trả lời.

Mẹ tôi là thế! Bà thương con cháu, nhưng cũng như tôi: Không bao giờ nói lời dịu dàng với nhau.

Cho đến khi bà sang Mỹ năm 1984, còn tôi qua diện H.O.1, năm 1990, tôi cũng không thể ở với bà quá 2 tháng. Ngay từ ngày đầu tiên, tôi đã dự định trả hiếu với bà bằng cách hy sinh lời mời hấp dẫn của anh tôi ở miền Bắc California, cho chúng tôi chỗ ở và một cửa hàng ăn đang cần người quản lý, mà thuyết phục vợ con cố gắng ở chung với Mẹ, bất chấp sự xung đột ngấm ngầm giữa hai mẹ con đã có từ lâu. Nhưng rồi, như phần số đã định. Chỉ 2 tháng sau là bắt đầu có sự va chạm, nên bà tự đi tìm phòng để “share”, với lý do là để gần nhà thờ. Rồi 4 năm sau, một hôm bà gọi điện cho tôi: “Me thấy đau bụng quá, con sang xem!” Tôi vội lái xe chạy qua, và chở bà đi khám bác sĩ. Kết quả là mẹ tôi bị ung thư gan, giai đoạn cuối. Sau một thời gian nằm bệnh viện Hope ở Fountain Valley, Mẹ về Việt Nam  để bà chị chăm sóc.
 

*

Và rồi một ngày, đang làm việc, chợt linh tính báo có điều gì bất ổn, tôi bồn chồn đứng ngồi không yên, và bất chấp đang giờ làm, tôi gọi ngay cho bà chị ở Việt Nam và nói ngay: “Me mất rồi, hả chị?” Và đúng như thế, hồn mẹ tôi đã bay từ Việt Nam qua Mỹ gõ nhẹ vào tim tôi, chỉ vài phút trước lúc tôi gọi về nhà, hỏi thăm.

Đêm ấy, đang ngủ, đột nhiên có tiếng nói bên tai: “ME VỀ!”, làm tôi vùng dậy, cả người lạnh toát đi như bị dội nước đá. Hình như trong bóng tối, Mẹ tôi đứng đó, nhìn tôi, không nói… cũng như xưa, lâu lắm rồi Mẹ con không trao đổi lời gì âu yếm với nhau.

Mùa Vu Lan 2017

Chu Tất Tiến


Ý kiến bạn đọc
18/09/201704:38:44
Khách
Nội dung và lời văn bài viết rất hay. Tôi cũng là người đã từng có mối liên hệ xung khắc nặng nề với một trong hai đấng sinh thành- ba tôi- nên rất cảm thông với tác giả. Khi qua được Hoa kỳ, hàng ngày tuy không còn phải sống chung dưới mái nhà nữa- vì tôi ở nội trú trong trường và khi học xong, thì đi làm ở tiểu bang khác, tuy nhiên, mỗi khi tôi có dịp về thăm nhà, là hầu như thể nào cũng vẫn có xích mích giữa cha con.

Sau khi ba tôi qua đời, khi hồi tưởng về quá khứ, tôi tự trách mình cũng có một phần lỗi, nên vào những ngày Father's Day và Tết, tôi đều đi viếng mộ phần của ba tôi.

Xét cho cùng, thì cũng do ba tôi có tính xét nét, nóng tính, áp chế mà sau này khi sống riêng, tôi đã học xong được đại học, luôn giữ cho chỗ ở được ngăn nắp, và lo cho cho công việc ở sở được chu toàn đúng hạn kỳ...
17/09/201722:53:32
Khách
Câu chuyên này lẽ ra Ông phải kể từ lâu cho độc giả đọc chứ.Mến
16/09/201719:51:49
Khách
Thua Ong
Toi muốn mua sách của Ong qua bưu diện
Xin Chỉ dẩn
Cám Ơn ong
HLan
16/09/201715:20:29
Khách
Đọc xong bài viết của ông mà nước mắt đầm đìa.Cảm ơn và cảm ơn.TH
16/09/201712:39:34
Khách
Bài hay. Qua giọng văn mạnh bạo mà chân tình, độc giả có thể hinh dung ra bà cụ nóng tánh nhưng nhân đức, và thấy tác giả cũng giống tánh bà cụ nhiều. Cương phải đi với Nhu theo luật âm dương. Hai người cùng "cương " cả, nên hay đụng dộ, khó ở chung nhau, nhưng xa nhau lại nhớ. Tôi và mẹ tôi cũng vậy, nhưng lớn tuổi thì tôi nhịn không cãi mẹ, và mẹ cũng vậy.
