Cây Cầu Bắc Qua 2 Thế Hệ

29/08/200700:00:00(Xem: 133307)

Bài số 2070-1933-637vb4220807

*

Iris Đinh là tác giả đã nhận Giải Vinh Danh Tác Phẩm Viết Về Nước Mỹ, 2003 với bài viết “Cái Chăn Mỹ và Con Gái Họ Đinh”, thể hiện nhiều thao thức của người phụ nữ Việt sống qua thời di cư, chiến tranh, di tản rồi thành bà bầu ở trại tị nạn và thành bà mẹ nuôi con trên đất Mỹ. Bà tự sơ lược tiểu sử bằng vài nét chấm phá "... còn con gái tên là cái Nụ, qua Mỹ thấy người ta kêu là chị Nữ, khi vô quốc tịch thì đổi tên là Iris. Định cư tại San Jose đã hơn 20 năm.”  Và sau đây là bài viết mới nhất của bà.

*

Khi thằng bé con chủ nhân chạy bay ra ôm chầm lấy nó và hai con chó nhỏ bạn đồng hành sủa um lên những tiếng vui mừng "gâu gâu" đôi mắt hiền từ của nó sáng lên. Con chó già khá cao lớn, lông hơi dài, màu vàng nâu nâu như mật ong này trông rất giống con chó Vàng của tôi khi xưa. Một chân trước nó bị què, do tai nạn xảy ra khi đi lạc, bước đi khập khiễng rất khó khăn. Chắc nó bị đau nhiều và đã đói lắm, nhưng vẫn đứng yên với đôi mắt long lanh hạnh phúc chờ thằng bé vuốt ve hôn hít và láu táu từng tràng bày tỏ nỗi nhớ thương lo lắng.

Xem tới đoạn kết vui vẻ và cảm động của cuốn phim "Going Home" của Walt Disney, tôi không cầm được nước mắt, nước mắt vui mừng và nước mắt ngậm ngùi. Vui mừng cho sự đoàn tụ và ngậm ngùi cho những kỷ niệm năm xưa.

Đám con nít chung quanh tôi còn đang say sưa với dư âm của cuốn video, ngồi im nghe nốt bản nhạc kết thúc. Tôi đứng lên chuẩn bị đi về vì đã hết giờ làm của tôi, và bọn trẻ cũng đã có cha mẹ chờ đón ngoài cửa.

Đầu năm 2004, tôi thực tập ở nhà giữ trẻ này như một người phụ giáo để lấy credit cho chương trình học về công tác xã hội. Mỗi ngày 4 tiếng cho một công việc rất dễ và rất vui. Dạy học và cho ăn uống đã có các cô giáo lo. Khi tụi nhỏ gây lộn thì đã có cô giáo và cô hiệu trưởng can thiệp. Tôi chỉ cần chơi với đám trẻ từ 5 tới 11 tuổi. Khi thì chơi các trò chơi trong nhà, khi thì vẽ vời, tô màu tranh ảnh, có khi lại chơi cầu tuột, chơi đá banh ở ngoài sân. Khi tôi còn trẻ đi trường tiểu học, làm gì có được những phương tiện để bày vẽ đủ thứ như những trường tiểu học ở Mỹ này. Bốn đứa con của tôi đã lớn hết, sau bao năm sanh đẻ, nuôi nấng cực khổ, và phải bỏ học nửa chừng để kiếm cơm áo cho bầy con, tôi trở lại trường, học một cái nghề mới để dưỡng già hay để tìm lại sự bình an cho tâm hồn. Cứ nghĩ tới phải chăm sóc con nít là tôi thấy ớn lạnh. Trời xui đất khiến, giấy tờ ở trường học lộn xộn nên tôi lại được gửi tới đây để thực tập với đám con nít Mỹ lau nhau này, thay vì làm việc với người già như tôi đã chọn trước.

Không ngờ chơi với con nít vui gì đâu, nhất là con của người khác, không giống như nuôi bầy con ở nhà của mình. Vừa vui lại vừa thảnh thơi, cứ hết giờ là tôi có quyền thong thả ra về chẳng cần nghĩ ngợi gì cả. Bầy trẻ chộn rộn cả ngày. Chiều đến, tụi nó mỏi mệt và đói bụng thì đã có cha mẹ chúng nó rước về. Trường ốc lộn xộn dơ bẩn thì chút nữa có người lao công tới quét dọn. Hôm nay thì lại khác, câu truyện và những hình ảnh trong cuốn phim tôi vừa xem với tụi nhỏ theo tôi ra xe và về đến tận nhà, quấy nhiễu tâm hồn tôi, khơi lại bao nhiêu kỷ niệm thời thơ ấu của riêng tôi và thời gian nuôi một bầy con nhỏ với muôn vàn khó khăn, cả vật chất lẫn tinh thần.

