Tôi Đi Làm Thiện Nguyện Cho Lễ Hội Pow Wow

 

 

Biết được Hội sinh viên người Mỹ bản địa ở trường UTA (University of Texas at Arlington) cần nhiều thiện nguyện viên giúp cho lễ hội Pow Wow lần thứ 29 được tổ chức vào ngày 1 tháng Ba năm 2025, tôi chủ động liên lạc với Ông chủ tịch của hội và được chấp nhận vào làm thiện nguyện viên.

 

Tất cả các thiện nguyện viên được yêu cầu tham gia hai buổi họp online để nghe phổ biến về nội qui và những điều nên tránh khi làm thiện nguyện cho lễ hội. Buổi họp thứ ba được tổ chức tại trường UTA một ngày trước lễ hội. Ông Silva-Brave, chủ tịch hội sinh viên người Mỹ bản địa, giải đáp những thắc mắc của thiện nguyện viên, đưa chúng tôi đi tham quan khu vực Maverick Activity Center để chúng tôi khỏi bỡ ngỡ khi làm việc.

 

Tôi nhận công việc bán những chiếc dĩa giấy có ghi những con số, mỗi chiếc dĩa sẽ được bán với giá 1 Mỹ kim. Người mua được những chiếc đĩa có số trúng thưởng sẽ tự chọn giải thưởng là những hộp bánh cupcakes, bánh cookies, bánh bông lan chanh và vô số các loại bánh ngọt khác. Một số thiện nguyện viên khác sẽ bán những tấm vé số, người trúng số sẽ được nhận những chiếc mền do các nhà hảo tâm tặng cho ban tổ chức lễ hội. Cứ mỗi một tiếng đồng hồ sẽ có một đợt xổ số và người trúng số sẽ đến bàn làm việc của ban tổ chức để chọn giải thưởng. Một vài thiện nguyện viên khác được phân công bán thức ăn cho những người đến xem lễ hội.

 

Lễ hội bắt đầu lúc 11 giờ sáng và kết thúc vào khoảng 10 giờ tối. Tôi đến sớm để giữ một chỗ ngồi và để có thời gian đi xem các mặt hàng thủ công mỹ nghệ được bày bán trong khu vực Maverick Activity Center.

 

Tại Maverick Activity Center, nơi diễn ra lễ hội hôm nay, có rất nhiều gian hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ, quần áo và đồ trang sức truyền thống của người Mỹ bản địa. Ngoài ra còn có các quầy bán thức ăn như xúc xích, bánh Indian Taco, thức ăn dành cho người ăn chay, và món bánh mì chiên đặc sản của người Mỹ bản địa (frybread). Lợi nhuận thu được từ các gian hàng bán thức ăn sẽ được dùng để gây quỹ học bổng cho Hội sinh viên của trường. Học bổng sẽ trao cho các sinh viên người Mỹ bản địa và các sinh viên có những đóng góp to lớn vào cho cộng đồng người Mỹ bản địa.

 

 

Các lễ hội Pow Wow đã có trước năm 1607, khi người Anh di cư đến Mỹ sinh sống và mở đầu cho thời kỳ thuộc địa. Lễ hội Pow Wow là lễ hội truyền thống đại diện và tôn vinh các nền văn hóa khác nhau của các bộ lạc thông qua các điệu múa và âm nhạc. Ngoài ra, lễ hội Pow Wow còn mang ý nghĩa là dấu hiệu của kháng cự và hồi sinh.

 

Ông Silva-Brave, chủ tịch hội Sinh viên người Mỹ bản địa của trường UTA giới thiệu về mục đích của các lễ hội Pow Wow ở trường UTA: nhằm để gây quỹ học bổng cho các sinh viên của trường và để tôn vinh các nền văn hóa của người Mỹ bản địa. Theo lời ông Silva-Brave, người Mỹ bản địa sống ở các biệt khu được khuyến khích chuyển đến ở các thành phố lớn như Dallas và được khuyến khích hòa nhập vào văn hóa Mỹ. Khi người Mỹ bản địa chuyển đến sống ở các thành phố lớn, họ bắt đầu hình thành các cộng đồng của họ ở các thành phố này. Họ bắt đầu tụ tập để hát hò, nhảy múa, mặc các bộ quần áo truyền thống trong các buổi tụ họp. Và thế là các lễ hội Powow ra đời. Sứ mệnh chính của lễ hội Pow Wow tại trường UTA nhằm để tôn vinh văn hóa người Mỹ bản địa và giới thiệu văn hóa của họ.