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
18/08/201800:00:00(Xem: 196)
Tác giả là nhà báo quen biết trong nhóm chủ biên một số tuần báo, tạp chí tại Dallas. Ông dự Viết Về Nước Mỹ từ 2006, đã nhận Giải Danh Dự, thêm Giải Á Khôi, Vinh Danh Tác Giả VVNM 2016, và sau 12 năm, vừa chính thức nhận giải Chung Kết Tác Giả Tác Phẩm 2018, với bài “Thằng Tý Con là... Con Thằng Tý”.
17/08/201800:00:00(Xem: 1629)
Tác giả cho biết ông nguyên là lính Hải Quân VNCH; 12 năm 4 tháng đúng tính đến ngày 30 tháng Tư 75, tự lái tầu vượt biển năm 1982, hiện định cư tại Úc. Sau đây là một bài viết mới của ông.
16/08/201818:00:00(Xem: 509)
Họp mặt và Lễ Trao Giải Viết Về Nước Mỹ năm thứ 19 và Giải Bé Viết Văn Việt năm thứ 15 đã tưng bừng diễn ra trong không khí thân tình và hào hứng tại Nhà Hàng The Villa, Thành Phố Westminster, California, Hoa Kỳ, vào chiều tối Chủ Nhật, ngày 12 tháng 8 năm 2018
15/08/201800:00:00(Xem: 1898)
Tác giả là cư dân Minnesota, đã nhận giải vinh danh tác giả Viết Về Nước Mỹ 2008. Với những bài viết thuộc nhiều thể loại đề tài, cô là một tác giả rất được bạn đọc yêu mến. Bài mới viết của tác giả là một du ký Hawaii trước ngày núi lửa phun lại vào tyha1ng Sáu vừa qua.
14/08/201811:40:00(Xem: 1671)
Họp mặt và Lễ Trao Giải Viết Về Nước Mỹ năm thứ 19 và Giải Bé Viết Văn Việt năm thứ 15 đã tưng bừng diễn ra trong không khí thân tình và hào hứng tại Nhà Hàng The Villa, Thành Phố Westminster, California, Hoa Kỳ, vào chiều tối Chủ Nhật, ngày 12 tháng 8 năm 2018
13/08/201800:00:00(Xem: 2846)
Chủ Nhật 12 tháng 8, 2018 là Họp Mặt Phát Giải và Ra Mắt Sách Mới: Viết Về Nước Mỹ năm thứ mười chín. Trong danh sách những người viết mới nhận giải năm nay, có Tố Nguyễn. Bài viết đầu tiên của cô tới vào tháng Sáu, tháng cuối của Viết Về Nước Mỹ năm thứ XIX - 2017-18. Thư kèm bài, tác giả viết “Tôi tên Tố Nguyễn, đang làm tax accountant ở Los Angeles, thường xuyên theo dõi mục Viết Về Nước Mỹ. Tôi rất xúc động khi đọc những câu chuyện đời của người Việt trên xứ Mỹ, giờ tôi xin góp câu chuyện thật của tôi...” Sau bài đầu tiên, bước sang năm thứ 20 của giải thưởng, tác giả đang tiếp tục cho thấy sức viết ngày càng mạnh mẽ hơn. Sau đây là bài viết thứ tư của cô. Bài đăng 2 kỳ. Tiếp theo và hết.