Vợ chồng tôi tới Mỹ với một vài bộ đồ cũ, mỗi đứa một đôi dép rẻ tiền, và không có cả chiếc áo ấm để mặc trên người. Con cái thì đẻ năm một, nên mặc dù tiếng Tây tiếng Mỹ ú a ú ớ, vẫn phải lăn lộn đi làm ăn buôn bán để sống. Ngoại trừ đứa con út sanh sau này, ba đứa con lớn của tôi thiếu thốn đủ thứ so với các bạn bè nó ở trong trường. Bố mẹ thì đi làm tối ngày, ít khi được đua đi chơi, nên chúng rất muốn được nuôi một vài thứ súc vật gì đó trong nhà cho vui. Thằng con thứ hai, Bé, rất thích có được một con chó. Nó nằn nì:

- Con nuôi được, má đừng lo. Con sẽ dạy nó giữ sạch sẽ không ị bậy đâu.

- Má còn không có thì giờ lo cho con người thì giờ đâu mà lo cho con chó nữa" Không chăm sóc được tử tế để cho nó chết tội lắm.

-Mình chỉ cần mua cho nó một bịch đồ ăn ngoài chợ là nó ăn cả tuần lễ rồi.

-Má tưởng nó ăn cơm nguội chứ" Lại còn phải đi chợ cho chó nữa à.

Con bé An rất sợ chó vì lúc nó còn nhỏ nó bị con chó to tổ bố, đen thui của nhà hàng xóm chồm lên người nó một lần. Bé An bị thất kinh và từ đó hể thấy chó là nó tái xám mặt mày và run lên như cầy sấy. Nó thêm vào:

- Mình còn phải cho nó đi bác sĩ nữa đó má.

- Mình còn chưa mua được bảo hiểm cho gia đình thì tiền đâu mà trả cho bác sĩ chữa bệnh cho con chó. Ở đây chuột chẳng có, kẻ trộm thì có đứa nào nó thèm dòm vào cái nhà trống hoác trống huơ của mình đâu mà phải chó với mèo.

Thằng Bé mặt mày tiu nghỉu. Nó biết nó có nói gì thì má nó cũng có trăm ngàn lý do để từ chối cho nó nuôi một con chó.

Có bữa nó lại hỏi xin nuôi một con trăn trong nhà vì có đứa bạn nuôi con trăn bị bố mẹ nó bắt cho con trăn đi vì hàng xóm thưa kiện.

-Bé ơi, con chó đã phiền toái rồi, nhưng chẳng thà nuôi một con chó chứ bộ con muốn hàng xóm kiện hay sao mà lại đòi nuôi con trăn"

Chó không xong, trăn cũng không được, nhung sau đó chúng cũng lần mò kiếm được trước sau vài ba con thỏ, một con rùa, vài con chim và mấy con cá vàng. Má nó nói y nhu thầy bói. Chỉ sau mấy bữa đưa về nhà, tíu tít hớn hở như ngày hội được một lúc, tụi nhỏ lại bỏ bê, quên không cho ăn cho uống là chim, cá, thỏ, mèo gì cũng chết hết. Má nó lại phải dọn dẹp và mang xác mấy con vật đi chôn.

Khi thằng Bé đã gần 20 tuổi, nó đã có bạn gái và rất ít khi nói những chuyện riêng tư với mẹ. Khi còn nhỏ nó đã ít nói, bây giờ càng ít nói hon. Sau khi đi học về là tối ngày trong phòng. Nó xin được một mớ 5, 7 con chuột bạch, đẹp như những cục bông gòn trắng tinh với hai con mắt long lanh đen như những hạt nhãn. Thằng Bé ngoài giờ học, nói chuyện qua điện thoại với bạn gái, và chơi Hockey ra, nó cặm cụi với đám chuột bạch suốt ngày. Những con chuột nhỏ xíu nhưng rất tình cảm. Nó biết ai là người thân, ai là khách lạ. Mỗi khi thằng Bé đi đâu về, mấy con chuột bạch chạy tới chạy lui kêu lên "chít chít" và có con dí đầu sát vào những chấn song nhỏ chờ được vuốt ve hay cho thêm đồ ăn nước uống. Khi có người khác tới, đám chuột tạm ngưng chơi đánh vòng và giương mắt cẩn thận quan sát ngó kẻ lạ.