 Buổi lễ bắt đầu với một phút cầu nguyện và tiết mục múa “trái bầu”. Người MC (Master of Ceremony) giới thiệu về các vũ công (dancers) trong tiết mục múa “trái bầu” (Gourd Dance). Gourd Dance là điệu múa hát nghi lễ mở màn cho buổi lễ hội, là điệu múa truyền thống của nhiều bộ lạc người Mỹ bản địa này nhằm để tôn vinh các cựu chiến binh, tôn vinh người cao niên và tôn vinh Đấng Tạo Hóa. Đây cũng là điệu múa để chào đón các chiến binh trở về nhà sau chiến tranh và là điệu múa chiến binh lấy cảm hứng từ truyền thuyết và lịch sử. Mặc dù tên gọi là điệu múa “trái bầu” nhưng các vũ công chỉ cầm trên tay những cây quạt lông vũ hoặc những chiếc lục lạc để đệm theo tiếng trống lúc dồn dập như thúc giục các chiến binh ngoài chiến trận, lúc khoan thai, nhịp nhàng khi chào đón họ trở về nhà. Các tiết mục thi nhảy múa bắt đầu từ 5 giờ chiều dành cho mọi lứa tuổi, các em bé sẽ thi với nhau, đàn ông thi riêng với đàn ông, phụ nữ thi chung với phụ nữ. Giải thưởng được quy ra tiền mặt và trao ngay cho người thắng giải trước khi bế mạc.

 

Giữa các cuộc thi nhảy sẽ có cuộc thi nhảy “khoai tây” (Potato dance) và cuộc thi vỗ trống. Bất kì ai tham dự lễ hội, kể cả khán giả, đều được phép ra sân khấu để nhảy điệu khoai tây. Điệu nhảy này yêu cầu bạn nhảy chung với một người khác, để một củ khoai tây giữa trán của hai người. Giám khảo chấm điểm sẽ dựa trên động tác di chuyển theo tiếng trống của người nhảy, điều quan trọng là giữ cho củ khoai tây không bị rơi xuống đất.

 

 

 

Có khoảng 1500 người tham dự buổi lễ hội đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau. Nhiều người Mỹ bản địa đến tham dự mặc những bộ trang phục vương giả (regalia) của bộ lạc của họ. Những bộ trang phục này được làm bằng tay, vật liệu vải có đính lông chim và hạt cườm. Mỗi một đường kim mũi chỉ, các hạt cườm đều mang một ý nghĩa đối với người Mỹ bản địa.

 

Tại các bàn làm việc của ban tổ chức, tôi thấy có rất nhiều người Mỹ bản địa đến đăng ký thi nhảy múa. Những người biểu diễn này phải hát các bài hát bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau. Tại buổi lễ hội, các vũ công sẽ có cơ hội gặp gỡ, làm quen và nhảy chung với nhau. Nhóm trống Thunder Boy Singers là linh hồn của các cuộc tranh tài nhảy múa (dance competition). Xuất thân từ thành phố Oklahoma, nhóm trống này đi khắp nước Mỹ để chơi trống trong các lễ hội Pow Wow.

 

12 giờ trưa là thời điểm các thiện nguyện viên bắt đầu làm việc. Tôi và Diana, một thiện nguyện viên người Mỹ gốc Việt khá trẻ không nói được tiếng Việt nhiều, đi vòng vòng trong khu vực khán đài để bán những chiếc đĩa giấy. Tôi mời khán giả mua đĩa giấy. Có vài người không muốn mua nhưng sau khi tôi giải thích chúng tôi đang gây quỹ học bổng cho sinh viên người Mỹ bản địa, họ lập tức đổi ý và mua vài chiếc đĩa. Tuy tôi phải vừa giải thích vừa thuyết phục người mua, tôi không muốn kèo nài và làm phiền các khán giả. Tôi hiểu họ đến để tận hưởng không khí lễ hội và để tìm hiểu về nên văn hóa của người Mỹ bản địa, vì thế, sau khi nghe tôi giải thích mà họ vẫn từ chối không mua, tôi cảm ơn họ vì tiếp tục di chuyển với những chiếc đĩa giấy giơ cao trên đầu và rao to “Cake plates”.

 

Hai chúng tôi bán được một chồng đĩa cao ngất chỉ hơn một giờ đồng hồ. Vửa bán xong chồng đĩa, chúng tôi báo cho ban tổ chức để ban tổ chức bắt đầu cho rút thăm trúng thưởng. Các thiện nguyện viên thay phiên nhau làm công việc bán vé số và bán các đĩa giấy từ 12 giờ trưa đến 9 giờ tối theo từng nhóm nhỏ. Khi đã hoàn thành xong phần việc của tôi, tôi bàn giao lại cho ban tổ chức và tạm biệt họ để đi về nhà.

 

Các cuộc thi nhảy múa sẽ diễn ra từ 5 giờ chiều đến khi bế mạc. Có một số điệu nhảy cho phép khán giả nhảy cùng với các vũ công. Vì thế, bạn hãy lắng nghe thông báo của người MC về các điệu nhảy để biết được điệu nhảy nào khán giả được phép tham gia. Lễ hội Powwow kết thúc lúc 10 giờ tối cùng ngày.