12/08/201800:00:00(Xem: 2789)
Cùng với số báo này, Chủ Nhật 12 tháng 8, 2018 là Họp Mặt Phát Giải và Ra Mắt Sách Mới: Viết Về Nước Mỹ năm thứ mười chín Trong danh sách những người viết mới nhận giải năm nay, có Tố Nguyễn. Bài viết đầu tiên của cô tới vào tháng Sáu, tháng cuối của Viết Về Nước Mỹ năm thứ XIX - 2017-18. Thư kèm bài, tác giả viết “Tôi tên Tố Nguyễn, đang làm tax accountant ở Los Angeles, thường xuyên theo dõi mục Viết Về Nước Mỹ. Tôi rất xúc động khi đọc những câu chuyện đời của người Việt trên xứ Mỹ, giờ tôi xin góp câu chuyện thật của tôi...” Sau bài đầu tiên, bước sang năm thứ 20 của giải thưởng, tác giả đang tiếp tục cho thấy sức viết ngày càng mạnh mẽ hơn. Chào mừng tác giả lần đầu họp mặt với Viết Về Nước Mỹ, mời đọc thêm bài viết thứ tư của cô.
11/08/201800:00:00(Xem: 4037)
Tác giả là cư dân Phoenix, Arizona. Tốt nghiệp cử nhân ngành Nursing tại San Antonio, Texas năm 1974. Làm Registered Nurse cho Saint Joseph's Hospital, Phoenix, Arizona từ năm 1975. Bài viết về nước Mỹ đầu tiên của bà dự Viết Về Nước Mỹ năm 2015, là lời cầu nguyện của một bệnh nhân “Thương Đế! Đừng Bắt Con Phải Chết”. Hai năm sau, bà gửi bài thứ hai.
10/08/201800:00:00(Xem: 3427)
Định cư tại Mỹ từ 1994, Phương Hoa vừa làm nail vừa học. Năm 2012, bà tốt nghiệp ngành dạy trẻ tại Chapman University khi đã 62 tuổi và trở thành bà giáo tại Marrysville, thành phố cổ vùng Bắc Calif. Với loạt bài về Vietnam Museum, "Bảo Tàng Cho Những Người Lính Bị Bỏ Quên," tác giả đã nhận giải chung kết 2014. và vẫn tiếp tục gắn bó với Viết Về Nước Mỹ. Bài mới của tác giả là tự sự vui về Little Sakigon.
08/08/201800:00:00(Xem: 10413)
Tác giả là nhà báo trong nhóm chủ biên một tuần báo tại Dallas, đã góp bài từ nhiều năm, từng nhận giải Vinh Danh Tác Giả Viết Về Nước Mỹ. Ông cũng là tác giả Viết Về Nước Mỹ đầu tiên có nhiều bài đạt số lượng người đọc trên dưới một triệu.
31/12/201400:00:00(Xem: 23342)
Với bài “Lính Mỹ Gốc Nail” và 5 bài khác trong năm, tác giả đã nhận giải Tác Phẩm Viết Về Nước Mỹ 2014. Trần Du Sinh cho biết ông là một kỹ sư hàng hải, 37 tuổi, lớn lên khi cả nước đã thành xã hội chủ nghĩa.
30/12/201400:00:00(Xem: 8456)
Tác giả tên thật Nguyễn Vi Lam, 35 tuổi, hiện là cư dân Sacramento, cho biết ông đã theo dõi chương trình Viết Về Nước Mỹ từ nhiều năm nay.
29/12/201400:00:00(Xem: 8826)
Tác giả từng nhận giải Danh Dự Viết Về Nươc Mỹ. Sau nhiều năm phụ vụ như một viên chức tại miền Đông, bà chọn Little Saigon làm nơi hưu trí và tìm thấy an bình. Sau đây là bài viết mới nhất.
28/12/201400:00:00(Xem: 11656)
Trọng tội của chàng tài tử là chuyện 25 năm xưa: hai người Việt vô can bị chàng rủa xả và hành hung thậm tệ. Tác giả bài viết đã nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ 2012, với nhiều bài viết linh hoạt về đời sống tại Mỹ.
27/12/201400:00:00(Xem: 10964)
“Hồ Trường” là bài thơ nổi tiếng từ đầu thế kỷ 20 của danh sĩ Quảng Nam Nguyễn Bá Trác (1881-1945), viết trên đất Tầu trong thời ông hường ứng phong trào Đông Du.