Lũ chuột mau lớn. Tụi nó nở ra đầy chuồng và nước thải của nó rất hôi hám. Thằng Bé phải mua mấy thứ giống như mạt cưa lót cái chuồng con và thay đổi mỗi ngày. Nó cũng biết nghe lời người bạn đã cho nó chuột, tách riêng những con đực và con cái, để chúng khỏi sinh đẻ ra đầy chuồng. Tuy vậy, vài tháng sau, một bầy chuột con kêu "chít chít" đánh thức thằng Bé dậy mỗi buổi sáng. Có khi mấy con chuột cạy được cửa bò ra trốn dưới gầm giường và chạy lung tung đầy nhà. Cả nhà phải một phen tá hỏa đi kiếm cho đủ. Nếu sót một con, nó sẽ chết và sẽ hôi thối cả nhà. Thằng Bé nghĩ sao đó, nó mang chuột đi cho bớt. chỉ giữ lại 2 con. Thằng con có vẻ hơi buồn nhưng hình như nó phải chăm sóc hoài cũng mệt.

Hôm nay má nó đi làm về vừa bước vào nhà đã thấy thằng nhỏ cao tồng ngồng ngồi nhìn cái lồng trống trơn mà mắt thì đỏ hoe.

- Hai con chuột lại bò ra trốn đi đâu rồi Bé"

- Nó chết rồi. Hôm kia chết một con. Hôm nay chết một con nữa.

- Hai con chuột bị bệnh hở"

- Không má, nó già nó chết.

- Trước khi Bé nuôi, Bé biết là nó già nó chết mà"

- Bé biết, nhưng mà Bé vẫn buồn, mà Bé không biết là khi nó chết Bé sẽ buồn nhiều như vậy.

Có tiếng rên nho nhỏ trong ký ức đâu đó của tôi. Tiếng con chó già 12 tuổi màu nâu vàng giống như con chó trong cuốn phim tôi vừa coi chiều nay trong nhà giữ trẻ. Hình ảnh trong đầu tôi chợt hiện lên còn sắc nét hơn của cuốn phim tôi coi hồi chiều. Con chó Vàng sanh ra cùng một tháng với tôi. Nó chơi với tôi suốt thời thơ ấu. Các chị tôi lớn hơn tôi nhiều và đã lập gia đình đi ở xa hết. Hai ông anh trai tôi đâu thèm chơi với tôi, mà mấy ông ấy cóc cần hay bắt nạt nữa, nên tôi thường quấn quít với con chó mỗi khi không phải đi học hay phụ giúp việc nhà, việc ruộng. Thực ra, con chó thường theo tôi đi ruộng, đưa tôi một đoạn đường tới trường hoc hay nhà thờ rồi mới lủi thủi đi về, và nó cũng đón tôi từ đầu ngõ vào giờ tôi thường hay về lại nhà.

Năm tôi mười hai tuổi, vẫn còn là một đứa trẻ con thì con chó đã đến tuổi già. Nó lặng lẽ hơn và ăn ít hơn. Không hay đi ruộng săn chuột hay đánh đuổi mấy con mèo hay chó hàng xóm qua ăn vụng nữa. Nó hay nằm lì phơi nắng ở đầu nhà và cũng không còn quấn quít đón mừng tôi như trước đây. Tôi mải bận bài vở của lớp 6 lớp 7 và bạn bè mới nên cũng không còn nhiều giờ chơi với nó.

Một buổi chiều đi học về, anh tôi cho biết con chó sắp chết. Mắt nó lờ đờ, hơi thở mệt nhọc rồi yếu dần, ráng nhướng mắt lên nhìn tôi rồi ngoẹo đầu xuống. Lông của nó có vẻ phai màu nhưng vẫn còn mịn bóng như trước. Ở nhà quê VN, người ta nuôi chó vừa để giữ nhà vừa để dành ăn thịt khi cần tới. Những con chó không khôn thường bị ăn thịt trước. Con chó Vàng của tôi rất khôn nên không người nào trong gia đình nghĩ là một ngày nào đó có thể ăn thịt nó được. Có thể vì như vậy mà người Mỹ không hề ăn thịt chó chăng. Tôi phụ với anh tôi khiêng xác chó chôn ở dưới gốc cây ổi. Mất con chó rồi, tôi mới thấy trống vắng gì đâu, hơi ân hận vì đã không bỏ nhiều thì giờ chăm sóc khi nó già sắp chết. Chẳng bao lâu sau, mẹ tôi bịnh nặng vài tháng rồi mất. Tôi không thể tưởng tượng được. Chỉ trong vòng một thời gian ngắn mà tôi đã mất đi hai nơi nương tựa gần gũi nhất.