 

Những năm gần đây, bangTexas đã ra luật quy định nghiêm ngặt về việc các trường đại học công lập tài trợ và giúp tổ chức các sự kiện văn hóa. Năm 2023, Thống đốc Greg Abbortt đã ký dự luật 17 của Thượng Viện thành luật, cấm các trường đại học dành kinh phí cho các hoạt động liên quan đến sự đa dạng, công bằng và hội nhập (DEI). Luật này không gây ảnh hưởng trực nhiều đến lễ hội Pow Wow do hội sinh viên người Mỹ bản địa tại trường UTA tổ chức mặc dù trường đại học UTA đã rút tên của trường ra khỏi sự kiện lễ hội thường niên này. 

 

Người Mỹ bản địa dùng từ “regalia” để gọi các bộ trang phục họ mặc trong lễ hội Powow, vì thế bạn không nên dùng chữ “costume” để gọi các bộ trang phục lễ hội của họ và không nên sờ mó các bộ trang phục này. Những bộ trang phục lễ hội này thường là vật gia bảo của các gia đình người Mỹ bản địa. Những chiếc lông vũ trên bộ trang phục được bảo quản cẩn thận vì trong văn hóa người Mỹ bản địa, chúng được đánh giá rất cao. Có những bộ trang phục phải mất nhiều năm mới may xong vì thế bạn hãy tôn trọng chúng.

 

Lông chim đại bàng rất thiêng liêng trong văn hóa người Mỹ bản địa. Mỗi một chiếc lông chim đại bàng đều có linh hồn riêng của chúng. Đối với một người Mỹ bản địa, được khoác lên mình những chiếc lông chim đại bàng và được làm người bảo vệ những chiếc lông chim này là một niềm vinh dự lớn lao. Vì vậy, nếu bạn tình cờ thấy một chiếc lông vũ bị rơi rụng, bạn đừng nhặt lên, đừng chụp ảnh. Bạn hãy báo cho người MC biết càng sớm càng tốt.

 

Đừng mang theo thú cưng, bia rượu và chất kích thích. Đừng xả rác bừa bãi ở khu vực tở chức lễ hội. Nền văn hóa của người Mỹ bản địa là nền văn hóa tôn trọng Mẹ Trái Đất, vì vậy hãy bỏ rác vào các thùng rác.

 

Bạn nên ăn mặc kín đáo, lịch sự khi đến xem lễ hội Pow Wow và đừng gọi một người Mỹ bản địa nào đó là “Tù Trưởng” (Chief) nếu bạn không muốn xúc phạm họ.

 

Bạn hãy luôn lắng nghe các thông báo của người MC. Người MC sẽ cho bạn biết khi nào bạn không được phép chụp ảnh hoặc khi nào bạn được phép tham gia nhảy múa cùng với các vũ công. Bạn hãy đứng lên để tỏ lòng tôn trọng khi các vũ công tiến vào sàn thi đấu. Bạn hãy cùng cầu nguyện khi họ cầu nguyện và khi họ đang cầu nguyện, bạn không nên phép lôi máy ảnh ra và chụp hình. Bạn không nên chụp hình các vũ công trong các bộ trang phục mà không xin phép họ trước. Hầu hết các vũ công không thích bạn chụp ảnh các chuỗi hạt trên trang phục của họ vì họ e ngại có người sẽ sao chép thiết kế của họ.

 

Mỗi một lễ hội Pow Wow có những qui định riêng, vì thế, điểm mấu chốt ở đây là bạn cần phải linh hoạt và làm theo lời của ban tổ chức lễ hội. Nếu bạn không hiểu rõ về một điều gì, hãy hỏi người MC hoặc ban tổ chức. Một khi bạn tuân theo những quy định của ban tổ chức, bạn không có gì cần phải lo lắng nữa và bạn hãy hòa mình vào không khí lễ hội, hãy tham gia nhún nhảy nếu bạn được người cao niên mời bạn nhảy. Bạn hãy học cách nhún nhảy để hiểu biết thêm về văn hóa của người Mỹ bản địa. 

 

Tham dự lễ hội Pow Wow ở trường UTA đã giúp tôi hiểu biết nhiều hơn về các nền văn hóa của người Mỹ bản địa. Tôi đã có cơ hội giao lưu gặp gỡ với các thiện nguyện viên đến từ các nền văn hóa khác nhau và đây là lần đầu tiên tôi có cơ hội tiếp xúc và làm việc với người Mỹ bản địa. Tôi cảm thấy cuộc sống của tôi vui hơn và có ý nghĩa hơn khi tôi làm thiện nguyện viên. Ba Má tôi thường nói với tôi rằng “sống xởi lởi sẽ được trời thương, cho con nhận lại nhiều”. Tôi thấy Ba Má tôi nói không sai chút nào, tôi đã nhận lại niềm hạnh phúc vô bờ bến bên cạnh những kiến thức, những trải nghiệm văn hóa độc đáo của người Mỹ bản địa.

 

Tôi hi vọng lễ hội Pow Wow lần thứ 30 tại trường UTA tôi sẽ được làm thiện nguyện viên một lần nữa.