26/12/201400:00:00(Xem: 7459)
Từ một góc cà phê Starbuck, nhìn đường phố và thế giới mù sương. Tác giả là một nhà báo quen thuộc, trong nhóm chủ biên một số tuần báo, tạp chí tại Dallas.
25/12/201400:00:00(Xem: 16767)
Trong những ngày chờ Lễ Giáng Sinh năm nay, miền Bắc California có trận bão lớn. Mời đọc bài của Lê Nguyễn Hằng viết về người bạn thân từ thủa học trò Tuy Hoà. Tác giả đã nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ 2014.
24/12/201400:00:00(Xem: 7887)
Như tựa đề, bài viết là một chuyện kể cảm động xẩy ra trong một chiều giáng sinh. Tác giả Phương Hoa, định cư tại Mỹ từ 1994 diện tị nạn chính trị theo chồng, vừa làm nail vừa học.
22/12/201400:00:00(Xem: 8082)
Tác giả là một viên chức hành chánh, sau nhiều năm làm việc tại miền Đông, đã chọn Little Saigon để hưu trí. Với nhiều bài viết đặc biệt, bà cũng đã nhận Giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ từ nhiều năm trước.
21/12/201400:00:00(Xem: 20163)
Người Việt đầu tiên ở Quận Cam từ thời 1957 là điệp viên cộng sản Phạm Xuân Ẩn. Tác giả bài viết là người đã cấp thẻ nhà báo cho Ẩn.
20/12/201400:00:00(Xem: 8473)
Tác giả là một nữ kỹ sư hiện cư trú tại Austin, Texas. Với but hiệu Chúc Chân, cô đã nhận giải danh dự Viết Về Nước Mỹ.
19/12/201400:00:00(Xem: 11950)
Tác giả là cư dân Texas. Ông giảng dạy tại đại học và là một chuyên viên hoà giải. Bài Viết Về Nước Mỹ đầu tiên của ông là “Tạ Ơn”, đã phổ biến nhân mùa Thanksgiving. Bài mới viết của tác giả là câu chuyện ý nghĩa về đời sống tại Mỹ.
18/12/201400:00:00(Xem: 9615)
Tác giả lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ. Bài viết cho thấy cách nhìn, cách nghĩ có nhiều nét riêng biệt. Mong Lê Minh Nguyên tiếp tục viết và bổ túc địa chỉ liên lạc cùng sơ lược tiểu sử.
17/12/201400:00:00(Xem: 5597)
Tác giả là cựu sĩ quan VNCH, giảng viên trường Sinh ngữ quân đội, cựu tù cải tạo. Ông cũng là tác giả sách "Hành Trình về Phương Đông" do "Xây Dựng" xuất bản năm 2010.
17/12/201400:00:00(Xem: 5504)
Đó là tiếng chân tưởng như của Ông Già Noel. Tác giả đã nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ năm thứ XII, 2012.
31/12/200600:00:00(Xem: 393124)
Ngày bà nội tôi còn sống, nội thường kể chuyện đời xưa cho chúng tôi nghe. Ngoài những chuyện thần thoại, cổ tích với các ông tiên, bà tiên, nội tôi còn kể những câu chuyện của đời thật
30/12/200600:00:00(Xem: 340123)
Lạnh quá! Gió buốt từng cơn! Đã hơn hai giờ đồng hồ... Vẫn chưa thấy bóng dáng chiếc xe buýt. Mọi người ai nấy đều cóng lạnh, đi tới đi lui cố gắng cử động để máu huyết lưu thông tạo nhiệt
28/12/200600:00:00(Xem: 301185)
Một buổi sáng vào khoảng giữa năm 2005, tôi nhận được một phong bì vàng gởi tới bởi phòng an ninh của công ty nơi tôi đang làm việc. Mở ra, bên trong là một xấp tài liệu viết bằng Anh Ngữ
26/12/200600:00:00(Xem: 932507)