Khi mấy đứa con tôi tới tuổi dậy thì, 12, 13 tuổi, chúng nó không còn gần gũi tôi như trước nữa. Chúng rút vào phòng đóng cửa lại. Một buổi tối, sau giờ đọc kinh như thường lệ, cả ba đứa con lớn từ chối không hôn bố mẹ và chúc ngủ ngon như trước. Khi ông chồng tôi hỏi tại sao. Thằng Đạt, lớn nhất, dõng dạc trả lời ngắn gọn bằng tiếng Mỹ:

- Mình chỉ hôn người nào mình thương, mình đâu muốn hôn người mình không thương.

Tôi chua xót, lặng lẽ chấp nhận, ôm con bé Hân, đứa nhỏ nhất mới 3 tuổi, trong lòng và trong trí nhớ thoáng hiện hình ảnh con sông lớn ở quê nhà vào một ngày mưa nhiều, nước lũ dâng lên cao, làm hai bờ sông như xa ra bất tận. Dòng nước chảy xiết làm mình thấy yếu đuối hẳn đi và biết rằng không thể bơi qua được. Phải chờ mực nước hạ thấp xuống và chảy êm hơn, hay cần một cây cầu vững chắc.

Mẹ con tôi mấy năm rồi ít tâm sự với nhau. Khi tôi hỏi về trường học hay bạn bè của con, chúng nó trả lời "Yes" hay "No" cho có lệ. Mỗi khi tôi muốn kể về VN hay quá khứ của gia đình là chúng nó tìm cách lủi dần di, không còn muốn nghe như trước. Tôi cũng bối rối trăm bề nên nhiều khi buông xuôi luôn. Đang từ tuổi trung niên bước dần đến tuổi già, tôi phải đương đầu với bao nhiêu thử thách trái ngang.

Tuổi mới lớn và đang chập chững vào đời, con trai tôi không còn nhìn thấy mẹ là nguồn tin tức hữu hiệu, nguồn an ủi êm đềm mật ngọt như khi nó còn nhỏ nữa. Nhưng hôm nay lại khác. Nó ngồi hoài ở quầy bàn (counter) nhà bếp, chỗ tôi đang nấu ăn. Tôi kể chuyện con chó Vàng của tôi cho nó nghe (hay là tôi đã tự đưa tôi về với quá khứ của riêng tôi qua câu chuyện tôi kể cho con). Tôi kể về cái hình ảnh thân quen, cái cảm giác êm dịu khi ôm cổ hay vuốt ve cái đầu con chó, cái cảm giác vui tươi phấn khởi khi con chó quấn vòng chung quanh chân tôi và vẫy đuôi rối rít. Và sau hết, tôi kể nỗi đau xót khi biết người bạn, dù là một con vật, của mình đã ra đi và không bao giờ trở lại nữa.

- Má biết Bé buồn lắm. Khi má còn nhỏ, má chứng kiến con chó chết, ruột gan mình như thắt lại vậy. Buồn lâu lắm, nên sau này má không muốn nuôi con chó nào nữa hết.

-À ... bây giờ Bé mới hiểu tại sao trước đây má không muốn mình nuôi chó. You re right. Khi nó chết mình buồn lắm. Bé không muốn nuôi con nào nữa hết.

Thằng bé chạy lại ôm tôi. Nó xiết nhẹ vai tôi và nói rằng:

-Bé không buồn con chuột chết nữa. Nó già nó chết thôi.

Tôi vỗ vỗ nhẹ trên lưng nó:

-Má mừng thấy con đỡ buồn. Bây giờ má cũng hiểu rằng sự vật thay đổi thường xuyên. Khi nào mất đi mình cũng tiếc nhưng nghĩ lại thì vẫn vui, vi mình có được một thời gian vui vẻ gần gũi với người/ vật thân thiết của mình rồi. Đúng ra má nên để cho Bé nuôi con chó.

- It s OK, mom. I would have killed it.