Sáng thứ bảy nhưng trời nóng sớm vì mùa hè còn nợ mấy hàng cây đang hồi xanh lá. Ong Hoàng lẩm bẩm với cây chanh ngoài sân sau, nhổ cỏ, vun gốc, tưới nước…Tánh ông, thích hay không thích
24/12/200600:00:00(Xem: 296248)
Trước khi viết bài này, tôi có nói với chị Cả của tôi: - Chị à, tui định ca cẩm về cái chuyện đi học nail, đi thi nail rồi đi làm nail để phải "chịu đời" với ba cái chuyện bực mình, nhưng sợ bị "nhàm hàng"
23/12/200600:00:00(Xem: 260522)
Người Việt Nam mình thường nói "vô phước đáo tụng đình" , có nghĩa là bất đắc dĩ mới đem nhau ra ba tòa quan lớn để phân xử. Bởi vì kiện tụng nhau rất tốn kém, có khi còn tán gia bại sản nữa là khác
21/12/200600:00:00(Xem: 301467)
Ngoài trời tuyết đang rơi, tuyết thật trắng, như những miếng bông gòn từ trên không rơi xuống, bao phủ mảnh sân nhà tôi, độ dày cả một tấc. Tôi và các bạn tôi đang tụ họp để uống cà phê
20/12/200600:00:00(Xem: 318999)
Đầu tháng Bẩy, mùa hè, từ miền Bắc, tôi bay về miền Nam California dự ngày hội ngộ của các cựu học sinh trung học Ngô Quyền. Từ phi trường LAX, tôi được hai anh chị bạn đón về vùng
19/12/200600:00:00(Xem: 222113)
Sức khỏe là một phần tối ư quan trọng trong đời sống con người. Chúng ta ai cũng hiểu biết, nhưng bạn không thể hình dung sức khỏe đã ảnh hưởng trên con người đến mức độ nào!
18/12/200600:00:00(Xem: 278879)
Trân Nguyên, mi giỏi há con… Mi ỉ làm "bác sĩ" rồi tha hồ đem hết mấy Ôn - Cha - Chú lên mổ xẻ … toang hoang cho thiên hạ hắn tròn xoe con mắt hết trơn… À há. Mi có ngon kỳ ni viết chuyện
27/12/200300:00:00(Xem: 338057)
"Nhà em có nuôi một con chó"… Đúng ra con chó đang có mặt ở nhà tôi là chó của con gái tôi mới mua, loại chó đến từ Bắc Kinh, mặt nhăn nhăn như 'con khỉ" (con khỉ nói giọng Huế của ba tôi) không phải là Bulldog vì thân hình nó không nhăn nhúm như Bulldog.
27/12/200300:00:00(Xem: 337549)
Tức ơi là tức, nhà gì mà chỗ nào cũng đầy đồ, giữ thì không xài, bỏ thì không được, chán muốn chết. An vừa càu nhàu trong lòng, vừa đi từ góc này đến góc khác trong nhà để tìm mấy món đồ cần dùng. Hai đứa làm đám cưới đã 3 tháng rồi mà đến giờ đồ đạc của An đa số còn nằm trong mấy cái vali và túi xách chất ở góc kẹt trong nhà Jim!
27/12/200300:00:00(Xem: 220394)
Sáng nay tôi dậy sớm hơn thường lệ, vì hôm qua nghe tin thời tiết cho biết hôm nay có thể có tuyết. Lòng hơi nôn nao muốn tận mắt nhìn thấy, muốn tay mình cầm lấy những bông tuyết trắng, mà ở Việt nam mình tôi chỉ thấy qua hình ảnh, hoặc trên Truyền hình.
16/12/200300:00:00(Xem: 203254)
Chiếc phi cơ cất cánh chở tôi rời khỏi thành phố Milpitas của San Jose, nơi mà người ta giới thiệu với tôi tên Milpitas đó có nghĩa là Thành phố Ngàn Hoa.
16/12/200300:00:00(Xem: 228294)
Tôi ra trường, gần một năm nay ôm cái bằng kỹ sư chạy xuôi chạy ngược, gặp ai quen cũng đánh trống " thấy việc làm thì giới thiệu ". Họ ừ, rồi im luôn. Thời buổi kinh tế đi xuống, hãng xưởng đóng cửa hết rồi, bạn bè lâu lâu thì nghe tin "..... mới bị lay off" nghe mà phát rầu.
14/12/200300:00:00(Xem: 246238)
Con bé cười ngặt nghẽo khi bị mắng. Nó bắt chước mẹ, hỏi khó bà nội. Mẹ nó yêu Bà lắm. Từ ngày nó lớn một chút, nó thấy mẹ nó hay trêu bà nội như vậy.
13/12/200300:00:00(Xem: 234035)
Tính đến năm 1986 tôi đã làm việc cho Santa Fe Engineering được 11 năm. Đây là một hãng lập đồ án và xây cất các dàn khoan dầu ngoài khơi, tầu khoan dầu, cầu tầu, ống dẫn dầu, nhà máy lọc dầu... trên khắp thế giới.
11/12/200300:00:00(Xem: 282679)
Việc làm đầu tiên của tôi trên đất Mỹ là làm họa viên cơ khí cho hãng Given, làm máy tiện NC (numerical control) trên đại lộ Santa Fe, thành phố Compton ở California.
09/12/200300:00:00(Xem: 239347)
Xin việc trên đất Mỹ, nếu ai có bà con thân nhân đã làm trong một hãng xưởng hay văn phòng, dẫn vào giới thiệu với xếp, ngày hôm sau đi làm, là hạnh phúc nhất.
08/12/200300:00:00(Xem: 241416)
Nửa đêm ngày 17-5-1975 gia đình tôi gồm 4 người, gồm hai vợ chồng, cháu trai tên Cương 5 tuổi và cháu gái tên Thu Tâm, 2 tuổi rưỡi được đưa vào Camp Pendleton, California làm thủ thục nhập trại.
Tin công nghệ
Hồi tháng 05/2018, Google đã công bố Google One - dịch vụ lưu trữ trực tuyến Google Drive đổi tên - với các gói thanh toán rẻ hơn và được tự động kích hoạt đối với người dùng Google Drive nhưng chưa mở cửa cho phép ghi danh rộng rãi.
Khoảng giữa tháng 08/2018, chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ cấm hàng nghìn xe BMW chạy trên đường phố sau một loạt các tai nạn cháy nổ.
Khoảng giữa tháng 08/2018, một số nguồn tin cho biết, Ủy ban Công bằng Thương mại Nhật Bản đang xem xét trường hợp cáo buộc Apple gây cản trở sự phát triển của cổng thông tin trò chơi trực tuyến Game Plus của Yahoo Nhật Bản. Đây là cổng thông tin đang cạnh tranh với App Store của Apple bằng cách cho phép người dùng chơi trò chơi mà không cần tải xuống bất kỳ ứng dụng nào.
Khoảng giữa tháng 08/2018, ARM đang chính thức tuyên chiến với Intel. Hãng đã tuyên bố lộ trình phát triển chip sắp tới, hứa hẹn có thể lật đổ CPU Core i5 từ đối thủ. ARM nổi tiếng nhất với các CPU di động, tuy nhiên công ty cũng không che giấu tham vọng trở thành một thế lực trên thị trường vi xử lí dành cho các thiết bị kích thước lớn (laptop, PC).
Khoảng giữa tháng 08/2018, vụ tấn công vào Cosmos - một trong các ngân hàng lâu đời nhất tại Ấn Độ - diễn ra khoảng vài ngày, bắt đầu từ 11/08/2018, chỉ 1 ngày sau khi FBI cảnh báo tội phạm mạng đang lên kế hoạch tấn công vào các máy rút tiền. Theo trang Independent, thủ phạm thực hiện cuộc tấn công bằng cách cấy mã độc vào hệ thống thanh toán thẻ ghi nợ của ngân hàng, cho phép chúng tự xác nhận giao dịch. Sau đó, thẻ giả được dùng để rút tiền tại 14,800 cây ATM ở 28 quốc gia.
Khoảng giữa tháng 08/2018. trong quá trình điều tra một loạt các vụ trộm cướp ở Portland, Mỹ, FBI đã yêu cầu Google cung cấp dữ liệu định vị người dùng nhưng hãng đã từ chối
Nguyễn Huỳnh Mai
===========VietAir Cargo==========