Chiều hôm nay cả nhà đi vắng, chỉ còn hai má con ngồi ăn cơm không nói thêm gì nhiều, nhưng tôi cảm thấy sự an hòa, bình yên tỏa ra trong căn nhà, và niềm vui sâu sắc nhẹ nhàng tràn ngập trong lòng. Có thể sẽ còn thêm những con chó, con chuột, hay cả những người thân yêu nữa, sẽ ra đi, sẽ chết, như mẹ tôi đã chết. Có thể sau này thằng Bé sẽ lại rút vào phòng nó, và chẳng nói gì nhiều với mẹ về những vấn đề riêng tư, nhưng tôi vẫn vui vì tôi sẽ nhớ rằng mẹ con tôi đã có những buổi chiều như buổi chiều hôm nay.

 Một ngày nào đó, dù cho có đi xa và bị thương tích, nó cững sẽ khập khiễng trở về. Giống như tôi, không trở về được bằng thân xác, thì tâm hồn đã có lối trở về, bằng cây cầu bắc qua hai thế hệ.

Iris Dinh

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 808,446,588
Con đường dài nhất của người lính không phải là con đường ra mặt trận, mà chính là con đường trở về nhà. Đúng vậy, con đường trở về mang nhiều cay đắng, xót xa của vết thương lòng, của những cái nhìn không thiện cảm của người chung quanh mình, và nhất là những cơn ác mộng mỗi đêm, cho dù người lính đã giã từ vũ khí mong sống lại đời sống của những ngày yên bình trước đây.
Khanh con gái bà chị họ của tôi, sinh năm Nhâm Tý xuân này tròn 48 tuổi, ông bà mình bảo, Nam Nhâm, Nữ Quý bảnh nhất thiên hạ. Mẹ nó tuổi Quý Tỵ, khổ như trâu, một đời vất vả gánh vác chồng con, con bé tuổi Nhâm mạnh mẽ như con trai nhờ ông ngoại hun đúc từ tấm bé.
Nhìn hai cây sồi cổ thụ ngoài ngõ cũng đủ biết căn nhà đã trả hết nợ từ lâu. Hai cái xe Cadillac của người già không lên tiếng nhưng nói biết bao điều về nước Mỹ. Khi còn trẻ thì người ta không có tiền để mua những cái xe đắt tiền như Cadillac, Lincoln. Những cô cậu thanh niên mắt sáng, chân vững tay nhanh, chỉ đứng nhìn theo những chiếc xe bóng loáng, mạnh mẽ…
Tác giả đã nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ 2014. Bà định cư tại Mỹ từ 26 tháng Ba 1992, hiện là cư dân Cherry Hill, New Jersey. Sau đây, thêm một bài viết mới của tác giả
Tác giả đã nhận Giải Đặc Biệt Viết Về Nước Mỹ 2019. Là con của một sĩ quan tù cải tạo, ông đã góp 3 bài viết xúc động, kể lại việc một mình ra miền Bắc, đạp xe đi tìm cha tại trại tù Vĩnh Phú, vùng biên giới Việt-Hoa Sau đây là bài viết mới nhất của Ông nhân ngày lễ Tạ ơn
Tác giả lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ từ tháng 9, 2018. Ông tên thật Trần Vĩnh, 66 tuổi, thấy giáo hưu trí, định cư tại Mỹ từ năm 2015, hiện là cư dân Springfield, MA. Sau đây là bài viết mới nhất của ông.
Tác giả tên thật Nguyễn Hoàng Việt sinh tại Sài Gòn. Định cư tại Mỹ năm 1990 qua chương trình ODP (bảo lãnh). Tốt nghiệp Kỹ Sư Cơ Khí tại tiểu bang Virginia năm 1995. Hiện cư ngụ tại miền Đông Nam tiểu bang Virginia. Tham dự Viết Về Nước Mỹ từ cuối năm 2016.
Tác giả đã kề cận tuổi 90 và lần đầu nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ 2019, với bài về Washington D,C. Mùa Lễ Chiến Sĩ Trận Vong và Bức Tường Đá Đen khắc tên các tử sĩ trong cuộc chiến Việt Nam.
Tác giả đã kề cận tuổi 90 và lần đầu nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ 2019, với bài về Washington D,C. Mùa Lễ Chiến Sĩ Trận Vong và Bức Tường Đá Đen khắc tên các tử sĩ trong cuộc chiến Việt Nam.
Tác giả lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ từ tháng 7/2018, với bài “Thời Gian Ơn, Ngừng Lại”. Tên thật: Nguyễn Thị Kỳ, Bút hiệu: duyenky. Trước 30.4.1975: giáo viên Toán Lý Hoa-Tư thục-Saigon-VN.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.